შესვლა
რეგისტრაცია
რეკლამა

არჩეული ბედისწერა (სრულად)


გუშინ, 22:12
ნანახია 127

#არჩეული_ბედისწერა
#თავი_პირველი

Მარდინი - მესოპოტამიის ველების თავზე გაშენებული უძველესი ქალაქი, რომელსაც თავისი განსაკუთრებული ხიბლი და იდუმალება ჰქონდა. ქვის ძველი სახლები, ვიწრო ქუჩები, ისტორიული სასახლეები, სახურავებიდან გადაშლილი უსასრულო ხედები ქალაქს გამორჩეულ სილამაზეს სძენდა.

მარდინი მხოლოდ თავისი არქიტექტურითა და ისტორიით არ იყო ცნობილი. აქ ოჯახს, გვარსა და სახელს განსაკუთრებული მნიშვნელობა ჰქონდა. არსებობდნენ ოჯახები, რომელთა გავლენა თაობებს გასტანოდა და რომელთა გადაწყვეტილებებსაც მთელი ქალაქი ანგარიშს უწევდა. მათ შორის ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი აქსოის ოჯახი იყო.

აქსოის კლანის მეთაური ომერ აქსოი გახლდათ. გავლენიანი, მდიდარი და პატივსაცემი მამაკაცი, რომლის სახელსაც მარდინში ყველა იცნობდა. მისი ძალაუფლება მხოლოდ ბიზნესით არ შემოიფარგლებოდა. ომერს თავისი გავლენა ჰქონდა ადამიანებზე, სხვადასხვა დაჯგუფებებსა და იმ სამყაროზე, რომელზეც ბევრი ხმამაღლა საუბარს ერიდებოდა.

მისი სიტყვა ხშირად საკმარისი იყო დაპირისპირების შესაჩერებლად, მისი გადაწყვეტილება კი ბევრისთვის კანონს ნიშნავდა.

ომერს ერთი ქალიშვილი ჰყავდა — სოფია აქსოი.

ოცდაექვსი წლის გოგონა, რომელიც თბილისში გაიზარდა და ცხოვრებას დედასთან ერთად აგრძელებდა. მისი დედა, ნატალია ანჯაფარიძე, საქართველოში საკმაოდ ცნობილი და წარმატებული ბიზნესლედი იყო. მას აფთიაქების დიდი ქსელი ეკუთვნოდა, რომლის განვითარებასაც წლების განმავლობაში საკუთარი შრომითა და მონდომებით მიაღწია.

სოფია დედის მსგავსად ძლიერი, დამოუკიდებელი და მიზანდასახული ქალი გახლდათ. უნივერსიტეტის დასრულების შემდეგ დედის ბიზნესში ჩაერთო და დღეს სააფთიაქო ქსელის დირექტორის პოზიციას იკავებდა. მიუხედავად ახალგაზრდა ასაკისა, მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილებების დამოუკიდებლად მიღება შეეძლო და საკუთარ საქმესაც წარმატებით უძღვებოდა.

ნატალიასა და ომერს ერთმანეთი ნამდვილად უყვარდათ. მათი ურთიერთობა წლების განმავლობაში სიყვარულსა და პატივისცემაზე იყო დაფუძნებული, თუმცა ორივეს საკუთარი სამშობლო და საკუთარი ცხოვრება ჰქონდა. ნატალიას საქართველოში უნდოდა დარჩენა, ომერს კი მარდინის დატოვება არ შეეძლო. საბოლოოდ, ათი წლის წინ, ხანგრძლივი ფიქრის შემდეგ განქორწინდნენ.

სოფია დედასთან დარჩა, თუმცა მამასთან ურთიერთობა არასოდეს გაუწყვეტია. ბავშვობაში ზაფხულის არდადეგებს ხშირად მარდინში ატარებდა, მამასთან ერთად დადიოდა ქალაქში, სტუმრობდა მის მეგობრებს და ოჯახურ შეკრებებში მონაწილეობდა. მოგვიანებით, როდესაც გაიზარდა და საკუთარი სამსახური გამოუჩნდა, მარდინში ძირითადად შვებულების დროს ჩამოდიოდა.

ომერი ქალიშვილს აღმერთებდა. მიუხედავად იმისა, რომ ყოველდღიურად ერთად არ ცხოვრობდნენ, სოფიას ცხოვრებაში ყოველთვის აქტიურად მონაწილეობდა. ინტერესდებოდა მისი საქმით, გადაწყვეტილებებით, პირადი ცხოვრებით. მამა-შვილს ერთმანეთის მიმართ დიდი სიყვარული და ნდობა ჰქონდათ.

ომერს მარდინში უმცროსი ძმა, ილმაზ აქსოი ჰყავდა. ილმაზი ექიმი იყო, მისი მეუღლე აიშეც ექიმად მუშაობდა. ორივე ქალაქში პატივსაცემი ადამიანი გახლდათ. მათ ერთადერთი ქალიშვილი, თხუთმეტი წლის დეფნე ჰყავდათ, რომელიც სოფიას ძალიან უყვარდა. დეფნეც ბიძაშვილზე უზომოდ იყო შეყვარებული და მისი ყოველი ჩამოსვლა განსაკუთრებულ სიხარულს ჰგვრიდა.

ილმაზი და ომერი ერთმანეთთან ძალიან ახლოს იყვნენ. მიუხედავად იმისა, რომ ილმაზი კლანის საქმეებში არასოდეს ერეოდა, ძმას ყოველთვის გვერდით ედგა. მას არც ძალაუფლება აინტერესებდა და არც ბიზნესის მართვა. თავისი პროფესია, მეუღლე და შვილი მისთვის ყველაფერზე მნიშვნელოვანი იყო.

თუმცა ყველაფერი ერთმა მოულოდნელმა ამბავმა შეცვალა.

ომერ აქსოი გულის შეტევით გარდაიცვალა.

მისი გარდაცვალების შემდეგ აქსოის კლანის მეთაურის ადგილი თავისუფალი დარჩა. ადამიანებმა, რომლებიც წლების განმავლობაში ომერის ძალაუფლებას ემორჩილებოდნენ, საკუთარი ინტერესების გატარება გადაწყვიტეს. ზოგს მისი ბიზნესების ხელში ჩაგდება სურდა, ზოგს გავლენის მოპოვება, ზოგს კი მთელი კლანის მართვა.

ომერს კი თავისი ერთადერთი ქალიშვილისთვის უზარმაზარი ქონება და გაცილებით დიდი პასუხისმგებლობა დაეტოვებინა.

სოფია ჯერ კიდევ ვერ ხვდებოდა, რა ელოდა მარდინში.

თბილისი...

სოფია საკუთარ კაბინეტში იჯდა, როდესაც ტელეფონმა დარეკა. ეკრანზე ბიძამისის სახელი გამოჩნდა. მაშინვე უპასუხა.

— გისმენ, ბიძია.

— სოფია, შვილო...

ილმაზის ხმაში ისეთი ტკივილი იგრძნობოდა, რომ გოგონას მაშინვე შეეცვალა გამომეტყველება.

— რა მოხდა? მამა ხომ კარგად არის?

რამდენიმე წამი სიჩუმე ჩამოვარდა.

— სოფია... ომერი აღარ გვყავს.

გოგონას თითქოს ყველაფერი თავზე დაემხო.

— რას ამბობ, ბიძია?

— დღეს დილით ცუდად გახდა. გულის შეტევა ჰქონდა. ექიმებმა ვერ გადაარჩინეს.

— არა... არა, ეს შეუძლებელია...

სოფიამ ტელეფონი მაგიდაზე დადო, შემდეგ ისევ აიღო. ხელები უკანკალებდა.

— ბიძია, მამას ველაპარაკე რამდენიმე დღის წინ. კარგად იყო...

— ვიცი, შვილო. ყველაფერი ძალიან მოულოდნელად მოხდა.

— როდის უნდა ჩამოვიდე?

— რაც შეიძლება მალე. ჩვენ აქ გელოდებით.

— დღესვე წამოვალ.

ტელეფონი გათიშა და რამდენიმე წუთი გაუნძრევლად იჯდა. შემდეგ დედას დაურეკა.

ნატალია მალევე გამოჩნდა კაბინეტში. ქალიშვილის ცრემლიანი თვალების დანახვისთანავე მიხვდა, რომ რაღაც საშინელება მოხდა.

— სოფია, რა გჭირს?

გოგონა წამოდგა და დედას ჩაეხუტა.

— მამა აღარ გვყავს, დედა...

ნატალიას თვალებიც ცრემლებით აევსო. მიუხედავად იმისა, რომ ომერს ათი წლის წინ დაშორდა, მათ შორის ყოველთვის არსებობდა პატივისცემა და თბილი დამოკიდებულება.

— ღმერთო ჩემო... — ჩაიჩურჩულა ქალმა და ქალიშვილი გულში ჩაიკრა.

— მარდინში უნდა წავიდე.

— რა თქმა უნდა, შვილო. ახლავე მოაგვარე ყველაფერი. მე შენთან ვარ.

მარდინი...

აეროპორტში თვითმფრინავი დაეშვა. მგზავრები ნელ-ნელა ტოვებდნენ სალონს. მათ შორის სოფია აქსოიც იყო.

გოგონას შავი შარვალი, მუქი პალტო და შავი ჩანთა ჰქონდა. გრძელი თმა მხრებზე თავისუფლად ეყარა. სახეზე დაღლილობა და ღრმა სევდა აღბეჭდვოდა.

მთელი გზა ფანჯარაში იყურებოდა. ფიქრობდა მამაზე, მათ ბოლო საუბარზე და იმ სიტყვებზე, რომლებიც ომერმა უთხრა.

„მალე ჩამოდი, სოფია. შენთან მნიშვნელოვანი საუბარი მაქვს“.

ვერასოდეს წარმოიდგენდა, რომ ეს მათი ბოლო საუბარი იქნებოდა.

პასპორტის კონტროლი გაიარა, ბარგი აიღო და გასასვლელისკენ გაემართა. მამის მძღოლი უნდა დახვედროდა, თუმცა გოგონას ყურადღება იმდენად გაფანტული ჰქონდა, რომ გარშემო მყოფებს თითქმის ვერ ამჩნევდა.

გასასვლელთან რამდენიმე შავი ავტომობილი იდგა. ერთ-ერთის კარი ღია იყო. სოფიამ იფიქრა, რომ სწორედ ის მანქანა იყო, რომელიც მისთვის გამოეგზავნათ. ბარგი უკანა სავარძელზე მოათავსა და თავადაც ჩაჯდა.

— შეიძლება წავიდეთ, — ჩუმად თქვა თურქულად.

საჭესთან მჯდომმა მამაკაცმა თავი მოაბრუნა.

სოფია გაშეშდა.

მის წინ ოცდაცხრა წლის მამაკაცი იჯდა. მაღალი, განიერი მხრებით, შავი თმითა და მკაცრი, თუმცა საკმაოდ მიმზიდველი ნაკვთებით. შავი პერანგი ეცვა, მაჯაზე ძვირადღირებული საათი ეკეთა.

მამაკაცი ტელეფონზე საუბრობდა, მაგრამ სოფიას დანახვისთანავე გაჩუმდა.

რამდენიმე წამი ორივე ერთმანეთს უყურებდა.

— უკაცრავად... — სწრაფად წარმოთქვა გოგონამ. — მგონი, სხვა მანქანაში ჩავჯექი.

მამაკაცს გაეღიმა.

— როგორც ჩანს.

სოფიამ უხერხულად გაიღიმა და ჩანთას ხელი დაავლო.

— ბოდიში, მართლა. მეგონა, მძღოლი მელოდებოდა.

— არაფერი დაშავებულა. არ იჩქაროთ.

გოგონამ კარი გააღო, თუმცა მამაკაცმა საუბარი განაგრძო.

— თუ გნებავთ, მე წაგიყვანთ. სად მიდიხართ?

სოფია შეყოყმანდა.

— არ მინდა შეგაწუხოთ.

— არ მაწუხებთ. ისედაც ქალაქისკენ მივდივარ.

გოგონა ისევ სავარძელში მოთავსდა.

— მადლობა. ძალიან უხერხულ მდგომარეობაში ჩავვარდი.

— ქემალი, — გაეცნო მამაკაცი და ხელი გაუწოდა.

— სოფია.

— სასიამოვნოა, სოფია. მარდინში პირველად ხართ?

— არა. ბავშვობაში ხშირად ჩამოვდიოდი.

— მაშინ ალბათ კარგად იცნობთ ქალაქს.

სოფიამ ფანჯარაში გაიხედა.

— აქ მამაჩემი ცხოვრობდა.

— ახლა აქ ცხოვრობს?

გოგონამ თავი გააქნია. თვალები ცრემლებით აევსო.

— არა... დღეს დილით გარდაიცვალა. მამაჩემის დაკრძალვაზე ჩამოვედი.

ქემალს სახე შეეცვალა.

— გულწრფელად გისამძიმრებთ. ღმერთმა ნათელში ამყოფოს მისი სული.

— მადლობა.

— ახლობლები გელოდებიან?

— დიახ. ბიძაჩემი, ილმაზ აქსოი.

ქემალმა წამით შეხედა.

— ილმაზ აქსოი?

— დიახ. იცნობთ?

— სახელი მსმენია.

სოფიამ თავი დაუქნია და საუბარი აღარ გაუგრძელებია.

ქემალმა გოგონას მდგომარეობა შეამჩნია და აღარ დაუწყო კითხვების დასმა. გზაში მხოლოდ ერთხელ ჰკითხა, წყალი ხომ არ სურდა. სოფიამ თავაზიანად უარი უთხრა.

მანქანა ქალაქის ძველ უბანში შევიდა. ქვის სახლები, ვიწრო ქუჩები და აივნებიდან გადაშლილი ხედები სოფიას ბავშვობას ახსენებდა.

— აქ ყველაფერი ისევ ისეთია, — ჩაილაპარაკა.

— მარდინი იშვიათად იცვლება, — უპასუხა ქემალმა.

რამდენიმე წუთში მანქანა მაღალი ქვის გალავნით შემოსაზღვრულ სახლთან გაჩერდა. უზარმაზარი ჭიშკარი გაიღო და ავტომობილი ეზოში შევიდა.

სოფიამ გაკვირვებით შეხედა სახლს. ეს მისი ბავშვობის სახლი იყო.

— აქ ვცხოვრობდი, როდესაც მამასთან ჩამოვდიოდი, — ჩუმად თქვა.

მანქანიდან გადმოვიდა, ბარგი აიღო და მძღოლს მიუბრუნდა.

— ძალიან დიდი მადლობა, ქემალ. მართლა დამეხმარეთ.

— არაფრის. მშვიდობით, სოფია.

— მშვიდობით.

ქემალმა გოგონას თვალი გააყოლა. სწორედ ამ დროს სახლის შესასვლელიდან ილმაზი გამოვიდა.

— სოფია!

გოგონა მაშინვე მისკენ გაემართა.

— ბიძია!

ილმაზმა გულში ჩაიკრა და შუბლზე აკოცა.

— ჩამოხვედი, შვილო...

— ძალიან მომენატრე.

ილმაზმა სოფიას ბარგს ხელი მოჰკიდა და სახლისკენ წაიყვანა.

ქემალი მანქანაში იჯდა და მათ უყურებდა. როდესაც ილმაზმა გოგონას მიმართა, ყველაფერი გასაგები გახდა.

სოფია აქსოი.

ომერ აქსოის ერთადერთი ქალიშვილი.

ქემალმა მზერა რამდენიმე წამით შეაჩერა გოგონაზე. მისთვის მოულოდნელი იყო, რომ რამდენიმე წუთის წინ სრულიად შემთხვევით სწორედ ის ადამიანი ჩაისვა მანქანაში, რომლის შესახებაც მარდინში უკვე ყველამ იცოდა.

თუმცა არაფერი უთქვამს. ძრავა ჩართო და ეზოდან გავიდა.

სასახლეში სოფიას დეიდა აიშე და ბიძაშვილი დეფნე ელოდებოდნენ.

— სოფიააა!

დეფნე კიბეზე ჩამოვარდა და ბიძაშვილს ჩაეხუტა.

— ჩემო პატარავ, როგორ გაიზარდე! — გაიღიმა სოფიამ და თავზე აკოცა.

— ძალიან მომენატრე. რატომ აღარ ჩამოდიოდი ხშირად?

— საქმეები მქონდა, მაგრამ ახლა ხომ აქ ვარ.

აიშეც მიუახლოვდა და გულში ჩაიკრა.

— შვილო, ძალიან ვწუხვართ. ღმერთმა გაგაძლიეროს.

— მადლობა, დეიდა.

სახლში ყველაფერი უცვლელი იყო. დიდი მისაღები ოთახი, მაღალი ჭერი, ქვის კედლები და მამის საყვარელი ავეჯი. მხოლოდ ერთი რამ აკლდა — ომერი.

სოფიამ ოთახს თვალი მოავლო.

— მამა სად არის?

ილმაზს თვალები აუწყლიანდა.

— ხვალ დილით მეჩეთში გადავასვენებთ. დღეს კი შეგიძლია დაისვენო.

გოგონამ თავი დაუქნია.

— მინდა მის ოთახში შევიდე.

ილმაზმა გზა უჩვენა.

სოფია ოთახში მარტო დარჩა. საწოლთან მივიდა, ბალიშს ხელი გადაუსვა და მამის სურნელი იგრძნო. შემდეგ კომოდზე დადებული საათი აიღო.

