გაზაფხულდები, ბავშვო! (თავი მეორე)

თავი II

მეორე დღეს მელანოს არაფერი გახსენებია.

არც იმაზე უფიქრია, რატომ ეჩვენებოდა წინა საღამოს ასე უცნაურად მშვიდი სახლი. არც იმ საუბრისთვის მიუქცევია ყურადღება, რომელიც შემთხვევით გაიგონა და რომლის მნიშვნელობაც მაშინ ბოლომდე ვერ გაიგო.

დილა ჩვეულებრივად დაიწყო.

ზუსტად ისეთი, როგორიც სხვა დილები იყო.

დედის ხმა სამზარეულოდან, სიდონიას გაღიზიანებული ტონი იმის გამო, რომ ისევ აგვიანებდა, გაბრიელის ჩვეული სიჩუმე და მამის მანქანის ხმა ეზოდან.

მელანო ფანჯარასთან იდგა და თმას იკრავდა, როცა ტელეფონმა დაურეკა.

ლოლა.

— გისმენ.

— უკვე გამოხვედი?

— არა.

— ხუთ წუთში თუ არ იქნები, მე შენს გარეშე მივდივარ.

— სად?

რამდენიმე წამით სიჩუმე ჩამოვარდა.

— მელანო, გუშინ ხომ გითხარი?

მელანომ შუბლზე ხელი მიიჭირა.

— რა მითხარი?

— საღამოს.

— ჰო…

— რა „ჰო“?

— არაფერი. მახსოვს.

არ ახსოვდა.

ლოლას ამოესუნთქა.

— ღმერთო, შენთან საუბარი ზოგჯერ რატომ არის ასეთი რთული?

მელანოს გაეღიმა.

— იმიტომ, რომ შენ ძალიან ბევრს ლაპარაკობ.

— კარგი, ათ წუთში შენს სახლთან ვიქნები.

ზარი გაითიშა.

მელანომ ტელეფონი საწოლზე დადო და სარკეში საკუთარ თავს შეხედა.

იმ წამს ჯერ კიდევ არ იცოდა, სად მიდიოდნენ.

არ იცოდა, ვის შეხვდებოდნენ.

და, ალბათ, ყველაზე ნაკლებად ის იცოდა, რომ იმ დღეს მის ცხოვრებაში პირველად გამოჩნდებოდა ადამიანი, რომლის დავიწყებაც მომავალში ყველაზე მეტად გაუჭირდებოდა.

მაგრამ იმ დილით მელანოსთვის ეს უბრალოდ კიდევ ერთი დღე იყო.

და ზოგჯერ სწორედ ასე იწყება ისტორიები, რომლებსაც შემდეგ მთელი ცხოვრება იხსენებ.

კი. ახლა დუდა პირველად უნდა ვაჩვენოთ, მაგრამ ისე, რომ მისი გამოჩენა უბრალო „ბიჭი შემოვიდა და მელანომ შეხედა“ არ გამოვიდეს. ჯერ უნდა დავინახოთ თვითონ დუდა — როგორ იქცევა, როგორ ლაპარაკობს, რა შთაბეჭდილებას ტოვებს — და მერე მელანოს რეაქცია.

⸻

თავი II

ლოლა უკვე ეზოში ელოდებოდა.

მელანოს დანახვისთანავე ხელები გაშალა.

— როგორც იქნა.

— ათი წუთიც არ გასულა.

— ჩემთვის ათი წუთი ბევრია.

— მაშინ ადრე უნდა მოხვიდე.

— შენს გამო მოვედი ადრე და მაინც დამაგვიანდა.

მელანოს გაეღიმა.

ალექსანდრა და მატილდა ცოტა მოშორებით იდგნენ. როგორც კი მათ შეუერთდა, საუბარი მაშინვე განახლდა, თითქოს მელანოს არყოფნაში არც ერთი მნიშვნელოვანი წამი არ გასულა.

გზაში ლოლა რაღაცას უყვებოდა, მაგრამ მელანოს ყურადღება ბოლომდე მის სიტყვებზე არ ჰქონდა.

იმ დღეს ქალაქი უჩვეულოდ ხმაურიანი ეჩვენებოდა.