— მამა... — ჩაიჩურჩულა.

ცრემლები კვლავ წამოუვიდა.

მეორე დილით აქსოის სასახლესთან უამრავი ადამიანი შეიკრიბა.

ომერ აქსოის გარდაცვალების ამბავი მთელ მარდინში გავრცელებულიყო. მის დაკრძალვაზე ქალაქის გავლენიანი ბიზნესმენები, ოჯახის მეგობრები, სხვადასხვა კლანის წარმომადგენლები და უბრალო მოქალაქეებიც მივიდნენ.

მამაკაცები მუქ კოსტიუმებში იყვნენ გამოწყობილი, ქალების უმეტესობას კი შავი ან მუქი ფერის სამოსი ეცვა.

ომერის ცხედარი მეჩეთში გადაასვენეს. იმამმა გარდაცვლილისთვის ლოცვა აღავლინა. შეკრებილები მის გარშემო დადგნენ და დაკრძალვის ლოცვაში მონაწილეობა მიიღეს.

სოფია ბიძის გვერდით იდგა. შავი თავსაფარი ეკეთა, სახე კი ცრემლებით ჰქონდა დასველებული.

როდესაც გარდაცვლილი სასაფლაოზე გადაასვენეს, გოგონას ფეხები მოეკვეთა. ილმაზმა ხელი მოხვია და გვერდით დაიყენა.

— გაუძელი, შვილო, — ჩუმად უთხრა.

სოფიამ თავი დაუქნია.

მამას საფლავთან ახლობლები შეიკრიბნენ. გარდაცვლილი მუსლიმური წესის შესაბამისად დაკრძალეს. მამაკაცები საფლავის გარშემო იდგნენ, ლოცულობდნენ და ომერის სულისთვის ღმერთს წყალობას სთხოვდნენ.

დაკრძალვის შემდეგ სოფია საფლავთან დარჩა.

— მითხარი, მამა, როგორ უნდა ვიცხოვრო უშენოდ? — ჩურჩულით წარმოთქვა.

ილმაზი მიუახლოვდა და მხარზე ხელი დაადო.

— წავიდეთ, სოფია. სახლში დავბრუნდეთ.

გოგონამ კიდევ ერთხელ დახედა საფლავს და ბიძას გაჰყვა.

დაკრძალვაზე ქემალ სეზინიც იმყოფებოდა. შავი კოსტიუმი ეცვა და რამდენიმე მამაკაცთან ერთად იდგა. აეროპორტში შემთხვევით ჩასმული გოგონა ახლა ომერ აქსოის საფლავთან იდგა.

ქემალი მიუახლოვდა.

— სოფია...

გოგონამ თავი ასწია.

— დიახ?

— სამძიმარს გიცხადებ. მამაშენი დიდ პატივს იმსახურებდა.

— მადლობა, რომ მოხვედი.

სოფიამ თავი დაუქნია.

ქემალსაც აღარაფერი უთქვამს. მხოლოდ თავი დაუქნია და რამდენიმე ნაბიჯით უკან დაიხია.

საღამოს სასახლეში შედარებით სიმშვიდე ჩამოვარდა. სტუმრების უმეტესობა წასული იყო. სოფია მამის საძინებელში იჯდა და მის ნივთებს ათვალიერებდა.

კედელზე მათი საერთო ფოტოსურათი ეკიდა. პატარა სოფია მამას კისერზე შემოხვეოდა და ორივეს ბედნიერი ღიმილი ჰქონდა.

კარზე კაკუნი გაისმა.

— შეიძლება? — ილმაზმა შემოიხედა.

— შემოდი, ბიძია.

მამაკაცი მის გვერდით ჩამოჯდა.

— მთელი დღეა არაფერი გიჭამია.

— არ მშია.

— ვიცი, შვილო. მაგრამ ასე არ შეიძლება.

სოფიამ ფოტოსურათი ხელში აიღო.

— ვერ ვიჯერებ, რომ აღარ არის. რამდენიმე დღის წინ მელაპარაკა. მითხრა, მალე ჩამოდი, რაღაც მნიშვნელოვანი უნდა გითხრაო.

ილმაზმა მძიმედ ამოისუნთქა.

— ალბათ შენთვის ქონების გადაცემაზე უნდოდა საუბარი.

სოფია მისკენ შებრუნდა.

— რა ქონების?

— ომერმა ყველაფერი შენ დაგიტოვა. სახლი, სასტუმროები, მიწები, კომპანიები, ანგარიშები... ყველაფერი. შენ მისი ერთადერთი მემკვიდრე ხარ.

სოფია გაჩუმდა.

— ყველაფერი მე დამიტოვა?

— დიახ. ანდერძიც არსებობს. მისმა იურისტმა უკვე დაგვიკავშირდა.

— ბიძია, მე აქ ქონებისთვის არ ჩამოვსულვარ. მამა მინდა...

ილმაზმა ხელი მოხვია.

— ვიცი, შვილო. მაგრამ უნდა იცოდე, რა პასუხისმგებლობა დაგიტოვა.

— რას გულისხმობ?

— მამაშენი მხოლოდ ბიზნესმენი არ იყო. ის აქსოის კლანის მეთაური გახლდათ. წლების განმავლობაში მისი სიტყვა ბევრ ადამიანს აჩერებდა. ახლა კი მისი ადგილი თავისუფალია.

— და ვინ უნდა დაიკავოს?

— სწორედ ეს არის პრობლემა. ბევრს მოუნდება მისი ადგილის დაკავება. ზოგს შენი ქონება აინტერესებს, ზოგს გავლენა. შეიძლება ისეთი ადამიანებიც გამოჩნდნენ, რომლებიც თავს მეგობრებად მოგაჩვენებენ.

— და შენ რას მირჩევ?

— მტკიცედ უნდა იდგე, სოფია. არავის დაუთმო ის, რაც მამამ შენთვის დატოვა. არც ერთ საბუთს ხელი არ მოაწერო იურისტებთან შეთანხმების გარეშე. ახლა ძალიან ფრთხილად უნდა იყო.

სოფიამ ბიძას შეხედა.

— შენ ჩემ გვერდით იქნები?

— ყოველთვის, შვილო. მე და აიშე არასოდეს დაგტოვებთ მარტო. შენ ჩვენი ოჯახის წევრი ხარ.

გოგონამ თავი მის მხარზე მიადო.

— მადლობა, ბიძია.

— ახლა დაისვენე. ხვალიდან ყველაფერი სხვაგვარად იქნება.

საღამოს ცხრა საათი სრულდებოდა, როდესაც სასახლის ეზოში რამდენიმე შავი ავტომობილი გამოჩნდა.

სოფია მისაღებში იჯდა, როდესაც მსახური მიუახლოვდა.

— ქალბატონო სოფია, სტუმრები მოვიდნენ.

— ვინ?

— მარდინის რამდენიმე გავლენიანი ოჯახის წარმომადგენლები. თქვენთან შეხვედრა სურთ.

გოგონამ გაკვირვებით შეხედა.

— ახლა?

— დიახ.

— შემოიპატიჟეთ.

მისაღებში ექვსი მამაკაცი შევიდა. რამდენიმე მათგანი სოფიას უკვე ენახა დაკრძალვაზე.

ყველანი მოწიწებით მიესალმნენ, სამძიმარი გამოუცხადეს და სავარძლებში მოთავსდნენ.

ერთ-ერთმა, ასაკით უფროსმა მამაკაცმა, საუბარი დაიწყო.

— სოფია ჰანიმ, კიდევ ერთხელ გისამძიმრებთ. მამაშენი დიდი ადამიანი იყო. მისი ადგილი მარდინში ყოველთვის განსაკუთრებული დარჩება.

— მადლობა.

— ვიცით, რომ ახლა რთულ მდგომარეობაში ხართ. ახალგაზრდა ხართ, საქართველოში გაქვთ საკუთარი ცხოვრება და ბიზნესი. აქ კი ამხელა პასუხისმგებლობა გელოდებათ.

სოფია ჩუმად უსმენდა.

— ამიტომ გადავწყვიტეთ, შემოგთავაზოთ გამოსავალი, რომელიც ყველასთვის მისაღები იქნება.

— გისმენთ.

— თქვენი მამის ბიზნესები დიდ რესურსებს მოითხოვს. ვფიქრობთ, აჯობებს, გარკვეული წილები გაყიდოთ. ჩვენ მზად ვართ, სამართლიანი ფასი გადავიხადოთ.

სოფიას სახე შეეცვალა.

— რომელი წილები?

მეორე მამაკაცი ჩაერთო.

— სასტუმროები, მიწები, რამდენიმე კომპანია. შეგვიძლია ყველაფერი ისე გავანაწილოთ, რომ თქვენც კმაყოფილი დარჩეთ და ჩვენც.

— თქვენც?

— დიახ. აქ ყველას თავისი ინტერესი აქვს.

სოფია სავარძელში გასწორდა.

— ანუ მამაჩემი ჯერ მიწაში არ გაგიცივებიათ და უკვე მისი ქონების განაწილებას შეუდექით?

მამაკაცებმა ერთმანეთს გადახედეს.

— ასე ნუ გაიგებთ, სოფია ჰანიმ. ეს ბიზნესია.

— ბიზნესია? — ხმას აუწია გოგონამ. — მამაჩემის დაკრძალვიდან რამდენიმე საათია გასული! თქვენ კი ჩემს სახლში მოხვედით და მეუბნებით, რომ მისი ქონება უნდა გავყიდო?

— ჩვენ მხოლოდ თქვენი დახმარება გვინდა.

— დახმარება? მე თქვენი დახმარება არ მითხოვია!

სოფია ფეხზე წამოდგა.

— ძალიან კარგად დაიმახსოვრეთ: მამაჩემის ქონება ჩემი საკუთრებაა. არ ვაპირებ არც ერთი წილის გაყიდვას და არც ვინმესთვის გადაცემას. თუ ოდესმე რაიმე გადაწყვეტილებას მივიღებ, ეს ჩემი ნება იქნება და არა თქვენი მოთხოვნა.

ერთ-ერთმა მამაკაცმა ირონიულად ჩაიცინა.

— ემოციებით გადაწყვეტილებებს ნუ მიიღებთ. მარდინი თბილისი არ არის, სოფია ჰანიმ.

გოგონა მისკენ შებრუნდა.

— არც მე ვარ ის ადამიანი, ვისაც თქვენი მუქარის შეეშინდება. ახლა კი გთხოვთ, დატოვოთ ჩემი სახლი.

მამაკაცები უხმოდ წამოდგნენ.

— დაფიქრდით ჩვენს წინადადებაზე, — უთხრა უფროსმა.

— ჩემი პასუხი უკვე მიიღეთ.

როდესაც სტუმრები გავიდნენ, სოფია რამდენიმე წამით გაუნძრევლად იდგა. შემდეგ ბიძამისის კაბინეტისკენ გაემართა.

— გაიგე, რაც მითხრეს?

— ყველაფერი გავიგე, სოფია.

— ესენი ნორმალურები არიან? მამაჩემი ჯერ არ დაგვიმარხავს წესიერად და უკვე მისი ქონების გაყოფა უნდათ!

— ამიტომაც გითხარი, რომ მტკიცედ უნდა იდგე.

— მე მათ არაფერს დავუთმობ, ბიძია. არაფერს!

— ვიცი, შვილო. მაგრამ ფრთხილად იყავი. ყველა მათგანი ერთნაირი არ არის და არ იცი, ვინ რას გეგმავს.

სოფიამ პასუხი აღარ გასცა. კიბეზე ავიდა, ოთახში შევიდა და რამდენიმე წუთში უკან დაბრუნდა. ხელში მანქანის გასაღები ეჭირა.

— სად მიდიხარ? — ჰკითხა ილმაზმა.

— ცოტა ხნით გავალ. ჰაერი მჭირდება.

— მარტო?

— დიახ. არ ინერვიულო, ახლოს ვიქნები.

— სოფია...

— ბიძია, გთხოვ. ცოტა ხანს მარტო ყოფნა მინდა.

ილმაზმა იცოდა, რომ დაჟინებას აზრი არ ჰქონდა.

— ფრთხილად იარე.

სოფიამ თავი დაუქნია, მამის შავი ავტომობილის გასაღები აიღო და სახლიდან გავიდა.

ღამის მარდინი განსაკუთრებული სილამაზით იყო განათებული.

ქვის ძველი სახლების ფანჯრებიდან თბილი სინათლე იღვრებოდა. ვიწრო ქუჩები თითქმის დაცარიელებულიყო, შორიდან კი ქალაქის ხმაური და ადამიანების საუბარი ისმოდა. მთის ფერდობზე გაშენებული ქალაქი განათებული იყო და ქვემოთ, უსასრულოდ გაშლილი მესოპოტამიის ველები ღამის სიბნელეში იკარგებოდა.

სოფია მანქანას ნელა მართავდა. ფანჯარა ოდნავ ჩაეწია და გრილი ჰაერი სახეზე ეცემოდა.

მამის მანქანაში იჯდა. სალონში ჯერ კიდევ იგრძნობოდა ომერის სუნამოს სურნელი. საჭესთან მამის დანახვა წარმოუდგა და თვალები ისევ აუწყლიანდა.

— მამა, ნეტავ ახლა აქ იყო... — ჩაილაპარაკა თავისთვის.

ქალაქის ცენტრს გასცდა და ერთ-ერთ მშვიდ ქუჩაზე გააჩერა მანქანა. ძრავა გამორთო, თუმცა გადმოსვლა არ უცდია.

რამდენიმე წუთის შემდეგ უკნიდან შავი ავტომობილი გამოჩნდა და მისგან რამდენიმე მეტრში გაჩერდა.

მძღოლის კარი გაიღო.

— ასეთ დროს მარტო სეირნობა არ არის კარგი ჩვევა.

სოფიამ თავი მოაბრუნა.

ქემალ სეზინი იყო.

— თქვენ ყველგან ხათ? — ჰკითხა დაღლილი ხმით.

ქემალს გაეღიმა.

— მარდინი პატარა ქალაქია.

— შემთხვევით შემხვდი თუ მომყვები?

— შემთხვევით შეგხვდი. თუმცა, როგორც ჩანს, დღეს უკვე მეორედ.

სოფიას უნებურად გაეღიმა.

ქემალი მისკენ რამდენიმე ნაბიჯით წამოვიდა.

— შენს სახლში დღეს სტუმრები იყვნენ.

— ეს შენ საიდან იცი?

— მარდინში ამბები სწრაფად ვრცელდება.

— გასაგებია. აქ ალბათ კედლებსაც ყურები აქვთ.

ქემალს გაეცინა.

— ზოგჯერ ასეც არის.

სოფიამ მზერა მოარიდა.

— თუ შეიძლება, მარტო დამტოვე. ძალიან დაღლილი ვარ.

— მესმის.

ქემალი წასვლას აპირებდა, თუმცა რამდენიმე ნაბიჯის შემდეგ შეჩერდა.

— სოფია, შეიძლება რაღაც გკითხო?

— გისმენ.

— იცი, რატომ მოვიდნენ დღეს შენთან?

— იმიტომ, რომ მამაჩემის ქონება უნდათ.

— მხოლოდ ქონება არა. ომერის ადგილი ყველას აინტერესებს. მისი გარდაცვალების შემდეგ კლანებს შორის დაპირისპირება დაიწყება. ის ადამიანები, რომლებიც დღეს შენთან იყვნენ, სხვადასხვა მხარეს დგანან.

— და შენ რომელ მხარეს ხარ?

ქემალმა რამდენიმე წამით შეხედა.

— მე ჩემს მხარეს ვარ.

— ძალიან დამაიმედებელია.

— არ მინდა მოგატყუო.

სოფიამ თავი გააქნია.

— იცი, რა არის ყველაზე ცუდი? მამაჩემი ჯერ არ დამიმარხავს და უკვე ყველამ დამანახა, რომ მის სიკვდილს საკუთარი სარგებლისთვის იყენებენ.

— ასე ხდება, როდესაც ძლიერი ადამიანი მიდის და მის ადგილს ვერავინ იკავებს.

— მე კი არავის ადგილის დაკავება არ მინდა. უბრალოდ მინდა, მამაჩემის დანატოვარი შევინარჩუნო და ჩემს ცხოვრებას დავუბრუნდე.

ქემალი ჩაფიქრდა.

— შეიძლება ეს იმაზე რთული აღმოჩნდეს, ვიდრე ახლა გგონია.

— რატომ? იმიტომ, რომ ქალი ვარ?

— იმიტომ, რომ ომერ აქსოის ქალიშვილი ხარ.

სოფიამ ირონიულად გაიღიმა.

— საინტერესოა. ჯერ კიდევ ვერ გადავწყვიტე, ეს გვარი ჩემთვის უპირატესობაა თუ სასჯელი.

ქემალმა პირდაპირ შეხედა.

— ორივე შეიძლება იყოს.

რამდენიმე წამი სიჩუმე ჩამოვარდა.

შემდეგ ქემალმა მოულოდნელად ჰკითხა:

— სოფია, გათხოვილი ხარ?

გოგონამ გაკვირვებით შეხედა.

— არა. რატომ მეკითხები?

— იმიტომ, რომ მინდა შემოგთავაზო გამოსავალი.

— როგორი?

ქემალი მის წინ გაჩერდა და მშვიდი, თავდაჯერებული ხმით წარმოთქვა:

— ცოლად გამომყევი.

სოფია გაშეშდა.

— რა თქვი?

— ცოლად გამომყევი, სოფია.

გოგონას ჯერ გაოცება დაეტყო, შემდეგ კი გაბრაზდა.

— შენ საერთოდ ნორმალური ხარ?

— სრულიად.

— ორი დღეა, რაც მამა დავკრძალე, შენ კი ქორწინებას მთავაზობ?

— ვიცი, რომ დრო შეუფერებელია.

— შეუფერებელი? ეს სიტყვა საკმარისი არ არის!

ქემალი მშვიდად უსმენდა.

— მომისმინე ბოლომდე. თუ ჩემი ცოლი გახდები, შენს წინააღმდეგ ვერავინ გაბედავს გამოსვლას ისე მარტივად, როგორც ახლა გეგმავენ. შენი მამის ქონებასაც ვერავინ შეეხება. მე შენს გვერდით ვიქნები და ყველა თავს დაგანებებს.

სოფიამ რამდენიმე ნაბიჯით უკან დაიხია.

— ანუ ფიქრობ, რომ მამაჩენის ქონების გადასარჩენად ქმარი მჭირდება?

— ვფიქრობ, რომ ამ სამყაროში ზოგჯერ მარტო სიმტკიცე საკმარისი არ არის.

— მე არავის ცოლი მხოლოდ დაცვის გამო არ გავხდები!

— მაშინ ჩემი შეთავაზება სხვა კუთხით შეხედე.

— არ მაინტერესებს!

ქემალი არ განძრეულა.

— შენგან პასუხს დღეს არ ვითხოვ. დაფიქრდი. მარდინში ყველაფერი ისე მარტივად არ იქნება, როგორც შენ გგონია.

სოფიამ მანქანის კარი გააღო, თუმცა წასვლამდე კიდევ ერთხელ შეხედა.

— ერთი რამ დაიმახსოვრე, ქემალ სეზინ. მე სოფია აქსოი ვარ. არავის ცოლი იმისთვის არ გავხდები, რომ სხვებს ჩემი შეეშინდეთ.

ქემალს ოდნავ ჩაეღიმა.

— სწორედ ამიტომ გთავაზობ ქორწინებას.

სოფია მანქანაში ჩაჯდა, ძრავა ჩართო და ადგილიდან დაიძრა.

ქემალი დიდხანს უყურებდა მის ავტომობილს, სანამ ქუჩის მოსახვევში არ გაუჩინარდა.

შემდეგ ტელეფონი ამოიღო.

— ჰო, — უპასუხა მეორე მხარეს.

რამდენიმე წამი უსმენდა, შემდეგ მშვიდად თქვა:

— სოფია აქსოი ჩემი ყურადღების ქვეშ იქნება. არავის მისცეთ უფლება, მასთან დაუკითხავად მივიდეს.

ტელეფონი გათიშა.

იმ ღამეს სოფია მამის სახლში დაბრუნდა, მაგრამ ძილი ვეღარ შეძლო.

მამის გარდაცვალებას ახლა კიდევ ერთი პრობლემა დაემატა.

ქემალ სეზინმა მას ცოლობა სთხოვა.

და ყველაზე უცნაური ის იყო, რომ ეს მამაკაცი თითქოს ერთადერთი ადამიანი გახლდათ, რომელსაც შეეძლო მისთვის მარდინში უსაფრთხოების გარანტია მიეცა.

მან ჯერ არ იცოდა, რომ ქემალის შეთავაზება მხოლოდ დასაწყისი იყო.

.

#არჩეული_ბედისწერა
#თავი_მეორე

სეზინების ოჯახის დიდი სახლი ქალაქის ერთ-ერთ პრესტიჟულ უბანში მდებარეობდა. გარედან ყველაფერი სიმდიდრესა და სიმშვიდეზე მიუთითებდა, თუმცა ამ სახლის კედლებში ბოლო თვეების განმავლობაში სულ სხვა ცხოვრება იყო.

მეჰმეთ სეზინი წლების განმავლობაში მარდინში ცხოვრობდა და სხვადასხვა ბიზნესს მართავდა. მისი მეუღლე, ფატმა სეზინი, მათ ორი შვილი ჰყავდათ — ქემალი და უმცროსი ქალიშვილი, ელა.

ელა სულ რაღაც ცხრამეტი წლის იყო, როდესაც ექიმებმა ლეიკემიის დიაგნოზი დაუსვეს. ეს ამბავი მთელი ოჯახისთვის უმძიმესი დარტყმა აღმოჩნდა. გოგონას მკურნალობა სტამბოლში მიმდინარეობდა და მშობლებს მისი მარტო დატოვება არ შეეძლოთ. ფატმა ქალიშვილს თითქმის არასოდეს შორდებოდა, მეჰმეთიც კი, რომელიც წლების განმავლობაში იშვიათად ტოვებდა მარდინს, ახლა უმეტეს დროს სტამბოლში ატარებდა.

სწორედ ამ მიზეზით ქემალმა ოჯახის საქმეების მართვა საკუთარ თავზე აიღო.

ოცდაცხრა წლის ასაკში მას უკვე დიდი ბიზნესიმპერია ჰქონდა ჩაბარებული. მისი საკუთრება მხოლოდ მარდინით არ შემოიფარგლებოდა. სეზინების ოჯახს სასტუმროები, სამშენებლო კომპანიები, სავაჭრო ობიექტები და სხვადასხვა ბიზნესინტერესები ჰქონდა თურქეთის რამდენიმე ქალაქში.

ქემალი ოჯახის უფროსი შვილი იყო და პასუხისმგებლობას ყოველთვის სერიოზულად ეკიდებოდა.

მიუხედავად დატვირთული გრაფიკისა, დასთან ყოველდღიურად საუბრობდა. ელასთვის ცდილობდა იმედი არ დაეკარგვინებინა და ხშირად ახსენებდა, რომ მალე ყველაფერი უკეთ იქნებოდა.

იმ დილითაც სტამბოლში დარეკა.

— როგორ ხარ, პრინცესა? — თბილი ხმით ჰკითხა.

— კარგად, ძამიკო. შენ როგორ ხარ?

— მე კარგად ვარ. დედა სად არის?

— ექიმთან გავიდა მამასთან ერთად. მალე დაბრუნდებიან.

— მკურნალობა როგორ მიდის?

— ჩვეულებრივ. ნუ ნერვიულობ, ქემალ. შენც ბევრი საქმე გაქვს.

მამაკაცს გაეღიმა.

— შენზე მნიშვნელოვანი საქმე არ არსებობს.

— როდის ჩამოხვალ?

— როგორც კი მოვახერხებ. რამდენიმე დღეა დარჩენილი და ჩამოვალ.

— დამპირდი?

— გპირდები.

— მიყვარხარ.

— მეც მიყვარხარ, პატარა.

საუბარი დაასრულა და ტელეფონი მაგიდაზე დადო.

რამდენიმე წამით ჩაფიქრდა. ელას ხმა ყოველთვის განსაკუთრებულად მოქმედებდა მასზე. არ უყვარდა საკუთარი ემოციების გამოხატვა, თუმცა დის ავადმყოფობამ ყველაზე მკაცრი ადამიანიც კი შეცვალა.

ამ დროს კაბინეტში მისი მარჯვენა ხელი, ჰასან დემირი შემოვიდა.

— ქემალ, ომერ აქსოი გარდაიცვალა.

ქემალი ფანჯარასთან მივიდა. ომერ აქსოისთან განსაკუთრებული მეგობრობა არასოდეს აკავშირებდა. ისინი ერთმანეთს კარგად იცნობდნენ, ერთმანეთის საქმიანობის შესახებაც ყველაფერი იცოდნენ, თუმცა ახლო ურთიერთობა არასოდეს ჰქონიათ.

არც მეგობრები იყვნენ და არც მტრები.

უბრალოდ, ორი გავლენიანი მამაკაცი, რომლებიც ერთმანეთს პატივს სცემდნენ.

მათ შორის ერთი მნიშვნელოვანი განსხვავება არსებობდა — ომერი ყოველთვის ცდილობდა საკუთარი გავლენის შენარჩუნებას, ქემალი კი არასოდეს ერეოდა სხვის საქმეში, თუ ამის აუცილებლობა არ არსებობდა.

რამდენიმე თვის წინ მათი ურთიერთობა მოულოდნელად შეიცვალა.

რამდენიმე თვით ადრე...

ომერ აქსოი საკუთარ კაბინეტში იჯდა, როდესაც მდივანმა ქემალ სეზინის მოსვლა აცნობა.

— შემოუშვი.

რამდენიმე წამში კარი გაიღო და ქემალი შევიდა.

— გამარჯობა, ომერ ბეი.

— მობრძანდი, ქემალ. დაჯექი.

მამაკაცებმა ერთმანეთს ხელი ჩამოართვეს.

ქემალმა მაშინვე შეამჩნია, რომ ომერი ჩვეულებრივზე უფრო დაღლილი ჩანდა.

— როგორ ბრძანდებით?

— კარგად, შვილო. შენ როგორ ხარ? ოჯახი როგორ არის?

— მადლობა, კარგად. მშობლები სტამბოლში არიან. ელას მკურნალობა მიმდინარეობს.

ომერმა თანაგრძნობით შეხედა.

— ღმერთმა გამოჯანმრთელება მისცეს. ახალგაზრდა გოგონაა, წინ მთელი ცხოვრება აქვს.

— ამინ.

რამდენიმე წამით ორივე გაჩუმდა.

— ქემალ, ჩვენ არასდროს ვყოფილვართ მეგობრები — დაიწყო ომერმა. — მინდა რაღაც გითხრა და იმედი მაქვს, რასაც მოისმენ, ჩვენ შორის დარჩება.

ქემალი გასწორდა.

— თუმცა არც მტრები არ ვართ, გისმენთ.

ომერმა მაგიდაზე დადებული წყლის ჭიქა აიღო, თუმცა დალევა არ უცდია.

— ბოლო დროს ჯანმრთელობასთან დაკავშირებით პრობლემები მაქვს. ექიმებთან ვიყავი. გულის მდგომარეობა ისეთი არ არის, როგორიც უნდა იყოს.

ქემალმა ყურადღებით შეხედა.

— სერიოზულია?

— არ ვიცი. ექიმები მეუბნებიან, რომ უნდა გავუფრთხილდე თავს. თუმცა ეს ჯერ არავინ იცის. არც ჩემი ქალიშვილსთვის მითქვამს. არ მინდა, ინერვიულოს.

— ოჯახმა უნდა იცოდეს, ომერ ბეი.

— ვიცი. მაგრამ ჯერ არ მინდა მათი შეშინება.

ომერი სავარძელში გადაწვა და რამდენიმე წამით ფანჯარაში გაიხედა.

— სოფია თბილისში ცხოვრობს. საკუთარი საქმე აქვს, დედასთან ერთადაა. აქ იშვიათად ჩამოდის. შენ ისიც იცი, რომ ჩემი ერთადერთი შვილია. თუ ოდესმე რამე დამემართება, აქ ბევრი ადამიანი გამოჩნდება, რომელიც მისთვის დახმარების გაწევას კი არა, ყველაფრის წართმევას შეეცდება.

ქემალი ყურადღებით უსმენდა.

— სოფია ძლიერი გოგოა, მაგრამ ამ ქალაქის წესები ბოლომდე არ იცის. არ იცის, რამდენ ადამიანს აქვს ჩემი მტრული დამოკიდებულება და რამდენი ელოდება ჩემს სისუსტეს.

ომერი მისკენ შებრუნდა.

— მინდა, ერთი რამ გთხოვო.

— გისმენთ.

— თუ მე აღარ ვიქნები, ჩემს ქალიშვილს მიხედე.

ქემალი გაჩუმდა.

— ომერ ბეი...

— ვიცი, მეგობრები არასოდეს ვყოფილვართ. არც განსაკუთრებული ურთიერთობა გვქონია. მაგრამ შენ ერთადერთი კაცი ხარ ამ ქალაქში, ვისაც ღირსება გააჩნია. ვიცი, სხვის ქონებას არ უყურებ, არც სხვისი სისუსტით სარგებლობ. შენს სიტყვას ფასი აქვს.

ომერი რამდენიმე წამით შეჩერდა.

— არ მინდა, ჩემი შვილი ვინმეს მსხვერპლი გახდეს. არ მინდა, ჩემი გარდაცვალების შემდეგ მის გარშემო მტაცებლები შეიკრიბონ. თუ რამე დამემართება, დაიცავი. არავის მისცე უფლება, ჩემი შვილი გამოიყენოს.

ქემალმა ღრმად ამოისუნთქა.

— თქვენს თხოვნას მივიღებ, ომერ ბეი. მარტო არ დარჩება.

— მადლობა, ქემალ.

— თუმცა იმედი მაქვს, თავად იზრუნებთ მასზე კიდევ მრავალი წელი.

ომერს სუსტად გაეღიმა.

— მეც ამის იმედი მაქვს.

მარდინი, აწმყო...

ქემალი მოგონებებიდან ტელეფონის ხმამ გამოიყვანა.

ჰასანი იყო.

— ქემალ ბეი, იურისტმა დარეკა. ხვალ დილით გელოდებათ.

— უთხარი, რომ შეხვედრა გადადოს. თავად დავუკავშირდები.

— გასაგებია.

ქემალმა ტელეფონი გათიშა და ჰასანს მიუბრუნდა.

— სოფია აქსოის შესახებ ყველაფერი მინდა ვიცოდე. ვინ იყვნენ დღეს მის სახლში, ვინ შეხვდა, ვინ რას სთავაზობდა. განსაკუთრებით მაინტერესებს ჯენგიზ ქარაჰანი.

ჰასანის სახე შეეცვალა.

— ქარაჰანი?

— დიახ.

— როგორც ვიცი, უკვე ცდილობს ომერ აქსოის ბიზნესებში საკუთარი გავლენის მოპოვებას.

— სწორედ ამიტომ მაინტერესებს.

— რამე უნდა გავაკეთოთ?

ქემალმა საათს დახედა.

— ჯერ არაფერი. მხოლოდ თვალყური ადევნეთ. სოფიას უსაფრთხოებას განსაკუთრებული ყურადღება მიაქციეთ.

— გასაგებია, ქემალ ბეი.

ჰასანი გავიდა.

ქემალი წამოდგა, პიჯაკი აიღო და კაბინეტიდან გავიდა.

ამიერიდან სოფია აქსოი მხოლოდ ომერ აქსოის ქალიშვილი აღარ იყო.

ის მისი პასუხისმგებლობაც გახდა.

მეორე დილას სოფია ჩვეულებრივზე ადრე ადგა. შავი თმა თავისუფლად ჩამოეშალა მხრებზე, მუქი შარვალი და თეთრი პერანგი ეცვა.

სარკეში საკუთარ თავს რამდენიმე წამით უყურებდა.

მამის გარდაცვალების შემდეგ პირველად გადაწყვიტა, რომ აღარ იტირებდა.

ჯერ კიდევ არ იცოდა, რამდენად რთული იქნებოდა ეს გადაწყვეტილება, მაგრამ ერთი რამ ზუსტად იცოდა — არავის მისცემდა უფლებას, მამამისის დანატოვარი წაერთმია.

ქვემოთ ჩავიდა.

ილმაზი საუზმის მაგიდასთან იჯდა, აიშე კი ყავას სვამდა.

— დილა მშვიდობისა, ბიძია.

— დილა მშვიდობისა, შვილო. როგორ გეძინა?

— ნორმალურად.

— დაჯექი, ისაუზმე.

სოფია მაგიდასთან მოთავსდა, თუმცა რამდენიმე წუთის შემდეგ ჩანთიდან ტელეფონი ამოიღო.

— ბიძია, დღეს იურისტთან უნდა წავიდე.

— უკვე დავუკავშირდი. თერთმეტ საათზე გელოდება.

— კარგი. კიდევ რაღაც მინდა გკითხო.

ილმაზმა შეხედა.

— გისმენ.

— გუშინ ქემალ სეზინი ვნახე.

ილმაზს სახე შეეცვალა.

— ქემალ სეზინი?

— დიახ. აეროპორტში შემთხვევით შევხვდი. შემდეგ დაკრძალვაზეც იყო. გუშინ ღამითაც შემხვდა.

— რა უნდოდა?

სოფიამ ყავა მოსვა.

— ცოლობა მთხოვა.

აიშემ გაკვირვებით შეხედა.

— რა?

— ზუსტად ასე. პირდაპირ მითხრა, ცოლად გამომყევიო.

ილმაზმა რამდენიმე წამი არაფერი თქვა.

— და შენ რა უპასუხე?

— უარი ვუთხარი. საერთოდ არ ვიცნობ. წარმოდგენაც არ მაქვს, რა უნდა ჩემგან.

ილმაზი სავარძელში გადაწვა.

— ქემალი ცუდი კაცი არ არის.

— შენ იცნობ?

— რა თქმა უნდა. მარდინში ყველა იცნობს. სეზინების ოჯახი ძალიან გავლენიანი, ქემალმა ოჯახის საქმეები საკუთარ თავზე აიღო. ბოლო დროს მშობლები სტამბოლში ცხოვრობენ, რადგან მის დას ჯანმრთელობის სერიოზული პრობლემა აქვს.

— და ამიტომ მარტო მართავს ყველაფერს?

— დიახ. საკმაოდ ძლიერი ბიზნესმენია.

სოფიამ წარბები შეკრა.

— ქემალი იმ ადამიანებს არ ჰგავს, რომლებიც გუშინ შენთან იყვნენ.