ან იქნებ უბრალოდ თვითონ იყო სხვანაირად.

რამდენიმე წუთის შემდეგ ოთხივე პატარა კაფესთან გაჩერდა. ლოლა წინ შევიდა, დანარჩენებიც უკან მიჰყვნენ.

მელანო კართან შედიოდა, როცა შიგნიდან ვიღაცამ სწრაფად გამოაღო კარი.

— ფრთხილად.

მელანო გვერდზე გაიწია.

— ბოდიში, — თქვა ბიჭმა.

მხოლოდ მაშინ შეხედა.

პირველი, რაც შეამჩნია, მისი მზერა იყო.

არ იყო ზედმეტად გამომწვევი, არც ისეთი, რომლითაც ცდილობდნენ ხოლმე სხვისთვის თავის მოწონებას. უბრალოდ პირდაპირ უყურებდა, თითქოს მართლა ელოდა, რომ მელანო რამეს უპასუხებდა.

მაგრამ მელანომ არაფერი თქვა.

ბიჭმა რამდენიმე წამით კიდევ შეხედა, შემდეგ გზა დაუთმო და გარეთ გავიდა.

— მელანო, მოდიხარ?

ლოლას ხმა რომ გაიგონა, თითქოს გამოერკვა.

— ჰო.

შიგნით შევიდა.

— ვინ იყო? — ჰკითხა ალექსანდრამ.

— არ ვიცი.

— აშკარად იცნობდა ვინმეს აქ.

მელანომ მხრები აიჩეჩა.

— ალბათ.

მაგრამ როცა მაგიდასთან დაჯდა, რამდენიმე წამით ისევ კარისკენ გაიხედა.

ბიჭი უკვე აღარ ჩანდა.

⸻

იმავე დროს ქუჩის მეორე მხარეს დუდა მეგობრებთან ერთად მიდიოდა.

ლაშა რაღაცას გაცხარებით უყვებოდა, მაგრამ დუდას ყურადღება ნახევრად მისკენ იყო.

— საერთოდ მისმენ?

— კი.

— რას გეუბნები?

დუდამ შეხედა.

— რაღაცას.

ლაშას გაეცინა.

— ზუსტად ვიცოდი.

ანრიმ თავი გააქნია.

— ეს ბიჭი დღეს საერთოდ სხვაგან არის.

დუდას გაეღიმა.

— თქვენ გააგრძელეთ.

— სად იყავი? — ჰკითხა ლაშამ.

— არსად.

— „არსად“ სად არის?

დუდამ პასუხი აღარ გასცა.

რამდენიმე ნაბიჯი გადადგა და უნებლიეთ უკან გაიხედა.

კაფეს კარი ისევ დაკეტილი იყო.

იქ აღარავინ ჩანდა.

იმ გოგოს სახე კი, რომელსაც სულ რამდენიმე წამით შეხედა, რატომღაც გონებაში დარჩა.

არ იცოდა მისი სახელი.

არც ის იცოდა, კიდევ შეხვდებოდა თუ არა.

ამაზე ფიქრი არც უცდია.

უბრალოდ პირველად გაუჩნდა უცნაური შეგრძნება, თითქოს ეს შეხვედრა ბოლომდე შემთხვევითი არ იყო.

და სწორედ ამაში ცდებოდა.

ჯერ კიდევ ვერ ხვდებოდა, რამდენად.



აწმყო

კი, ახლა ზუსტად იმ ადგილიდან გავაგრძელოთ. აქ მგონია, რომ მელანოს ემოცია უფრო შიგნიდან უნდა გაიხსნას — თავიდან თითქოს მატილდას ელაპარაკება ჩვეულებრივად, მაგრამ რაც უფრო აგრძელებს, მით უფრო უჭირს იმის დამალვა, რომ დუდას დანახვამ წლების განმავლობაში დამალული რაღაცები ერთ წამში ამოუყარა ზედაპირზე.

— დუდა დავინახე.

მეორე მხარეს რამდენიმე წამით სიჩუმე ჩამოვარდა.

მელანომ ტელეფონი ყურთან უფრო ძლიერად მიიჭირა.

— მელა… — მატილდას ხმაში უკვე აღარ იყო ის ჩვეულებრივი სიმსუბუქე. — სად?

— ქუჩაში.

— დაელაპარაკე?

მელანომ ჩაიცინა.

ისეთი სიცილი იყო, რომელსაც სიხარულთან საერთო არაფერი ჰქონდა.

— არა.

— მან დაგინახა?

ამჯერად პასუხი მაშინვე ვერ გასცა.

ფანჯარასთან იდგა და ეზოს უყურებდა, თუმცა სინამდვილეში არაფერს ხედავდა.

მხოლოდ ის ორი წამი უტრიალებდა თავში.

ორი წამი.

ორი წამი, რომელიც საკმარისი აღმოჩნდა იმისთვის, რომ წარსული, რომელიც ამდენი ხანი გულმოდგინედ ჰქონდა დამარხული, ისევ ცოცხალი გამხდარიყო.

— კი, — ძლივს თქვა ბოლოს. — დამინახა.

— მელანო…

— ნუ.

— რას ნიშნავს „ნუ“?

— უბრალოდ ნუ მკითხავ ახლა არაფერს.

მატილდამ აღარაფერი თქვა.

ალბათ იმიტომ, რომ იცოდა — როცა მელანო ასე ლაპარაკობდა, ზედმეტი კითხვა მხოლოდ უფრო მეტად ატკენდა.

მელანომ თვალები დახუჭა.

და სწორედ მაშინ მიხვდა, რომ მთელი ამ ხნის განმავლობაში ერთ რამეს იტყუებდა.

ყველას ატყუებდა.

მატილდას.

სიდონიას.

საკუთარ თავს.

ამბობდა, რომ ყველაფერი დიდი ხნის წინ დამთავრდა.

რომ დუდა წარსული იყო.

რომ აღარ ახსოვდა მისი ხმა, მისი თვალები, მისი ჩვევები.

რომ ის გოგო, რომელიც მაშინ იყო, აღარ არსებობდა.

მაგრამ არსებობდა.

სადღაც ძალიან ღრმად, ჯერ კიდევ იქ იყო.

ის გოგო, რომელსაც პირველად რომ უყვარდა, ეგონა, სიყვარული აუცილებლად უნდა დარჩენილიყო.

ის გოგო, რომელიც ღამეებს ტელეფონთან ატარებდა და ერთი შეტყობინების მოსვლას ელოდა.

ის გოგო, რომელმაც პირველად მაშინ გაიგო, რომ შეიძლება ადამიანი ისე დაკარგო, რომ არასდროს გყოლია.

მელანომ ტუჩები ერთმანეთს ძლიერად მიაჭირა.

— იცი, რა არის ყველაზე ცუდი? — ჰკითხა ჩუმად.

— რა?

— მეგონა, აღარ მეტკინებოდა.

მატილდამ სუნთქვა შეიკრა.

მელანომ თავი დახარა.

პირველი ცრემლი ლოყაზე ისე ჩამოუვიდა, თითქოს თვითონაც ვერ შეამჩნია.

— მეგონა, თუ ოდესმე ისევ დავინახავდი, უბრალოდ ჩავუვლიდი გვერდით. შეიძლება ვერც კი ვიცნობდი.

ცრემლი ხელის ზურგით მოიწმინდა.

— მაგრამ ვიცანი.

მის ხმაში რაღაც გატყდა.

— თვალები რომ დავინახე, მატილდა… მაშინვე ვიცანი.

მეორე მხარეს ისევ სიჩუმე იყო.

მელანომ ცხვირი შეიწმინდა და ცდილობდა, ხმა არ აკანკალებოდა.

— იცი, ყველაზე მეტად რა მტკივა?

პასუხს აღარ დალოდებია.

— ის, რომ იმ წამს ისევ ის ჩვიდმეტი წლის გოგო გავხდი.

თითქოს წლები საერთოდ არ გასულა.

თითქოს ისევ იმავე ოთახში იჯდა, ისევ იმავე ტელეფონს უყურებდა და ისევ ელოდა ადამიანს, რომელმაც არ იცოდა, რამდენად დიდი ადგილი ეკავა მის ცხოვრებაში.

— და ყველაზე საშინელი ისაა, — გააგრძელა მან, — რომ მაშინაც კი, როცა მივხვდი, რომ აღარ დაბრუნდებოდა… მაინც ველოდი.