— მაინც ვერ ვხვდები, რატომ უნდა უნდოდეს ჩემთან ქორწინება.

— შეიძლება თავადაც აქვს თავისი მიზეზი.

სოფია ჩაფიქრდა.

— მამას ხომ არ ჰქონდა მასთან რაიმე ურთიერთობა?

ილმაზმა მზერა აარიდა.

— რამდენადაც ვიცი, განსაკუთრებული მეგობრობა არ აკავშირებდათ. თუმცა ერთმანეთს პატივს სცემდნენ.

— საინტერესოა.

— სოფია, ერთ რამეს გეტყვი. თუ ქემალ სეზინთან ურთიერთობას გადაწყვეტ, მხოლოდ იმიტომ ნუ გააკეთებ, რომ მისი გავლენა გჭირდება.

— ჯერ არანაირი ურთიერთობის დაწყებას არ ვაპირებ, ბიძია.

— როგორც შენ გინდა, შვილო.

სოფია წამოდგა.

— იურისტთან მივდივარ. საღამოს დავბრუნდები.

— მანქანით მარტო არ წახვიდე.

— ბიძია, მანქანის მართვა ვიცი.

— ვიცი, მაგრამ ახლა დრო ჩვეულებრივი არ არის.

სოფიამ ამოიოხრა.

— კარგი. მძღოლს წავიყვან.

იმავე დღეს, შუადღისას...

მარდინის ერთ-ერთ ყველაზე გავლენიან სასახლეში ჯენგიზ ქარაჰანი საკუთარ კაბინეტში იჯდა. მამაკაცი წლების განმავლობაში ერთ-ერთი ძლიერი კლანის მეთაური იყო. მის ოჯახს სხვადასხვა ბიზნესში ჰქონდა ინტერესები, ხოლო მის სიტყვას მარდინის რამდენიმე უბანში განსაკუთრებული ფასი ჰქონდა.

ჯენგიზი ძალაუფლების მოყვარული, ცივი და ანგარებიანი ადამიანი გახლდათ. წლების განმავლობაში ომერ აქსოის გავლენას ვერასოდეს ეგუებოდა.

ომერის არსებობა მის გეგმებს ზღუდავდა.

ახლა კი ეს დაბრკოლება აღარ არსებობდა.

მის წინაშე მისი ვაჟი, ბურაქ ქარაჰანი იჯდა.

— სოფია აქსოი უკვე შეხვდა იურისტს, — მოახსენა ბურაქმა.

— რა გადაწყვიტა?

— მემკვიდრეობის მიღებას აპირებს. არაფრის გაყიდვას არ გეგმავს.

ჯენგიზს გაეცინა.

— ჯერ კიდევ ჰგონია, რომ მამამისის ძალაუფლება მასაც აქვს.

— ქონების ნაწილი საკმაოდ დიდია. სასტუმროები, მიწები, კომპანიები... ყველაფერი მის სახელზე გადავა.

— სწორედ ამიტომ არ უნდა დავუშვათ, რომ ყველაფერს დაეუფლოს.

— როგორ აპირებ?

ჯენგიზმა სიგარეტს მოუკიდა.

— სოფია ახალგაზრდა ქალია. საქართველოში გაიზარდა. მარდინის წესები არ იცის. უნდა გავაგებინოთ, რომ აქ მისი ადგილი არ არის.

— ქემალ სეზინი?

ჯენგიზს სახე შეეცვალა.

— რა შუაშია ქემალი?

— ამბობენ, სოფიას უკვე შეხვდა.

— ქემალი თავის საქმეს მიხედავს.

— დარწმუნებული ხარ?

ჯენგიზმა ვაჟს ცივი მზერა მიაპყრო.

— ქემალი ჭკვიანი კაცია. არ მგონია, ომერ აქსოის პრობლემებში ჩაერიოს.

რამდენიმე წამით გაჩუმდა, შემდეგ დაამატა:

— თუმცა თუ ჩაერევა, მაშინ მასთანაც მოგვიწევს გარკვევა.

საღამო...

სოფია მამის კაბინეტში იჯდა. მის წინ რამდენიმე საბუთი ეწყო. იურისტთან შეხვედრის შემდეგ ბევრი რამ გაიგო მამის ბიზნესების შესახებ, თუმცა ახლა უფრო მეტად იმაზე ფიქრობდა, რა ნაბიჯი უნდა გადაედგა.

ტელეფონზე უცნობი ნომრიდან შეტყობინება მიიღო.

ხვალ საღამოს რვა საათზე მამის სასახლეში გელოდებით. აქსოის ოჯახის მომავალზე სასაუბროდ.

შეტყობინებას რამდენიმე წამი უყურებდა.

შემდეგ ილმაზს დაურეკა.

— ბიძია, ხვალ საღამოს რამდენიმე ადამიანი შეხვედრას მთხოვს.

— ვინ?

— კლანის წარმომადგენლები. ამბობენ, აქსოის ოჯახის მომავალზე უნდა ვისაუბროთ.

ილმაზი მაშინვე მიხვდა, რაც ხდებოდა.

— მარტო არ წახვალ.

— არც ვაპირებ. შენც უნდა წამოხვიდე.

— აუცილებლად.

სოფიამ ტელეფონი გათიშა და კარადისკენ გაემართა.

იქ, მამის ძველ კაბინეტში, ომერის პირადი სეიფი იდგა. ილმაზის დახმარებით მისი გახსნა შეძლო.

შიგნით რამდენიმე დოკუმენტი, ძვირფასეულობა და იარაღი იყო.

სოფიამ იარაღს დახედა.

— მამა, ნეტავ ოდესმე მეგონა, რომ ამას გამოვიყენებდი? — ჩაილაპარაკა.

ილმაზმა შეხედა.

— სოფია, იარაღის ტარება თამაში არ არის.

— ვიცი, ბიძია.

— იმედი მაქვს, არასოდეს დაგჭირდება.

სოფიამ მამის იარაღი ხელში აიღო და რამდენიმე წამით უყურებდა.

— მე არავის დავემუქრები. მაგრამ არც იმას დავუშვებ, რომ ვინმემ ჩემი შეშინება შეძლოს.

ილმაზმა მძიმედ ამოისუნთქა.

მის წინაშე უკვე პატარა გოგონა აღარ იდგა.

მეორე დღე...

საღამოს რვა საათზე აქსოის სასახლის დიდ მისაღებში რამდენიმე გავლენიანი მამაკაცი შეიკრიბა.

მათ შორის იყვნენ ჯენგიზ ქარაჰანი, მისი ვაჟი ბურაქი და კიდევ რამდენიმე კლანის წარმომადგენელი.

სოფია შავი შარვლითა და იმავე ფერის პიჯაკით გამოჩნდა. თმა უკან ჰქონდა შეკრული. სახეზე სიმტკიცე აღბეჭდვოდა.

მის გვერდით ილმაზი იდგა.

— საღამო მშვიდობისა, — მშვიდად მიესალმა შეკრებილებს.

ჯენგიზი წამოდგა.

— კეთილი იყოს შენი მობრძანება, სოფია ჰანიმ. კიდევ ერთხელ გისამძიმრებ.

— მადლობა.

ყველანი მაგიდასთან მოთავსდნენ.

რამდენიმე წუთის განმავლობაში საუბარი თავაზიან ტონში მიმდინარეობდა, თუმცა სოფია კარგად გრძნობდა, რომ შეხვედრის მიზანი სულ სხვა იყო.

ჯენგიზმა პირველი დაიწყო.

— სოფია, შენს ასაკში მამაშენს უკვე დიდი გამოცდილება ჰქონდა. მარდინი რთული ქალაქია. აქ მხოლოდ ქონების ფლობა საკმარისი არ არის.

— რას გულისხმობთ?

— იმას, რომ აქ გავლენასაც უნდა ფლობდე. მამაშენი ძლიერი ადამიანი იყო. მას ყველა ანგარიშს უწევდა. შენ კი ჯერ არავინ გიცნობს.

სოფიას გაეღიმა.

— ალბათ იმიტომ, რომ აქ არ ვცხოვრობდი.

— სწორედ ამიტომ ვფიქრობ, რომ უმჯობესია, მამაშენის ბიზნესების მართვა გამოცდილ ადამიანებს მიანდო.

— მაგალითად, თქვენ?

ჯენგიზმა ირონიულად გაიღიმა.

— მე მხოლოდ დახმარებას გთავაზობ.

— უცნაურია. თქვენთან საუბრისას სულ უფრო მეტად მახსენდება გუშინ მოსული ადამიანები.

ბურაქმა ჩაეცინა.

— სოფია ჰანიმ, ზედმეტად თავდაჯერებული ხართ.

გოგონამ მისკენ გაიხედა.

— ეს ცუდია?

— მარდინში ქალს ზოგჯერ საკუთარი შესაძლებლობები უნდა ესმოდეს.

სოფიას სახე შეეცვალა.

— ქალს საკუთარი შესაძლებლობები ყოველთვის უნდა ესმოდეს, ბატონო ბურაქ. სქესს ამასთან არაფერი აქვს საერთო.

ჯენგიზმა ხელი ასწია და ვაჟი გააჩუმა.

— მოდი, საქმეზე გადავიდეთ. ჩვენ გთავაზობთ, რომ აქსოის ოჯახის რამდენიმე ბიზნესის მართვა ჩვენს კომპანიას გადაეცეს. სანაცვლოდ, შენ მიიღებ შესაბამის შემოსავალს და აღარ მოგიწევს მარდინში დარჩენა.

— ანუ გინდათ, ყველაფერი დაგითმოთ და თბილისში დავბრუნდე?

— ეს ყველასთვის საუკეთესო გამოსავალი იქნება.

სოფია სავარძელში გასწორდა.

— ჩემი პასუხი უცვლელია. მამაჩემის ქონებას არ ვყიდი და არც მართვის უფლებას გადავცემ ვინმეს.

ჯენგიზს ღიმილი გაუქრა.

— როგორც ჩანს, ჯერ კიდევ ვერ გაიგე, სად იმყოფები.

— ძალიან კარგად ვიცი, სად ვარ. ჩემს სახლში ვარ.

— ეს სახლი მამაშენის იყო. ახლა კი ყველაფერი შეიცვალა.

ილმაზი ჩაერთო.

— ჯენგიზ, ფრთხილად შეარჩიე სიტყვები.

— შენ ნუ ერევი, ილმაზ. ეს საკითხი სოფიას ეხება.

სოფია ფეხზე წამოდგა.

— ბიძაჩემთან ასე საუბარს არ გირჩევთ.

ჯენგიზიც წამოდგა.

— შენ ჯერ არ იცი, ვის ელაპარაკები, გოგონა.

— ვიცი. ადამიანს, რომელსაც ჩემი მამის ქონება უნდა.

— ფრთხილად იყავი, სოფია. მარდინში ყველა შენი მეგობარი არ არის.

ამ დროს ბურაქი წამოდგა და იარაღი ამოიღო.

— ვფიქრობ, საუბარი ჯერ არ დასრულებულა.

სოფიამ უკან დაიხია და მანაც ჩანთიდან იარაღი ამოიღო.

ოთახში სიჩუმე ჩამოვარდა.

— არავინ მომიახლოვდეს! — მკაცრად წარმოთქვა.

ილმაზმა შეშფოთებით შეხედა.

— სოფია, დამშვიდდი.

— ბიძია, ყველაფერი კარგადაა.

ჯენგიზმა გოგონას ხელში იარაღს შეხედა.

— იარაღი გამოყენებას აპირებ?

— იმედი მაქვს, ამის საჭიროება არ იქნება.

— იცი მაინც, ვის ემუქრები?

— მე არავის ვემუქრები. უბრალოდ გაფრთხილებთ, რომ ამ სახლში ჩემს ნებართვის გარეშე არავინ არაფერს გადაწყვეტს.

ჯენგიზს სახეზე ირონიული ღიმილი დაეტყო.

— ომერის ხასიათი ნამდვილად გამოგყოლია.

— და იმედი მაქვს, საკმარისად დიდხანს მეყოფა.

რამდენიმე მამაკაცი ერთმანეთს გადახედა.

ბურაქი წინ გადადგა ნაბიჯი.

— იარაღი დადე, გოგო.

— უკან დაიხიე!

— არ იცი, ვისთან გაქვს საქმე.

— უკვე მესამედ მეუბნები ამას. სხვა სათქმელი არაფერი გაქვს?

სიტუაცია სულ უფრო იძაბებოდა.

ჯენგიზმა ხელი ასწია.

— საკმარისია! იარაღები დაუშვით. ჩვენ აქ სასაუბროდ მოვედით.

— მაშინ ისაუბრეთ ისე, როგორც ზრდასრულ ადამიანებს შეეფერებათ.

მამაკაცები გოგონას გარშემო იდგნენ. სოფია ხვდებოდა, რომ სიტუაცია ჩიხში მოექცა. მის გვერდით მხოლოდ ილმაზი იყო, დანარჩენები კი აშკარად ცდილობდნენ მის დაშინებას.

ამ დროს ეზოდან ავტომობილების ხმა გაისმა.

რამდენიმე წამში მისაღების კარი გაიღო.

ოთახში ქემალ სეზინი შემოვიდა.

შავი შარვალი, თეთრი პერანგი და მუქი პიჯაკი ეცვა. მის უკან ჰასანი და კიდევ ორი მამაკაცი იდგნენ.

ქემალმა ჯერ სოფიას შეხედა, შემდეგ შეკრებილებს.

— აქ რა ხდება?

ჯენგიზმა წარბები შეკრა.

— ქემალ, შენ აქ რა გინდა?

მამაკაცს მისთვის ყურადღება არ მიუქცევია. სოფიას მიუახლოვდა და მის ხელში იარაღს შეხედა და ბურაქს ხელით იარაღი დააწევინა, შემდეგ სოფიასაც.

— სოფია, დამშვიდდი.

— შენ აქ რატომ ხარ?

— მოგვიანებით აგიხსნი.

შემდეგ შეკრებილებს მიუბრუნდა.

— როგორც ვხედავ, ძალიან საინტერესო შეხვედრა გაქვთ.

ჯენგიზმა ჩაიცინა.

— ოჯახური საკითხია. შენ არ გეხება.

ქემალს სახეზე ღიმილი გაუქრა.

— ომერ აქსოის ქალიშვილთან ასე საუბარი ოჯახური საკითხია?

— ჩვენ უბრალოდ ვცდილობთ, გოგონას ავუხსნათ, როგორ მუშაობს მარდინი.

ქემალმა რამდენიმე ნაბიჯი გადადგა და ჯენგიზის წინ გაჩერდა.

— მაშინ ცუდი დრო შეგირჩევიათ.

— რას გულისხმობ?

ქემალმა სოფიას გადახედა, შემდეგ კი მშვიდი, მაგრამ მკაცრი ხმით წარმოთქვა:

— კიდევ ერთხელ გეკითხებით, ჩემს მომავალ ცოლს როგორ ელაპარაკებით?

ოთახში სრული სიჩუმე ჩამოვარდა.

სოფიას თვალები გაუფართოვდა.

ჯენგიზმა გაკვირვებით შეხედა.

— შენს მომავალ ცოლს?

— სწორად გაიგე.

— როდის მოასწარით?

ქემალს ოდნავ ჩაეღიმა.

— ეს ჩვენი პირადი საქმეა.

ჯენგიზმა რამდენიმე წამით ჩუმად უყურა, შემდეგ კი ბურაქს ანიშნა.

— წავედით.

მამაკაცები ნელ-ნელა წამოდგნენ.

— ამ საკითხს კიდევ დავუბრუნდებით, — თქვა ჯენგიზმა.

ქემალმა მშვიდად უპასუხა:

— როცა საჭიროდ ჩავთვლი, თავად დაგიკავშირდები.

სტუმრები ოთახიდან გავიდნენ.

ილმაზი ქემალს მიუახლოვდა.

— ქემალ, მადლობა.

— არაფრის, ილმაზ ბეი. სოფია კარგად არის?

— კი, უბრალოდ ძალიან დაიძაბა.

სოფიამ იარაღი მაგიდაზე დადო.

— ბიძია, შეგიძლია დაგვტოვო?

ილმაზმა ჯერ სოფიას შეხედა, შემდეგ ქემალს და გავიდა.

ქემალი და სოფია მარტო დარჩნენ.

რამდენიმე წამი ერთმანეთს ჩუმად უყურებდნენ.

სოფიამ ხელები მკერდზე გადაიჯვარედინა.

— ახლა კი იქნებ ამიხსნა, რა უფლებით მოხვედი აქ და ჩემს მომავალ ცოლად მოხსენიება დაიწყე?

ქემალს გაეღიმა.

— სხვა გზა არ მქონდა.

— სხვა გზა არ გქონდა? შეეძლო უბრალოდ გეთქვა, რომ დახმარებისთვის მოხვედი!

— მაშინ ისინი არ წავიდოდნენ.

— და ამიტომ გადაწყვიტე, რომ ჩემი საქმრო ხარ?

— ტექნიკურად, ჯერ არა. მაგრამ ეს მალე გამოსწორდება.

— ქემალ!

მამაკაცს გაეცინა.

— კარგი, კარგი. ნუ ბრაზდები.

სოფია მის წინ გაჩერდა.

— რატომ უთხარი ასე? საერთოდ იცი, რას ნიშნავს ის, რაც გააკეთე? ახლა მთელი მარდინი იფიქრებს, რომ შენთან ქორწინებას ვაპირებ!

ქემალი რამდენიმე წამით ჩუმად უყურებდა.

შემდეგ მშვიდად, თავდაჯერებულად წარმოთქვა:

— იმიტომ, რომ ახლა უკან ვეღარ დავიხევ, სოფია.

— რას ნიშნავს?

ქემალი მისკენ ოდნავ დაიხარა.

— ყველამ გაიგო, რომ ჩემი საცოლე ხარ.

სოფიას სახე შეეცვალა.

— და შენ გადაწყვიტე, რომ ეს ასე უნდა იყოს?

ქემალს თვალებში ჩახედა და პასუხს დაელოდა.

მამაკაცმა მხოლოდ ოდნავ გაიღიმა.

#არჩეული_ბედისწერა
#თავი_მესამე

— უკან ვერ დაიხევ? — გაბრაზებულმა გაიმეორა გოგონამ. — შენ ვინ მოგცა უფლება, ჩემი მომავალი შენს გადაწყვეტილებებზე დამოკიდებული გახადო?

ქემალი მშვიდად იდგა და მის გაბრაზებულ სახეს აკვირდებოდა.

— სოფია, ცოტა დამშვიდდი და მომისმინე.

— არა, ახლა შენ მომისმენ! — მკაცრად შეაწყვეტინა. — მე აქაური ტრადიციების პატივისცემას ვცდილობ. ვიცი, რომ მარდინში საკუთარი წესები და შეხედულებები აქვთ, მაგრამ ეს იმას არ ნიშნავს, რომ ვინმეს უფლება აქვს, ჩემი ცხოვრება გადაწყვიტოს. იძულებითი ქორწინების წინააღმდეგი ვარ და ვერავინ მაიძულებს გავთხოვდე. მით უმეტეს, ადამიანი, რომელსაც პრაქტიკულად არ ვიცნობ!

ქემალს სახეზე ღიმილი გაუქრა.

— არავინ აპირებს შენს იძულებას.

— მაშინ რატომ გამოაცხადე ყველას წინაშე, რომ შენი მომავალი ცოლი ვარ?

— იმიტომ, რომ იმ ადამიანებისგან შენი დაცვა მინდოდა.

— მე შენი დაცვა არ მითხოვია!

— ვიცი.

— და არც მომავალში ვაპირებ ამის თხოვნას. საჭიროების შემთხვევაში კანონის ძალით დავიცავ ჩემს უფლებებს. თუ ვინმე ჩემს დაშინებას ან იძულებას შეეცდება, შესაბამის ორგანოებს მივმართავ. ჩემი უფლებები ვიცი და სხვისი დახმარება არ მჭირდება.

ქემალმა რამდენიმე წამით ჩუმად უყურა.

— შენ ჯერ კიდევ არ გესმის, სად აღმოჩნდი.

— ძალიან კარგად მესმის.

— არა, სოფია. შენ თბილისში გაიზარდე, იქაური კანონებითა და წესებით ცხოვრობდი. მარდინი კი სხვა სამყაროა. აქ ზოგჯერ კანონზე მაღლა მათი სიტყვა დგას, ვისაც გავლენა და ძალაუფლება აქვს. შენ შეიძლება სამართლებრივად მართალი იყო, მაგრამ სანამ შენი საქმე სასამართლომდე მივა, ბევრი რამ შეიძლება მოხდეს.

— ანუ მეუბნები, რომ კანონი ვერ დამიცავს?

— გეუბნები, რომ მხოლოდ კანონის იმედად ყოფნა გაგიჭირდება.

სოფიას გაეცინა, თუმცა მის სიცილში სიხარული არ იგრძნობოდა.

— შესანიშნავია. ანუ შენი აზრით, გამოსავალი შენზე დაქორწინებაა?

— მე გამოსავალს გთავაზობ.

— მე კი უარს გეუბნები.

ქემალი მისკენ ერთი ნაბიჯით დაიძრა.

— კარგად დაფიქრდი, სოფია. ჯენგიზი აქ გაჩერებას არ აპირებს. მას მამაშენს ქონება სურს და ამისთვის ყველაფერზე წავა.

— მაშინ ჩემს წინააღმდეგ მოუწევს ბრძოლა.

— ჯიუტი ხარ.

— ეს ჩემი პრობლემაა.

სოფიამ ჩანთა აიღო და კარისკენ გაემართა.

— სოფია!

გოგონა შეჩერდა, თუმცა უკან არ მოუხედავს.

— კიდევ შევხვდებით.

კარი გაიღო და სოფია ოთახიდან გავიდა.

ქემალი რამდენიმე წამით გაუნძრევლად იდგა. შემდეგ ფანჯარასთან მივიდა და ეზოში მიმავალ გოგონას გახედა.

მის სახეზე მსუბუქი ღიმილი გაჩნდა.

სოფია აქსოი ნამდვილად არ ჰგავდა იმ ქალებს, რომლებსაც ცხოვრებაში შეხვედროდა. მასთან საუბარი მარტივი არ იქნებოდა, ეს უკვე ნათელი იყო.

თუმცა ქემალი არც იმ ადამიანებს მიეკუთვნებოდა, რომლებიც პირველივე წინააღმდეგობის შემდეგ უკან იხევდნენ.

---

სოფია სახლში გვიან დაბრუნდა.

მთელი გზა ქემალის სიტყვებზე ფიქრობდა. განსაკუთრებით ის ფრაზა არ ასვენებდა, რომ მარდინში კანონის გარდა სხვა ძალებიც არსებობდა.

არ სურდა, ვინმეს მფარველობის ქვეშ ეცხოვრა. არც ქემალის ცოლობა უნდოდა და მით უმეტეს, არ აპირებდა საკუთარი თავისუფლების დათმობას მხოლოდ იმიტომ, რომ ვიღაცას ასე უფრო მოსახერხებლად მიაჩნდა.

სახლში შესვლისას ილმაზი მისაღებში დახვდა.

— როგორ ჩაიარა საუბარმა?

სოფიამ ჩანთა დივანზე დადო.

— საშინლად.

— ქემალს გულისხმობ?

— კიდევ ვის?

ილმაზს ჩაეღიმა.

— როგორი ადამიანია?

— ჯიუტი, თავდაჯერებული და საშინლად თავდაჯერებული.

— ორჯერ რატომ გაიმეორე?

— იმიტომ, რომ ნამდვილად იმსახურებს.

ილმაზს გაეცინა.

— სოფია, ის ცუდი ადამიანი არ არის.

— ბიძია, გთხოვ, შენც ნუ დაიწყებ. უკვე საკმარისად მოვისმინე მისგან, როგორი რთული ქალაქია მარდინი და როგორ ვერაფერს გავხდები კანონის დახმარებით.

ილმაზს სახე შეეცვალა.

— ასე გითხრა?

— დიახ. პირდაპირ მითხრა, რომ აქ კანონის მიღმაც არსებობს ძალა.

— ამაში, სამწუხაროდ, მართალია. მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ შენი უფლებების დაცვაზე უარი უნდა თქვა.

— არც ვაპირებ.

სოფია კიბისკენ გაემართა.

— დავიღალე, ბიძია. დავიძინებ.

იმ ღამეს სოფიას დიდხანს არ დაეძინა. რამდენჯერმე სცადა თვალების დახუჭვა, თუმცა ქემალის ნათქვამი სიტყვები ისევ და ისევ ახსენდებოდა.

მამამისის გარდაცვალების შემდეგ პირველად იგრძნო, რომ მის ცხოვრებაში ყველაფერი ძალიან სწრაფად იცვლებოდა.

ჯერ მამის დაკარგვა, შემდეგ მემკვიდრეობის საკითხები, ჯენგიზის მუქარა და ახლა ქემალ სეზინი, რომელიც სრულიად მოულოდნელად ცდილობდა მისი ცხოვრების მართვას.

ბოლოს საწოლიდან წამოდგა, ფანჯარასთან მივიდა და ფარდა გადაწია.

მარდინის ღამის განათებული ქუჩები მის წინ იშლებოდა.

— მამა, ნეტავ ახლა აქ იყო... — ჩუმად ჩაილაპარაკა.

მხოლოდ ერთი რამ უნდოდა — გაეგო, რატომ დაუტოვა მამამ ამდენი პასუხგაუცემელი კითხვა.

---

მეორე დღე...

დილით ადრე სოფიას ტელეფონის ზარმა გააღვიძა. ეკრანზე დედის სახელი დაინახა.

— დედა?

— დილა მშვიდობისა, ჩემო გოგო.

სოფია საწოლში წამოჯდა.

— დედა, რა მოხდა?

— არაფერი, შვილო. უკვე სტამბოლის აეროპორტში ვარ. რამდენიმე საათში მარდინში ვიქნები.

გოგონას სახე გაუნათდა.

— მართლა? უკვე მოდიხარ?

— დიახ. ძალიან მომენატრე.

— მეც, დედა. ძალიან!

— აეროპორტში დამხვდები?

— რა თქმა უნდა. ბიძია ილმაზსაც ვეტყვი.

— კარგი, ჩემო საყვარელო. მალე გნახავ.

სოფიამ ტელეფონი გათიშა და მაშინვე საწოლიდან წამოდგა.

ბოლო დღეების განმავლობაში პირველად იგრძნო გულწრფელი სიხარული. დედის ჩამოსვლა ახლა ყველაზე მეტად სჭირდებოდა.

---

მარდინის აეროპორტი...

რამდენიმე საათის შემდეგ სოფია და ილმაზი ჩამოფრენილ მგზავრებს ელოდებოდნენ.

გოგონა პერიოდულად საათს დახედავდა და მინის კარებს გაჰყურებდა. ბოლოს ნაცნობი სილუეტი გამოჩნდა.

ნატალია ანჯაფარიძე შავი შარვლითა და ღია ფერის პალტოთი იყო შემოსილი. თმა მხრებზე ჩამოშლოდა. სახეზე დაღლილობა ეტყობოდა, თუმცა ქალიშვილის დანახვისას ნაბიჯს აუჩქარა.

— დედა!

სოფია მისკენ გაიქცა და მთელი ძალით ჩაეხუტა.

— ჩემო გოგო... — ჩურჩულით წარმოთქვა ნატალიამ და ქალიშვილს სახეზე აკოცა. — როგორ მომენატრე.

— მეც, დედა.

ნატალიამ რამდენიმე წამით შვილის სახეს შეხედა, თითქოს ცდილობდა, კარგად დაემახსოვრებინა მისი თითოეული ნაკვთი.

შემდეგ ილმაზს მიუბრუნდა.

— ილმაზ, როგორ ხარ?

— კარგად, ნატალია. შენ როგორ ხარ?

— ჩამოვედი ილმაზ, დაკრძალვაზე არ შემეძლო მოსვლა, ახლა აქ ვარ. .

— დაღლილი იქნები. წავიდეთ სახლში, — შესთავაზა ილმაზმა.

ნატალიამ თავი გააქნია.

— ჯერ სასაფლაოზე წამიყვანეთ.

სოფიამ დედას შეხედა.

— დედა, ახლა?

— დიახ, შვილო. ჯერ ომერთან მინდა მისვლა.

ილმაზმა თავი დაუქნია.

— როგორც გინდა, ნატალია.

---

სასაფლაოზე მისვლისას ნატალია რამდენიმე წუთით მანქანაში გაუნძრევლად იჯდა.

მერე ნელა გადმოვიდა.

ახლა მის წინ მხოლოდ მონატრება, სინანული და უამრავი უთქმელი სიტყვა იყო.

საფლავთან მივიდა და ყვავილები დადო.

სოფია და ილმაზი რამდენიმე ნაბიჯის მოშორებით იდგნენ.

— შვილო, შეიძლება ცოტა ხნით მარტო დამტოვო? — სთხოვა ნატალიამ.

სოფიამ დედას შეხედა.

— რა თქმა უნდა, დედა.

ილმაზმაც თავი დაუქნია და ორივე მოშორდა.

ნატალია მუხლებზე დაეშვა და ქმრის საფლავის ქვას თითებით შეეხო.

— გამარჯობა, ომერ...

ხმა აუკანკალდა.

— მაპატიე ვერ შევძელი ბოლო გზაზე გამეცილებინე. მაგრამ დღეს მოვედი... ჩვენი გოგო ისევ შენთანაა, იცი? ახლა უკვე გაიზარდა. ისეთი ძლიერი და ჯიუტია, როგორიც შენ იყავი.

ქალს ცრემლები ჩამოუგორდა.

— ძალიან უჭირს უშენოდ, ომერ. ცდილობს, არავის დაანახოს, მაგრამ ვიცი, როგორ სტკივა. მეც მტკივა. მიუხედავად ყველაფრისა, რაც ჩვენს შორის მოხდა, შენ ჩემთვის უცხო ადამიანი არასოდეს ყოფილხარ.

რამდენიმე წამით გაჩუმდა.

— ნეტავ მეტი მოთმინება მქონოდა... ნეტავ მაშინ შენს გვერდით დავრჩენილიყავი. იქნებ ყველაფერი სხვაგვარად ყოფილიყო. იქნებ ახლა ისევ ერთად ვყოფილიყავით და ჩვენი გოგონას მომავალზე გველაპარაკა.

ქალმა ღრმად ამოისუნთქა.

— მაპატიე, ომერ. იმისთვის, რომ ბოლომდე ვერ გაგიგე. იმისთვისაც, რომ შენს ტკივილს ჩემი ტკივილი დავამატე.

ხელით ცრემლები მოიწმინდა.

კიდევ რამდენიმე წუთი დარჩა საფლავთან, შემდეგ ნელა წამოდგა და ქალიშვილისა და ილმაზისკენ გაემართა.

სოფიამ დედას ხელი მოხვია.

— წავიდეთ, დედა.

ნატალიამ თავი დაუქნია.

---

სეზინების სახლი...

სახლში მისულ ნატალიას ილმაზის მეუღლე აიშე და მათი ქალიშვილი დიდი სითბოთი შეხვდნენ.

— ნატალია! — ღიმილით გადაეხვია აიშე. — როგორ მომენატრე!

— მეც, აიშე. მადლობა, რომ ასე გულთბილად მხვდები.

— ეს რა სათქმელია? ეს სახლიც შენია..

მოგვიანებით ყველანი სასადილო ოთახში შეიკრიბნენ.

სუფრა უკვე გაშლილი იყო. აიშემ სხვადასხვა კერძი მოამზადა, სოფია კი დედას გვერდით მიუჯდა.

საღამო მშვიდად და ოჯახურად მიმდინარეობდა. საუბარი ძველ მოგონებებს შეეხო.

— გახსოვს, ნატალია, ერთხელ ომერმა როგორ გადაწყვიტა, მთელი სახლის ავეჯი შეეცვალა? — სიცილით გაიხსენა ილმაზმა.

ნატალიასაც გაეღიმა.

— როგორ არ მახსოვს. დილით გავიღვიძე და მისაღებში ყველაფერი თავდაყირა დამხვდა.

— მე მაშინ ვუთხარი, რომ ამას მარტო ვერ გააკეთებდა, მაგრამ არ დამიჯერა. ბოლოს მთელი დღე ავეჯს ვათრევდით.

სუფრასთან სიცილი გაისმა.

— მამა ასეთი იყო? — ინტერესით იკითხა სოფიამ.

— უფრო უარესიც, — გაეცინა ნატალიას. — როცა რამეს მოინდომებდა, ვერავინ გადააფიქრებინებდა.

— შენც ხომ არ აკლებდი? — ხუმრობით ჩაერთო ილმაზი.

— მე? მე ყოველთვის მშვიდი და დამთმობი ვიყავი.

— ეს ახლა მოვისმინე პირველად, — სიცილით უპასუხა მამაკაცმა.

ნატალიას გაეცინა.

იმ საღამოს პირველად იგრძნო, რომ წლების წინ დატოვებულ ოჯახურ გარემოს ისევ უბრუნდებოდა. აქ ყველა იცნობდა, ყველას ახსოვდა ომერი და თითოეულ მოგონებაში მისი არსებობა იგრძნობოდა.

საღამო გვიან დასრულდა.

ნატალიამ სოფიას ოთახში შეიხედა, ქალიშვილს შუბლზე აკოცა და მშვიდი ღამე უსურვა.

---

მეორე დილა...

სოფიას ჯერ კიდევ ეძინა, როდესაც დედამ ფრთხილად შეაღო მისი ოთახის კარი.

— სოფია, გაიღვიძე, შვილო.

გოგონამ თვალები გაახილა და საბანი თავზე გადაიფარა.

— დედა, ჯერ ადრეა...

ნატალიას გაეღიმა.

— ვიცი, მაგრამ დღეს სადღაც უნდა წაგიყვანო.

— სად?

— ჩაიცვი და ქვემოთ ჩამოდი. საუზმეს ერთად მივირთმევთ და მერე გავიდეთ.

სოფია საწოლიდან წამოდგა.

დაახლოებით ერთი საათის შემდეგ დედა-შვილი უკვე მანქანაში ისხდნენ.

ნატალია გზას მშვიდად გაჰყურებდა. სოფია კი ფანჯრიდან ქალაქის ქუჩებს ათვალიერებდა.

— სად მივდივართ, დედა?

— ცოტა ხანში ნახავ.

მანქანა ძველი ქალაქის ვიწრო ქუჩებში შევიდა.

---

მარდინი თურქეთის სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში მდებარე უძველესი ქალაქია, სადაც საუკუნეების განმავლობაში სხვადასხვა ხალხი, კულტურა და რელიგია თანაარსებობდა.