მელანომ თვალები დახუჭა.

ახლა უკვე ცრემლები შეუჩერებლად ჩამოსდიოდა.

— წლები გავიდა, მატილდა.

პირველად თქვა ეს ხმამაღლა.

— მართლა წლები გავიდა.

თითქოს თვითონაც ვერ იჯერებდა.

— მე გავიზარდე. ისიც გაიზარდა. იმდენი რამ მოხდა… იმდენი ადამიანი მოვიდა და წავიდა ჩემს ცხოვრებაში. იმდენი რამ შეიცვალა.

ხმა ჩაუწყდა.

— მაგრამ რატომღაც ის არა.

მატილდამ ძალიან ჩუმად თქვა:

— იქნებ იმიტომ, რომ არასდროს დაგიმთავრებია.

მელანო გაჩუმდა.

ამ სიტყვებმა უფრო მეტად ატკინა, ვიდრე ყველაფერმა მანამდე.

რადგან იცოდა, რომ მართალი იყო.

ზოგი ისტორია არ მთავრდება მაშინ, როცა ადამიანები ერთმანეთს შორდებიან.

ზოგჯერ ის უბრალოდ ჩუმდება.

ელოდება.

და წლების შემდეგ, სრულიად ჩვეულებრივ საღამოს, ქუჩის მეორე მხარეს ერთი ნაცნობი სახე გამოჩნდება…

და ყველაფერი თავიდან იწყება.

მელანომ ტელეფონი ყურიდან ოდნავ მოიშორა.

— მატილდა?

— ჰო?

რამდენიმე წამით გაჩუმდა.

— შენ როგორ ფიქრობ… მასაც თუ გავახსენდი?

მეორე მხარეს პასუხი არ ყოფილა.

მელანომ კი უკვე იცოდა, რომ ამ კითხვაზე პასუხი იმაზე მეტად სჭირდებოდა, ვიდრე საკუთარ თავს უმხელდა.

მატილდამ მაშინვე არ უპასუხა.

— მელი…

— ჰო?

— მართლა გინდა ჩემი აზრი?

მელიმ თვალები დახუჭა.

— არა.

მატილდას გაეღიმა, თუმცა მელი ამას ვერ დაინახავდა.

— ზუსტად ამიტომ გეტყვი.

მელიმ ამოიოხრა.

— მატილდა, გთხოვ…

— არა, მომისმინე. შენ შეგიძლია ყველას მოატყუო, თუ გინდა. შეგიძლია საკუთარ თავსაც მოატყუო კიდევ ხუთი წელი, მაგრამ მე ვერ მომატყუებ.

მელი გაჩუმდა.

— შენ დუდა არასდროს დაგვიწყებია.

ეს სიტყვები მატილდამ მშვიდად თქვა, თითქოს რაღაც სრულიად ჩვეულებრივს ამბობდა.

მაგრამ მელისთვის ისინი მძიმე აღმოჩნდა.

— დამავიწყდა.

— არა.

— დამავიწყდა-მეთქი.

— მაშინ რატომ ტირი?

მელიმ მაშინვე სახეზე ხელი აიფარა.

საკუთარი ცრემლების შეერცხვა.

— იმიტომ, რომ სულელი ვარ.

— არა, მელი.

მატილდას ხმაში პირველად გაისმა სიმკაცრე.

— იმიტომ ტირი, რომ იმ ადამიანს შეხვდი, რომლის დავიწყებაც არასდროს გინდოდა. უბრალოდ გინდოდა, აღარ გყვარებოდა.

მელიმ ტირილისგან შეკრთომით ამოისუნთქა.

ზუსტად ეს იყო.

მას არასდროს უთქვამს, რომ დუდას დავიწყება უნდოდა.

მას მხოლოდ ის უნდოდა, რომ აღარ სტკენოდა.

და ეს ორი სრულიად განსხვავებული რამ აღმოჩნდა.

— მე მასზე გაბრაზებული ვიყავი, — თქვა მელიმ. — იმდენად გაბრაზებული… რომ მეგონა, თუ ოდესმე ვნახავდი, უბრალოდ შევხედავდი და ვერაფერს ვიგრძნობდი.