ქალაქის განსაკუთრებული ხიბლი მის მრავალფეროვნებაში იგრძნობოდა. აქ ერთმანეთის გვერდით ცხოვრობდნენ თურქები, ქურთები, არაბები და ელი ქრისტიანები. განსხვავებული ენები, ტრადიციები და რელიგიური წეს-ჩვეულებები ქალაქის ყოველდღიური ცხოვრების განუყოფელი ნაწილი იყო.

ქვის ძველი სახლები, ვიწრო ქუჩები, თაღოვანი გასასვლელები და ისტორიული შენობები თითქოს წარსულიდან შემორჩენილ სამყაროს ქმნიდა. სახლების ტერასებიდან მესოპოტამიის ვრცელი დაბლობი იშლებოდა, რომლის სიღრმეშიც ჰორიზონტი ნელ-ნელა ცას ერწყმოდა.

მარდინში ერთ ქუჩაზე მეჩეთის მინარეთს დაინახავდი, მეორე ქუჩაზე კი ძველ ქრისტიანულ მონასტერსა თუ ეკლესიას. აქ საუკუნეების განმავლობაში მუსლიმური და ქრისტიანული კულტურები ერთმანეთის გვერდით ვითარდებოდა.

ნატალიამ მანქანა ერთ-ერთ ძველ უბანში გააჩერა.

— მოვედით.

სოფია გადმოვიდა და ირგვლივ მიმოიხედა.

ქვის შენობებს შორის პატარა, თუმცა გამორჩეული ტაძარი იდგა. მისი არქიტექტურა ქალაქის ძველ ულ ქრისტიანულ ტრადიციას ასახავდა. ქვის კედლები, თაღოვანი შესასვლელი და სადა ფასადი განსაკუთრებულ სიმშვიდეს ქმნიდა.

ეკლესიის ეზოში რამდენიმე ძველი ხე იდგა. შესასვლელთან პატარა ჯვარი იყო აღმართული, შიგნით კი ნახევრად ჩაბნელებულ სივრცეში სანთლების შუქი ციმციმებდა.

ეს იყო ული მართლმადიდებლური ქრისტიანული ტაძარი — იმ უძველესი ქრისტიანული თემის ნაწილი, რომლის ისტორიაც ამ მხარეში საუკუნეებს ითვლიდა.

სოფია გაოცებული აკვირდებოდა ყველაფერს.

— ძალიან ლამაზია აქაურობა.

ნატალიას გაეღიმა.

— მარდინს ბევრი ასეთი ადგილი აქვს. ზოგი მათგანი იმდენად ძველია, რომ მათი ისტორია დღევანდელ საზღვრებსა და სახელმწიფოებსაც კი უსწრებს.

დედა-შვილი ეკლესიაში შევიდა.

შიგნით სიჩუმე და სიმშვიდე სუფევდა. სანთლების მსუბუქი სურნელი იგრძნობოდა. სოფიამ რამდენიმე ნაბიჯი გადადგა და კედლებზე გამოსახულ ხატებს დააკვირდა.

რამდენიმე წუთის შემდეგ დედას მიუბრუნდა.

— დედა, აქ არასდროს ვყოფილვარ.

ნატალიამ ქალიშვილს შეხედა.

— იმიტომ, რომ ეს ადგილი მამაშენისთვის ძველ მოგონებებს უკავშირდებოდა. ალბათ სწორედ ამიტომ არ დაგყავდა აქ.

— რა მოგონებებს?

ნატალია ერთ-ერთ სკამზე ჩამოჯდა. სოფიაც მის გვერდით მოთავსდა.

ქალმა რამდენიმე წამით სიჩუმე შეინარჩუნა, თითქოს წარსულში დაბრუნებისთვის ემზადებოდა.

— იცი, სოფია, შენს ასაკში მე წარმოდგენაც არ მქონდა, რომ ოდესმე მარდინში ვიცხოვრებდი.

— რატომ?

— ბებიაშენი ადრე გარდაიცვალა. ჩემი და უკვე გათხოვილი იყო და საბოლოოდ მე და მამაჩემი მარტო დავრჩით. მამაჩემი ისტორიკოსი იყო. ძველი ქალაქები, უძველესი ცივილიზაციები და განსაკუთრებით ახლო აღმოსავლეთის ისტორია ძალიან აინტერესებდა.

ნატალიას სახეზე ღიმილი გაჩნდა.

— მას ყოველთვის სურდა აში, დამასკოში წასვლა. ამბობდა, რომ იქ აუცილებლად უნდა ენახა უძველესი ისტორიული ადგილები. ერთ დღესაც გადავწყვიტეთ, სტამბოლიდან მარდინში ჩამოვსულიყავით და აქედან აში გადავსულიყავით.

— და მერე?

— მაშინ აში მდგომარეობა უკვე რთული იყო. ომები და არეულობა ხელს გვიშლიდა. ამიტომ გადასვლა ვეღარ მოვახერხეთ და მარდინში მოგვიწია დარჩენა.

ნატალიამ ეკლესიის კედლებს თვალი მოავლო.

— თავიდან მამას ძალიან გაუჭირდა და უკან დაბრუნება გადავწყვიტეთ, . თუმცა შემდეგ ამ ქალაქის ისტორიით დაინტერესდა. დაიწყო მისი შესწავლა, ადგილობრივ მოსახლეობასთან საუბრობდა, ძველ ეკლესიებსა და მონასტრებს სტუმრობდა. ნელ-ნელა მარდინი შეუყვარდა.

— ომერი აქ გაიცანი?

— დიახ. მამაშენიც ამ ქალაქში გავიცანით. თავდაპირველად უბრალოდ ერთმანეთს ვხვდებოდით, შემდეგ კი ყველაფერი შეიცვალა. ძალიან მალე შეგვიყვარდა ერთმანეთი.

ნატალიას თვალებში სევდიანი ღიმილი ჩაუდგა.

— ომერი განსაკუთრებული ადამიანი იყო. თავდაჯერებული, მიზანდასახული, ზოგჯერ ჯიუტიც, მაგრამ საოცრად მზრუნველი. მაშინ მეგონა, რომ მასთან მთელი ცხოვრება ბედნიერი ვიქნებოდი.

— იყავი კიდეც, დედა?

ქალმა პასუხის გაცემამდე რამდენიმე წამი დაიცადა.

— გარკვეული დროით ნამდვილად ვიყავი.

სოფია ჩუმად უსმენდა.

— შემდეგ თბილისში დაბრუნდა. მისი წასვლის შემდეგ მარდინთან შეგუება ძალიან გამიჭირდა. მიუხედავად იმისა, რომ შენ უკვე გვყავდი და შენი არსებობა ყველაფერს მირჩევნოდა, ყოველთვის ვგრძნობდი, რომ ეს ქალაქი ჩემი არ იყო. მენატრებოდა თბილისი, ჩემი ბავშვობა, ჩემი ხალხი, ყველაფერი, რაც იქ დავტოვე.

ნატალიამ ხელები კალთაში დაილაგა.

— ომერმა ეს იცოდა. ცდილობდა, არ გამოეხატა წყენა, მაგრამ ვამჩნევდი, რომ ჩვენი ურთიერთობა თანდათან იცვლებოდა. მას მარდინი უყვარდა, მე კი აქაურობის დატოვება მინდოდა. ბოლოს მამაც ავად გახდა და საბოლოოდ გადავწყვიტე, თბილისში დავბრუნებულიყავი.

სოფიამ დედას შეხედა.

— მამა რატომ არ წამოვიდა ჩვენთან?

ნატალიამ ღრმად ამოისუნთქა.

— არ უნდოდა. აქ ჰქონდა თავისი საქმე, ოჯახი, მეგობრები და მთელი ცხოვრება. მე კი მეგონა, რომ თუ წავიდოდი, ყველაფერი უკეთ იქნებოდა.

— ჩემთან ერთად წასვლა რატომ გადაწყვიტე? მამას შეეძლო არ გავეშვი.

ნატალიას თვალები აუწყლიანდა.

— შეეძლო, შვილო. აქაური კანონები ჩვენისგან განსხვავდება. მას შეეძლო შენი მეურვეობის მოთხოვნა და შენთან დარჩენის უფლებისთვის ბრძოლა. მაგრამ ასე არ მოიქცა.

ქალმა ქალიშვილს ხელი მოჰკიდა.

— შენ ხომ გახსოვს, როგორ უყვარდი? შენ მისთვის ყველაფერი იყავი. მიუხედავად იმისა, რომ ჩვენი ურთიერთობა უკვე გაცივებული იყო, არასოდეს უცდია შენსა და ჩემ შორის არჩევანის გაკეთება.

— მამამ მე შენთან გამომიშვა...

— დიახ. იმიტომ, რომ იცოდა, ბოლო წლებში აქ მხოლოდ შენს გამო ვრჩებოდი. იცოდა, რომ ბედნიერი აღარ ვიყავი. ალბათ ჩემზე მეტადაც კი ხვდებოდა, რამდენად მჭირდებოდა ჩემს სახლში დაბრუნება.

სოფია ჩაფიქრდა.

ნატალიამ თავი დახარა.

— იცი, სოფია, ახლა რომ ამ ყველაფერს ვიხსენებ, ბევრ რამეს ვნანობ. ომერი კარგი ადამიანი იყო. მასთან რომ დავრჩენილიყავი, ალბათ უფრო ბედნიერი ვიქნებოდი. იქნებ ახლა ცოცხალიც ყოფილიყო. იქნებ ერთად ვყოფილიყავით, შენც ჩვენ გვერდით და ყველაფერი სხვაგვარად ყოფილიყო.

— დედა...

— არა, მომისმინე, შვილო. მაშინ მეც ჩემი ამბიციები მქონდა. ვფიქრობდი, რომ მხოლოდ ჩემი სურვილები იყო მნიშვნელოვანი. მინდოდა, ყველაფერი ისე ყოფილიყო, როგორც მე წარმომედგინა. ახლა კი ვხვდები, რომ ზოგჯერ ადამიანმა საკუთარ სიამაყესაც უნდა გადააბიჯოს.

ნატალიამ ცრემლი მოიწმინდა.

— ადამიანმა გულს უნდა დაუჯეროს და მხოლოდ ცივი გონებით არ უნდა იმსჯელოს. ჩვენ თვითონ ვირჩევთ ჩვენს ბედისწერას და შემდეგ ხშირად ვწუწუნებთ, რომ არ გაგვიმართლა. სხვაზე გადაბრალება ყოველთვის უფრო ადვილია, ვიდრე საკუთარ შეცდომებზე პასუხისმგებლობის აღება.

ქალი რამდენიმე წამით გაჩუმდა.

— მეც ასე დამემართა, სოფია. ყველაფერი ჩემი არჩევანი იყო. ჩემი გადაწყვეტილებებით ბევრი რამ დავკარგე. ახლა კი უკვე გვიანია.

სოფიას თვალები აუწყლიანდა. დედას მოეხვია და თავი მხარზე მიადო.

— დედა, ჩემთვის არასდროს გითქვამს ეს. მამასაც კი არასოდეს უთქვამს შენზე ცუდი.

ნატალიამ ქალიშვილს თავზე აკოცა.

— ვიცი, ჩემო გოგო. სწორედ ამიტომ მიყვარდა და პატივს ვცემდი მას. არასოდეს ცდილობდა, შენს თვალში ჩემი სახე დაემცირებინა.

— შენ არ ხარ დამნაშავე ყველაფერში, რაც მოხდა.

— შეიძლება, შვილო. მაგრამ საკუთარი არჩევანის შედეგებს მაინც უნდა შევხედოთ თვალებში.

სოფია დედას კიდევ უფრო ძლიერად მოეხვია.

— ძალიან მიყვარხარ.

— მეც, ჩემო სიცოცხლე.

რამდენიმე წუთი ასე ისხდნენ. ორივე საკუთარ ფიქრებში იყო ჩაძირული.

შემდეგ ნატალია წამოდგა და ქალიშვილს ხელი გაუწოდა.

— წამოდი, ცოტა კიდევ დავათვალიეროთ აქაურობა.

---

ეკლესიიდან გამოსვლისას სოფია მოულოდნელად შეჩერდა.

ქუჩის მეორე მხარეს შავი ავტომობილი იდგა. მის გვერდით კი ნაცნობი მამაკაცი შენიშნა.

ქემალ სეზინი.

გოგონას სახე მაშინვე შეეცვალა.

— დედა, ახლავე მოვალ.

— რა მოხდა?

— არაფერი. ერთი წუთით.

სოფია სწრაფი ნაბიჯით გაემართა მამაკაცისკენ.

— შენ!

ქემალმა მისკენ მოიხედა.

— გამარჯობა, სოფია.

— შენ რა, მითვალთვალებ?

ქემალს პასუხი არ გაუცია. გოგონას გვერდი მშვიდად აუარა და პირდაპირ ნატალიასკენ გაემართა.

სოფია გაოცებული დარჩა.

ქემალი ქალთან შეჩერდა და თავაზიანად მიესალმა.

— ნატალია ჰანიმ, როგორ ბრძანდებით?

ნატალიას სახე გაუნათდა.

— ქემალ! შვილო, როგორ გამიხარდა შენი ნახვა!

ქალი გულთბილად მოეხვია.

— როგორ არიან მშობლები? — ჰკითხა ნატალიამ. — დიდი ხანია, არ მინახავს.

— კარგად არიან, მადლობა. სტამბოლში არიან.

— ელას მდგომარეობა როგორაა?

ქემალის სახეზე სითბო გამოისახა.

— მკურნალობა მიმდინარეობს. მდგომარეობა მკურნალობას ექვემდებარება. ექიმები იმედიანად არიან განწყობილი.

— ძალიან მიხარია, შვილო. ღმერთმა მალე გამოჯანმრთელება მისცეს.

— ამინ. მადლობა, ნატალია ჰანიმ.

სოფია გაოცებული უყურებდა მათ.

რამდენიმე წამი კიდევ უსმენდა, შემდეგ ვეღარ მოითმინა.

— მოიცადეთ... თქვენ ერთმანეთს იცნობთ?

ნატალიამ ქალიშვილს გაუღიმა.

— რა თქმა უნდა, შვილო. ქემალი ჩემი მეგობრის, ფატმას შვილია.

სოფიამ ჯერ დედას შეხედა, შემდეგ ქემალს.

მამაკაცს სახეზე მსუბუქი ღიმილი დასთამაშებდა.

— როგორც ჩანს, ახლა უკვე ოფიციალურად გაგეცნობით როგორც თქვენი მომავალი სიძე, ღიმილით უთხრა ქემალმა და ნატალიას ხელზე ეამბორა.

Ნატალია გაკვირვებული უყურებდა.

სოფია ჯერ კიდევ გაოცებული იყო. მისთვის სრულიად მოულოდნელი აღმოჩნდა, ქემალის ეს განცხადება.

ქემალმა გოგონას შეხედა.

ნატალიამ ქალიშვილს გადახედა.

ქემალს კი გაეღიმა.

#არჩეული_ბედისწერა
#თავი_მეოთხე

ეკლესიის ეზოში რამდენიმე წამით სიჩუმე ჩამოვარდა. სოფია ჯერ კიდევ გაოცებული უყურებდა ქემალს, ნატალია კი ცდილობდა გაერკვია, რას ნიშნავდა მამაკაცის ნათქვამი.

— მოიცადე, ქემალ... სწორად გავიგე? — ბოლოს იკითხა ქალმა და ქალიშვილს გადახედა. — სოფია, ეს სიმართლეა?

გოგონამ თვალები დახუჭა და ღრმად ამოისუნთქა.

— დედა, შეიძლება ცოტა ხნით მანქანაში დამელოდო? მე და ქემალს სალაპარაკო გვაქვს. მალე მოვალ.

ნატალიამ ჯერ ქალიშვილს, შემდეგ კი ქემალს შეხედა.

— კარგი, შვილო. — შემდეგ მამაკაცისკენ შებრუნდა. — ქემალ აუცილებლად ვისაუბრებთ.

— რა თქმა უნდა, ნატალია სასიამოვნო იყო თქვენი ნახვა.

ქალი სოფიას გადაეხვია და მანქანისკენ გაემართა.

როგორც კი ნატალია მოშორდა, სოფია მაშინვე ქემალისკენ შებრუნდა.

— შენ საერთოდ გაგიჟდი?!

ქემალს მშვიდად გაეღიმა.

— რატომ?

— დედაჩემს როგორ უთხარი, რომ შენი მომავალი სიძე ვარო?!

— ასე არაა? — მშვიდად მიუგო მამაკაცმა.

— ქემალ!

— რა იყო, სოფია?

— ვერ ხვდები, რამდენად უხერხულ მდგომარეობაში მაყენებ? ჯერ ყველას წინაშე გამოაცხადე, რომ შენი მომავალი ცოლი ვარ, ახლა კი დედაჩემსაც იგივე უთხარი. ვინ მოგცა ამის უფლება?

ქემალმა რამდენიმე წამით უყურა. მის სახეზე ღიმილი ნელ-ნელა გაქრა.

— იმიტომ ვთქვი, რომ ეს ასე იქნება.

— შენ გადაწყვიტე?

— დიახ.

— შენ ნამდვილად არ ხარ ნორმალური!

— შეიძლება, მაგრამ ჩემი გადაწყვეტილებები კარგად მაქვს გააზრებული.

— ჩემი ცხოვრება შენი გადასაწყვეტი არ არის!

ქემალი მისკენ ოდნავ დაიხარა.

— სოფია, დედაშენი გვიყურებს.

გოგონამ უნებურად მანქანისკენ გაიხედა. ნატალია მართლაც მათი მიმართულებით იყურებოდა.

ქემალმა ხელი ნაზად შეახო თმაზე, სახიდან რამდენიმე ღერი გადაუწია და შუბლზე აკოცა.

სოფია მოულოდნელობისგან რამდენიმე წამით გაშეშდა.

— საღამოს თქვენთან მოვალ. მშვიდად დავსხდეთ და ვისაუბროთ, — უთხრა მამაკაცმა.

— ქემალ, მოიცა...

მაგრამ მამაკაცი უკვე მოშორდა. მანქანისკენ მიმავალ გოგონას კიდევ ერთხელ გაუღიმა და თავის ავტომობილში ჩაჯდა.

სოფია გაბრაზებული უყურებდა მის მანქანას, სანამ თვალს არ მიეფარა.

— შეუძლებელია... — ჩაილაპარაკა თავისთვის და დედასთან წავიდა.

სახლში დაბრუნების შემდეგ ნატალიამ ვეღარ მოითმინა.

— სოფია, ახლა ამიხსნი, რა ხდება?

გოგონამ ქურთუკი გაიხადა და დივანზე ჩამოჯდა.

— დედა, რა უნდა აგიხსნა?

— როგორ თუ რა უნდა ამიხსნა? ქემალი მეუბნება, რომ შენი მომავალი ქმარია. შენ კი ისე იქცევი, თითქოს ეს ჩემთვის ჩვეულებრივი ამბავი უნდა იყოს.

სოფიას გაეღიმა.

— დედა, დამიჯერე, ჩემთვისაც არანაკლებ მოულოდნელი იყო.

— ანუ მართლა აპირებთ დაქორწინებას?

— არვიცი, დედა! — მაშინვე უპასუხა გოგონამ.

ნატალია ქალიშვილის გვერდით ჩამოჯდა.

— მაშინ რატომ საუბრობს ასე თავდაჯერებულად?

— იმიტომ, რომ ძალიან ჯიუტია და ჰგონია, ყველაფრის გადაწყვეტა შეუძლია.

სოფიამ დედას შეხედა. არ სურდა მისთვის იმ საფრთხეებზე საუბარი, რომლებიც ბოლო დღეებში მის გარშემო გაჩნდა. ჯენგიზის მუქარა, სხვა კლანებთან დაპირისპირება და ქემალის მცდელობა, მის უსაფრთხოებაზე პასუხისმგებლობა აეღო — ამ ყველაფერს ნატალიასთვის ჯერ ვერ გაამხელდა.

ქალი ისედაც ემოციურად იყო დატვირთული და სოფიას არ უნდოდა, კიდევ უფრო ენერვიულა.

— დედა, საღამოს ქემალი ჩვენთან სტუმრად მოსვლას აპირებს.

— მართლა?

— დიახ. როგორც ჩანს, საუბარი უნდა.

ნატალიას ჩაეღიმა.

— მაშინ კარგი იქნება. დიდი ხანია, არ მინახავს. თანაც, მინდა გავიგო, რას აპირებს ჩემს ქალიშვილთან დაკავშირებით.

სოფიას აღარაფერი უთქვამს. მხოლოდ თავი გადააქნია და ოთახისკენ წავიდა.

ნატალია სამზარეულოში აიშეს ეხმარებოდა, სოფია კი მისაღებში ფანჯარასთან იდგა და ტელეფონს ათვალიერებდა.

კარზე ზარის ხმა გაისმა.

— მე გავაღებ, — თქვა ილმაზმა.

კართან ქემალი იდგა. მუქი ფერის პერანგი და შარვალი ეცვა, ხელში კი პატარა საჩუქარი ეჭირა.

— კეთილი იყოს შენი მოსვლა, ქემალ.

— საღამო მშვიდობისა, ილმაზ ბეი.

მამაკაცები ერთმანეთს გადაეხვივნენ.

— შემოდი, შვილო.

ქემალი სახლში შევიდა და მისაღებისკენ გაემართა. ნატალია რომ დაინახა, თავაზიანად მიესალმა.

— საღამო მშვიდობისა, ნატალია ჰანიმ.

— საღამო მშვიდობისა, ქემალ. კეთილი იყოს შენი მოსვლა.

— ეს თქვენთვისაა, — გადასცა ქალს საჩუქარი.

— რას წუხდებოდი, შვილო?

— არაფერია.

სოფია დივანზე იჯდა. მამაკაცმა მისკენ გაიხედა.

— საღამო მშვიდობისა, სოფია.

— საღამო მშვიდობისა, — მოკლედ უპასუხა გოგონამ.

ქემალს გაეღიმა, თუმცა არაფერი უთქვამს.

ცოტა ხანში ილმაზმა სტუმარს სამუშაო ოთახში შესვლა შესთავაზა.

— ქემალ, ერთი წუთით გამომყევი. რაღაც მინდა გკითხო.

მამაკაცებმა მისაღები დატოვეს.

ილმაზის სამუშაო ოთახი...

ილმაზმა სავარძელი დაიკავა, ქემალი კი მის მოპირდაპირედ დაჯდა.

— აბა, შვილო, ახლა მომიყევი, რა ხდება შენსა და სოფიას შორის?
.

— სოფიაზე დაქორწინება მინდა.

ილმაზმა ყურადღებით შეხედა.

— ჩემი განზრახვა სერიოზულია.

— და თანახმაა?

ქემალს ოდნავ ჩაეღიმა.

— ჯერ არა.

— მაშინ რატომ საუბრობ ისე, თითქოს ყველაფერი გადაწყვეტილია?

— იმიტომ, რომ მინდა ეს ქორწინება შედგეს.

ილმაზმა თავი გააქნია.

— ქემალ, სოფია ომერის ერთადერთი შვილია. ისედაც ბევრი გადაიტანა. არ მინდა, კიდევ ვინმემ საკუთარი გადაწყვეტილებები მოახვიოს თავს.

— მესმის, ილმაზ ბეი.

— თუ სოფია თანახმა არ იქნება, ძალას ნუ დაატან. არც შენი მდგომარეობა, არც შენი ოჯახი და არც შენი გავლენა არ გაძლევს ამის უფლებას.

ქემალი რამდენიმე წამით ჩუმად იყო.

— არ ვაპირებ მის იძულებას. მინდა, თავად მიიღოს ეს გადაწყვეტილება.

— მაშინ მოთმინება მოგიწევს. სოფია მარტივად არავის დაუთმობს საკუთარ თავისუფლებას.

— ვიცი. უკვე მივხვდი.

ილმაზს გაეღიმა.

— ომერის ხასიათი გამოჰყოლია.

— უფრო მეტიც, ზოგჯერ მგონია, რომ სწორედ ომერს ვესაუბრები.

ორივეს გაეღიმა.

— იმედია, მისი ნდობის მოპოვებას შეძლებ, — უთხრა ილმაზმა.

— ამისთვის ყველაფერს გავაკეთებ.

ოჯახური ვახშამი...

სასადილო ოთახში ყველანი შეიკრიბნენ. აიშემ სუფრა გაშალა და სტუმარს კერძები შესთავაზა.

საუბარი თავდაპირველად ჩვეულებრივ თემებს შეეხო. ქემალმა ილმაზს მისი საქმიანობის შესახებ ჰკითხა, შემდეგ კი ნატალიასთან თბილისში გატარებულ წლებზე ისაუბრა.

სოფია ძირითადად ჩუმად იჯდა. მხოლოდ მაშინ ერთვებოდა საუბარში, როდესაც პირდაპირ მიმართავდნენ.

ქემალი კი დროდადრო მისკენ აპარებდა მზერას.

— სოფია, რატომ არაფერს ჭამ? — ჰკითხა ნატალიამ.

— ვჭამ, დედა.

— მთელი საღამოა, თეფშს თითქმის არ შეხებიხარ, — გაეღიმა ქემალს.

სოფიამ მზერა ასწია.

— მადლობა ყურადღებისთვის, მაგრამ საკუთარ თავს მივხედავ.

ილმაზს ჩაეცინა, ნატალიამ კი ქალიშვილს გამაფრთხილებლად გადახედა.

— სოფია...

— რა იყო, დედა? — უდანაშაულო სახით იკითხა გოგონამ.

ქემალს გაეღიმა.

ვახშამი მშვიდად გაგრძელდა.

სუფრიდან ადგომის შემდეგ სოფია აივანზე გავიდა. საღამოს ჰაერი სასიამოვნოდ გრილი იყო. ქალაქს უკვე ღამე მოსდებოდა.

მარდინი მის წინ მთელი თავისი იდუმალებით იშლებოდა.

ძველი ქვის სახლების ფანჯრებიდან თბილი სინათლე იღვრებოდა. ვიწრო ქუჩები განათებული იყო, შორიდან კი ქალაქის ხმაური და ადამიანების საუბარი აღწევდა. სახლების ტერასები ერთმანეთის მიყოლებით ეშვებოდა ფერდობზე, მის მიღმა კი მესოპოტამიის დაბლობი ბნელ სივრცედ გაწოლილიყო. ჰორიზონტზე რამდენიმე განათებული დასახლება მოჩანდა, თითქოს ღამის სიბნელეში პატარა ვარსკვლავები ჩამოეყარათ.

სოფია მოაჯირს მიყრდნობოდა და ქალაქს გაჰყურებდა.

— ლამაზი ხედია, არა?

ქემალის ხმა რომ გაიგონა, გოგონა შემობრუნდა.

— შენ აქ რას აკეთებ?

— შენთან საუბარი მინდოდა.

— როგორც ჩანს, ეს შენი საყვარელი საქმიანობაა.

ქემალს გაეღიმა.

— შეიძლება.

მამაკაცი მის გვერდით დადგა. რამდენიმე წამით ორივე ჩუმად უყურებდა ქალაქს.

— ქემალ, ერთი რამ მაინტერესებს, — ბოლოს დაიწყო სოფიამ.

— გისმენ.

— ამას რატომ აკეთებ?

— რას?

— ამ ყველაფერს. რატომ ცდილობ ჩემს დახმარებას? რატომ გამოაცხადე, რომ შენი მომავალი ცოლი ვარ? საერთოდ, რა ინტერესი გაქვს ჩემ მიმართ?

ქემალმა მისკენ მოიხედა.

— უკვე გითხარი, რომ დახმარება მინდა.

— ეს პასუხი არ არის.

— მაშინ პირდაპირ გიპასუხებ. შენი ქონება არ მაინტერესებს.

სოფიას გაეცინა.

— საინტერესოა. არც კი მიკითხავს, ჩემი ქონება გაინტერესებდა თუ არა.

— მაგრამ ვიცი, რომ ეს კითხვა გაწუხებს.

— და რატომ არ უნდა მაწუხებდეს? მამაჩემის გარდაცვალების შემდეგ უცებ გამოჩნდი ჩემს ცხოვრებაში და მეუბნები, რომ ცოლად უნდა გამოგყვე. როგორ ფიქრობ, ეჭვი არ უნდა შემეპაროს?

— შეგიძლია იეჭვო. ამის უფლება გაქვს.

— მაშინ მითხარი, რა გინდა ჩემგან? ერთმანეთს პრაქტიკულად არ ვიცნობთ. არ იცი, როგორი ადამიანი ვარ, რა მიყვარს, რას ვფიქრობ, რა მინდა ცხოვრებაში. მეც არაფერი ვიცი შენ შესახებ, გარდა იმისა, რომ გავლენიანი და ჯიუტი მამაკაცი ხარ.

ქემალი მისკენ შემობრუნდა.

— კიდევ რას ისურვებდი იცოდე?

— მაგალითად, რატომ დაინტერესდი ჩემით?

მამაკაცმა რამდენიმე წამით თვალებში უყურა.

— შენ.

სოფია დაიბნა.

— რა?

— შენ მაინტერესებ, სოფია. არა შენი მემკვიდრეობა, არა მამაშენის ქონება და არც ის გავლენა, რომელიც შენს გვარს შეიძლება ჰქონდეს. შენ მაინტერესებ.

გოგონა რამდენიმე წამით ხმას ვერ იღებდა.

— ესე იგი, ასე უბრალოდ გადაწყვიტე, რომ ცოლად უნდა შემირთო?

— არა. ასე უბრალოდ არ გადამიწყვეტია.

— მაშინ რას ელოდები ჩემგან?

— ჯერ არაფერს. მხოლოდ იმას, რომ მომცე შესაძლებლობა, უკეთ გამიცნო.

სოფიამ მზერა აარიდა.

— არ ვიცი, ქემალ. შენთან საუბარი ძალიან რთულია.

— ამასაც შევეჩვევი.

— შენ კი არაფერს არ ეჩვევი. ყველასგან იმას ელოდები, რასაც თავად გადაწყვეტ.

ქემალს გაეღიმა.

— შეიძლება ამაში მართალი ხარ.

სოფია გაკვირვებული შეხედა. პირველად არ შეეწინააღმდეგა.

— კარგი, მგონი, საკმარისია დღევანდელი საუბარი.

ქემალმა თავი დაუქნია.

— როგორც გინდა.

მამაკაცი მისაღებში დაბრუნდა.

რამდენიმე წუთის შემდეგ ქემალი ოჯახს დაემშვიდობა.

— ძალიან სასიამოვნო საღამო იყო. მადლობა მასპინძლობისთვის.

— ნებისმიერ დროს გელოდებით, შვილო, — უთხრა ნატალიამ.

ილმაზმა კარამდე მიაცილა.

— ფრთხილად იარე.

— აუცილებლად. მშვიდობიან ღამეს გისურვებთ.

ქემალმა სოფიასაც შეხედა.

— ღამე მშვიდობისა, სოფია.

მამაკაცი წავიდა.

კარი რომ დაიხურა, ნატალია ქალიშვილს მიუბრუნდა.

— სოფია, რაღაც მინდა გკითხო.

— გისმენ, დედა.

ქალმა რამდენიმე წამით შეათვალიერა.

— შვილო, გიყვარს ეს ბიჭი?

სოფიას სახე შეეცვალა.

— დედა, გთხოვ, ამაზე სხვა დროს ვისაუბროთ.

— კარგი, როგორც გინდა.

ნატალიას აღარაფერი უკითხავს.

მოგვიანებით...

სოფია ილმაზის კაბინეტში შევიდა. მამაკაცი მაგიდასთან იჯდა და რამდენიმე დოკუმენტს ათვალიერებდა.

— ბიძია, შეიძლება?

— მოდი, სოფია. რამე მოხდა?

გოგონა მის მოპირდაპირედ ჩამოჯდა.

— ქემალზე მინდა გკითხო.

ილმაზმა სათვალე მოიხსნა.

— გისმენ.

— შენ რას ფიქრობ მასზე?

— როგორც ადამიანზე თუ როგორც შენს მომავალ საქმროზე? — ღიმილით ჰკითხა მამაკაცმა.

— ბიძია, გთხოვ...

ილმაზს გაეცინა.

— კარგი, კარგი. ქემალი კარგი ადამიანია. ძლიერი ხასიათი აქვს, ზოგჯერ ზედმეტად თავდაჯერებულიცაა, მაგრამ არასოდეს შემიმჩნევია, რომ უპასუხისმგებლო ყოფილიყო.

— ჩემი ქონება ნამდვილად არ აინტერესებს?

ილმაზმა გაკვირვებით შეხედა.

— რატომ უნდა აინტერესებდეს? თავადაც საკმაოდ შეძლებულია. თავისი საქმეები, ქონება და გავლენა აქვს. შენი მემკვიდრეობით არაფერი სჭირდება.

სოფია ჩაფიქრდა.

— მაშინ რატომ ცდილობს ჩემს დახმარებას?

ილმაზმა რამდენიმე წამით იფიქრა.

— იქნებ მამაშენმა სთხოვა.

გოგონამ მაშინვე შეხედა.

— მამამ?

— არ ვიცი, სოფია. უბრალოდ ვვარაუდობ. ომერი და ქემალის ოჯახი ერთმანეთს კარგად იცნობდნენ. შესაძლოა, მამაშენმა რაღაც იწინასწარმეტყველა და მას შენი დაცვა სთხოვა.

— მაგრამ თუ ასეა, რატომ არაფერს მეუბნება?

— ეს უკვე თავად უნდა ჰკითხო.

გოგონამ ბიძას მადლობა გადაუხადა და კაბინეტიდან გავიდა.

ოთახში შესვლისთანავე საწოლზე ჩამოჯდა.

დღე ძალიან დამღლელი აღმოჩნდა. თუმცა ძილი საერთოდ არ ეკარებოდა.

ქემალის სიტყვები ისევ და ისევ ახსენდებოდა.

„შენ მაინტერესებ, სოფია.“

არ იცოდა, დაეჯერებინა თუ არა მისი ნათქვამი. მამაკაცის თავდაჯერებულობა აღიზიანებდა, მაგრამ ამავე დროს ვერ უარყოფდა, რომ ქემალის საქციელის უკან რაღაც იდუმალი მიზეზი იმალებოდა.

შემდეგ ილმაზის სიტყვები გაახსენდა.

„იქნებ მამაშენმა სთხოვა.“

ეს აზრი მოსვენებას არ აძლევდა.

თუ მამამისს მართლაც ჰქონდა ქემალთან საუბარი? თუ მისი გარდაცვალების შემდეგაც კი ცდილობდა შვილის დაცვას?