— და?

მელიმ მწარედ გაიღიმა.

— შემეშალა.

მატილდა რამდენიმე წამით ჩუმად იყო.

შემდეგ ჰკითხა:

— როგორ გამოიყურებოდა?

მელიმ მაშინვე უპასუხა:

— სხვანაირად.

— ეს პასუხი არაფერს ნიშნავს.

— ვიცი.

— მაშინ მითხარი.

მელიმ თავი უკან გადასწია და ჭერს შეხედა.

— გაიზარდა.

— რა თქმა უნდა, გაიზარდა, მელი.

— არა, მართლა… — გაეღიმა ცრემლებს შორის. — უბრალოდ… აღარ იყო ის ბიჭი, რომელიც მახსოვდა.

— მაგრამ მაინც იცანი.

მელიმ თვალები დახარა.

— პირველივე წამს.

— და მან?

მელიმ პასუხი ვერ გასცა.

მატილდამ მაშინვე გაიგო.

— მელი… მანაც გიცნო?

დიდხანს სიჩუმე ჩამოვარდა.

— კი.

— დარწმუნებული ხარ?

— კი.

— საიდან?

მელიმ ყელი მოიწმინდა.

— იმიტომ, რომ როცა შემომხედა… იმ სახით შემომხედა, როგორც მაშინ.

მატილდას ხმა დაუმშვიდდა.

— როგორ?

მელიმ რამდენიმე წამით არაფერი თქვა.

შემდეგ თითქმის ჩურჩულით თქვა:

— თითქოს მეც ვაკლდი.

მეორე მხარეს ისევ სიჩუმე ჩამოვარდა.

ამჯერად მატილდამაც ვერაფერი თქვა.

მელიმ კი იგრძნო, როგორ დაუმძიმდა გულზე ის სიტყვა, რომელიც ხმამაღლა წარმოთქვა.

ვაკლდი.

იქნებ მართლა?

იქნებ ამ წლების განმავლობაში მარტო მას არ დარჩენია ის მოგონებები?

იქნებ დუდასაც ჰქონდა ღამეები, როცა მისი სახელი გაახსენდებოდა?

იქნებ მასაც ერთხელ მაინც მოუნდა მელისთვის ეთქვა ის, რაც მაშინ ვერ უთხრა?

— მელი…

— ჰო?

— ერთი რამ უნდა გკითხო.

— მკითხე.

— ის ისევ აქ არის?

მელიმ წარბები შეკრა.

— ვინ?

— დუდა.

მელის გული უცნაურად შეეკუმშა.

— არ ვიცი.

— შენ მითხარი, ქუჩაში ნახე.

— ჰო.

— და მერე სად წავიდა?

მელი გაჩუმდა.

ახლა პირველად გაიფიქრა იმაზე, რაც იმ წამს საერთოდ ვერ შეამჩნია.

დუდა ქუჩაზე შემთხვევით არ იდგა.

ის მანქანასთან იდგა.

და სანამ მელი მას დაინახავდა, ტელეფონზე ელაპარაკებოდა ვიღაცას.

მაგრამ რატომღაც, როგორც კი მელიმ ჩაიარა, საუბარი შეწყვიტა.

მელიმ ნელა წამოჯდა.

— მატილდა…

— ჰო?

— მგონი, რაღაც ვერ შევამჩნიე.

— რა?

მელიმ თვალები დახუჭა და იმ მომენტის გახსენებას შეეცადა.

დუდას მზერა.

მისი გაჩერება.

ის რამდენიმე წამი.

და შემდეგ…

მანქანის კარი.

მელიმ სუნთქვა შეიკრა.

— როცა დამინახა… — თქვა ძალიან ჩუმად, — მანქანაში მარტო არ იჯდა.

მატილდას ხმა მაშინვე შეეცვალა.

— რას ამბობ?

მელიმ არაფერი უპასუხა.

იმიტომ, რომ ახლა უკვე გაახსენდა.

მანქანის უკანა სავარძელზე ვიღაც იჯდა.

და სანამ დუდა მელის უყურებდა, იმ ადამიანს მხოლოდ ერთი რამ ჰქონდა ნათქვამი:

— ეს ის გოგოა?