სოფია საწოლიდან წამოდგა და ოთახში გაიარ-გამოიარა.

ვერ მოისვენა. ვერ დაიძინა. ერთი რამ ზუსტად იცოდა — პასუხები თავად უნდა მოეპოვებინა.

ტელეფონი აიღო, ქემალის მისამართი მოიძია და რამდენიმე წუთში უკვე ჩაცმული იყო.

ქვემოთ ჩავიდა, სახლიდან ჩუმად გავიდა და მამამისის პიკაპით წავიდა

მალე მის წინ ქემალის სახლის მაღალი ჭიშკარი გამოჩნდა.

სოფიამ ზარი დარეკა.

რამდენიმე წამში კარი საშუალო ასაკის ქალმა გააღო. მოწესრიგებული გარეგნობა ჰქონდა და სახეზე კეთილგანწყობილი გამომეტყველება ეხატა.

— გამარჯობა, — მიესალმა სოფია.

— გამარჯობა, შვილო. ვის ეძებ?

— ქემალ სეზინი სახლშია?

ქალს გაეღიმა.

— დიახ, სახლშია. თქვენ ვინ ბრძანდებით?

— სოფია აქსოი.

ქალის სახეზე ღიმილი უფრო შესამჩნევი გახდა.

— მობრძანდით, ქალბატონო სოფია. შემოდით, გთხოვთ.

სოფია სახლში შევიდა. ფართო მისაღები ოთახი კლასიკურ სტილში იყო მოწყობილი. ინტერიერში მუქი ხის ავეჯი და ღია ფერის კედლები ჭარბობდა. დიდი ფანჯრებიდან სახლის განათებული ეზო მოჩანდა.

— ერთი წუთით აქ დაბრძანდით. ბატონ ქემალს შევატყობინებ.

— მადლობა.

ქალი რამდენიმე წუთით გაუჩინარდა.

სოფია ფეხზე იდგა და ოთახს ათვალიერებდა, როდესაც კიბიდან ქემალის ხმა გაისმა.

— ნურჰან, ვინ მოვიდა?

— თქვენი სტუმარია, ბატონო ქემალ.

მამაკაცი კიბეზე გამოჩნდა. სახლში იყო, ამიტომ უფრო თავისუფლად ეცვა. სოფია რომ დაინახა, რამდენიმე წამით გაკვირვებული უყურებდა, შემდეგ კი სახეზე ღიმილი გადაეფინა.

— სოფია?

გოგონამ ხელები მკერდთან გადაიჯვარედინა.

ქემალი ნურჰანისკენ შებრუნდა.

— ნურჰან, გაიცანი, ეს სოფიაა. ჩემი საცოლე. როგორც ხედავ, თავისივე ფეხით მესტუმრა.

სოფიას უხერხულობისგან სახე ოდნავ შეეცვალა, თუმცა არაფერი შეიმჩნია.

ნურჰანს გაეღიმა.

— სასიამოვნოა თქვენი გაცნობა, ქალბატონო სოფია.

— ჩემთვისაც, — მოკლედ უპასუხა გოგონამ.

ქემალმა ქალს მიმართა:

— ნურჰან, შეგიძლია დაგვტოვო? მე და სოფიას სასაუბრო გვაქვს.

— რა თქმა უნდა, ბატონო ქემალ.

ქალი ოთახიდან გავიდა.

ქემალი სოფიას მიუბრუნდა.

— აბა, რას უნდა ვუმადლოდე ასეთ მოულოდნელ სტუმრობას?

- ყველას გააგებინებ რომ შენი საცოლე ვარ...

- აქ მაგის სათქმელად მოხვედი?
თუ უკვე მოგენატრე? - ქემალი მისკენ მიიწია.

- ნუ სულელობ. - გოგონამ უკან დაიხია.
— შენთან დალაპარაკება მინდოდა.

— ამ დროს?

— დიახ, ამ დროს.

ქემალს გაეღიმა.

— როგორც ჩანს, ძალიან მნიშვნელოვანი საუბარია.

სოფია მისკენ ერთი ნაბიჯით დაიძრა.

— ქემალ, ხუმრობის ხასიათზე არ ვარ. პირდაპირ მიპასუხე და სიმართლე მითხარი.

მამაკაცს ღიმილი ნელ-ნელა გაუქრა.

— გისმენ.

სოფიამ თვალებში შეხედა.

— მამაჩემმა გთხოვა, ჩემზე დაქორწინება?

ქემალი რამდენიმე წამით ჩუმად იდგა.

— სიმართლე მითხარი, ქემალ. მამაჩემმა გთხოვა, რომ მისი გარდაცვალების შემდეგ მე შენ ცოლად მოგეყვანე?

მამაკაცმა მზერა არ მოარიდა.

— სოფია...

— არანაირი თავის არიდება. მინდა, ზუსტად ვიცოდე, რა ხდებოდა მამაჩემსა და შენს შორის.

ქემალმა ღრმად ამოისუნთქა.

ამ კითხვას ელოდა, თუმცა ასე მალე არა.


#არჩეული_ბედისწერა
#თავი_მეხუთე

სოფია რამდენიმე წამით გაუნძრევლად იდგა. მის წინ მდგარი მამაკაცის სახეზე უკვე აღარ ჩანდა ის ღიმილი, რომლითაც ცოტა ხნის წინ ხვდებოდა. ქემალი აშკარად განაწყენებული იყო. გოგონას კითხვამ მის თავმოყვარეობას შეეხო და ამას არც მალავდა.

— სოფია, მართლა ასეთი წარმოდგენა გაქვს ჩემზე? — ბოლოს დაარღვია სიჩუმე.

გოგონამ დაბნეულმა შეხედა.

— რას გულისხმობ?

— იმას, რაც მკითხე. მართლა გგონია, რომ ისეთი კაცი ვარ, რომელსაც სხვისი ნათქვამის გამო ცოლი მოჰყავს? — ხმა შეეცვალა მამაკაცს. — შენი აზრით, ვიღაცის თხოვნა საკმარისია იმისთვის, რომ მთელი ცხოვრება ისეთ ქალთან გავატარო, რომელიც თავად არ ამირჩევია?

— მე უბრალოდ სიმართლის გაგება მინდოდა...

— სიმართლის? — მწარედ გაეღიმა ქემალს. — მაშინ ყურადღებით მომისმინე. ვერც მამაშენი და ვერც ჩემი მშობლები ვერ მაიძულებენ ისეთი რამის გაკეთებას, რაც თავად არ მინდა. ამას კარგად უნდა ხვდებოდე.

სოფია გაჩუმდა.

— სოფია, არაფერს დაგიმალავ. მამაშენს ნამდვილად ვესაუბრე. მან მთხოვა, რომ შენთვის დახმარება გამეწია. იცოდა, მას რომ რამე მოსვლოდა აქ მარტო აღმოჩნდებოდი, უცხო გარემოში, სადაც ბევრი რამ გაგიჭირდებოდა. მას უნდოდა, გვერდით ვინმე გყოლოდა, ვისაც ენდობოდი და ვინც საჭირო დროს დაგიცავდა. მაგრამ არასდროს უთხოვია ჩემთვის, რომ შენზე დავქორწინებულიყავი.

სოფიას თვალები აუცრემლიანდა.

— მამამ... იცოდა, რომ ავად იყო?

ქემალმა თავი ოდნავ დაუქნია.

— გულის პრობლემები ჰქონდა. იცოდა, რომ მდგომარეობა სერიოზული იყო, თუმცა ბოლომდე არ სურდა ამის აღიარება.

— ჩვენ რატომ არ გვითხრა? — გოგონას ხმაში ტკივილი იგრძნობოდა. — რატომ დაგვიმალა? იქნებ რამე გაგვეკეთებინა, იქნებ სხვა ექიმთან წაგვეყვანა... იქნებ...

სიტყვა ვეღარ დაასრულა. ცრემლები ლოყებზე ჩამოუგორდა.

ქემალი მის წინ გაჩერდა. ცოტა ხანს უყურებდა, შემდეგ კი ფრთხილად მიუახლოვდა.

— სოფია, ნუ იტანჯავ თავს. ხანდახან ადამიანს საკუთარი გასაჭირის სხვებისთვის ჩვენება არ უნდა. განსაკუთრებით მაშინ, როცა ფიქრობს, რომ ამით საყვარელ ადამიანებს დაიცავს.

— მაგრამ მე მისი შვილი ვიყავი... — ამოისლუკუნა გოგონამ. — უფლება მქონდა, მცოდნოდა.

— ვიცი.

ქემალმა ჯიბიდან ცხვირსახოცი ამოიღო და გაუწოდა. სოფიამ გამოართვა და ცრემლები შეიმშრალა.

რამდენიმე წუთი ორივე ჩუმად იდგა.

— და მაინც, რატომ გინდა ეს ყველაფერი ქემალ? — ბოლოს იკითხა Სოფიამ. - მამაკაცს თვალებში შეხედა.

— იმიტომ, რომ ერთხელ უკვე გითხარი.

— რა მითხარი?

— რომ შენ მაინტერესებ და არა შენი ოჯახის სტატუსი, მემკვიდრეობა ან ქონება.

სოფიამ თავი გააქნია.

— ქემალ, შენ მე არც კი მიცნობ...

— სოფია, მომისმინე. თავიდან მხოლოდ შენი დახმარება მქონდა განზრახული. მამაშენისთვის მიცემული პირობის შესრულება მინდოდა და მეტი არაფერი. მაგრამ ყველაფერი მას შემდეგ შეიცვალა, რაც შემთხვევით ჩემს მანქანაში ჩაჯექი.

გოგონამ გაკვირვებით შეხედა.

— მაშინვე იცოდი, ვინ ვიყავი?

— რა თქმა უნდა. როგორც კი დაგინახე, მივხვდი, რომ ომერის ქალიშვილი იყავი. თავიდან უბრალოდ გამეცინა შენს საქციელზე. ასეთი დაბნეული გოგონა ჯერ არ შემხვედრია, რომელიც უცხო მამაკაცის მანქანაში ისე ჩაჯდებოდა, თითქოს საკუთარი ყოფილიყო.

სოფიას სახეზე უკმაყოფილება გამოეხატა.

— ძალიან სასაცილოა.

— არა, სოფია. თავიდან შენს მიმართ მხოლოდ ცნობისმოყვარეობა მქონდა. მაგრამ შემდეგ,მივხვდი, რომ შენში გაცილებით მეტი იყო, ვიდრე ერთი გავლენიანი ოჯახის ქალიშვილი. მომეწონა შენი ხასიათი, შენი სიჯიუტე, ის, რომ არავის აძლევ უფლებას, საკუთარი აზრი მოგახვიოს თავს.

— შენ კი სწორედ ამას ცდილობ.

ქემალს გაეღიმა.

— ვიცი. ალბათ ყველაზე მეტად სწორედ ეს გვიშლის ხელს ერთმანეთის გაგებაში.

— მაშინ რატომ არ ჩერდები?

— იმიტომ, რომ არ მინდა, შენგან შორს ვიდგე.

სოფიამ მზერა აარიდა. მამაკაცის სიტყვები აშკარად არ მოსწონდა, ან უბრალოდ არ იცოდა, როგორ ეპასუხა.

— კარგი, მგონი, ტყუილად მოვედი, — თქვა ბოლოს და კარისკენ დაიძრა.

ქემალი მაშინვე მიჰყვა.

— სოფია, მოიცადე.

გოგონა არ გაჩერებულა.

— აღარ მინდა ამაზე საუბარი.

— ჯერ არ დაგვისრულებია.

— მე დავასრულე, ქემალ!

კართან მისულმა სახელური ჩამოსწია, მაგრამ მამაკაცი წინ გადაუდგა.

— სოფია, მომისმინე. ერთი რამ უნდა გაიგო და მერე თუ ისევ წასვლა მოგინდება, არ შეგაჩერებ.

— გისმენ.

ქემალის სახე სერიოზული გახდა.

— ჩემს შენდამი დამოკიდებულებას მხოლოდ რომანტიკულ გრძნობებად ნუ აღიქვამ. აქ სხვა რეალობაა, სოფია. შენ მარდინში მარტო დარჩი. მამაშენი აღარ არის, ძმა არ გყავს, ქმარი არ გყავს და შენი ოჯახის გავლენა აღარ არის ისეთი, როგორიც ადრე იყო. ეს იმას ნიშნავს, რომ ზოგიერთი ადამიანი შენს მდგომარეობას სისუსტედ აღიქვამს.

სოფია ჩუმად უსმენდა.

— შენ შეიძლება გეგონოს, რომ ყველაფერი ჩვეულებრივად გაგრძელდება, მაგრამ ასე არ არის. ნახევარი მარდინი მოინდომებს შენს ხელში ჩაგდებას. ზოგს შენი ქონება და გვარი დააინტერესებს, ზოგს კი უბრალოდ ის, რომ აქ გავლენიანი ოჯახის მემკვიდრე ხარ.

— და შენ ფიქრობ, რომ ქორწინება ყველაფერს მოაგვარებს?

— არა ყველაფერს, მაგრამ ბევრ რამეს შეცვლის.

— როგორ?

— სანამ მე შენ გვერდით ვიქნები, ვერავინ გაბედავს შენს წინააღმდეგ მოქმედებას ისე, როგორც ახლა ცდილობენ.

სოფიას სახე შეეცვალა.

— ჯენგიზს გულისხმობ?

— ჯენგიზსაც და მის გარშემო მყოფ ადამიანებსაც. სოფია, კარგად იცი, რომ ის ჯენგიზი რა ინტერესებს ემსახურება. დღეს შეიძლება შენთან უბრალოდ საუბარი მოინდომოს, ხვალ კი სხვა რამ გადაწყვიტოს. თუ მე არ ვიქნები შენ გვერდით, ვინმე სხვა გამოჩნდება. შეიძლება ჯენგიზმა გადაწყვიტოს, რომ ბურაქს მიგათხოვოს, ან სხვა ოჯახმა მოინდომოს შენთან დაკავშირება საკუთარი ინტერესებისთვის. ეს გინდა?

— საკმარისია, ქემალ! — მკაცრად შეაწყვეტინა სოფიამ. — ამის მოსმენა აღარ მინდა.

— უბრალოდ რეალობას გიხსნი.

— არა! შენ ცდილობ, შემაშინო, რათა შენს წინადადებას დავთანხმდე. არ მინდა ასეთი საუბარი!

გოგონამ მამაკაცს გვერდი აუარა და სახლი სწრაფი ნაბიჯით დატოვა.

— სოფია!

ქემალი კართან რამდენიმე წამით შეჩერდა, შემდეგ კი უკან გაჰყვა.

ეზოში გასული გოგონა მანქანაში ჩაჯდა. ხელები უკანკალებდა, თუმცა მაინც მოახერხა ძრავის დაქოქვა.

ქემალმა დაინახა, როგორ დაიძრა პიკაპი ჭიშკრიდან და მაშინვე საკუთარი მანქანისკენ გაემართა.

— ჯანდაბა, სოფია... — ჩაილაპარაკა და უკან დაედევნა.

სოფია საჭეს ორივე ხელით ჩაფრენოდა. თვალებზე ჯერ კიდევ ცრემლები ედგა. ბრაზობდა ქემალზე, საკუთარ თავზე და იმ მდგომარეობაზე, რომელშიც აღმოჩნდა.

ვერ ხვდებოდა, რატომ ერეოდა ეს მამაკაცი მის ცხოვრებაში ასე თამამად.

— ვინ ჰგონია საკუთარი თავი? — ჩაილაპარაკა გაღიზიანებულმა.

რამდენიმე წუთში ქალაქის შედარებით წყნარ მონაკვეთზე გავიდა. წინ მოსახვევი გამოჩნდა, მაგრამ როგორც კი მანქანა შეანელა, გზაზე მოულოდნელად ორი ავტომობილი დაინახა.

სოფიამ მუხრუჭს დააჭირა.

ორივე მანქანა გზის განივად იდგა და გასასვლელს კეტავდა.

მანქანებიდან რამდენიმე მამაკაცი გადმოვიდა.

სოფიას გულმა სწრაფად დაუწყო ცემა.

ერთ-ერთი მათგანი მაშინვე იცნო.

ბურაქი, ჯენგიზის შვილი.

მამაკაცი ნელი ნაბიჯით მიუახლოვდა პიკაპს. სახეზე ირონიული ღიმილი ჰქონდა.

— აბა, სად არის ჩვენი მამაცი გოგო? — ჩაიცინა მან.

სოფიამ კარები ჩაკეტა.

— გამატარეთ! — დაუყვირა ფანჯრიდან.

ბურაქმა თავი გააქნია.

— ასეთი ტონი არ გიხდება, სოფია ჰანიმ. მით უმეტეს, როცა მარტო ხარ.

— გზიდან გადადით!

— ნუთუ არ გითხრა შენმა ახალმა მფარველმა, რომ ღამით მარტო სიარული სახიფათოა?

სოფიას სახე გაუფითრდა.

ერთ-ერთი მამაკაცი მანქანისკენ დაიძრა.

სოფიამ ტელეფონს დახედა, მაგრამ ხელები ისე უკანკალებდა, ნომრის აკრეფაც უჭირდა.

— არ მომიახლოვდეთ! — დაიყვირა.

ბურაქი მანქანის კარს მიუახლოვდა და მინას თითებით ორჯერ დააკაკუნა.

— გადმოდი, სოფია. ცოტა უნდა ვისაუბროთ.

— არსად არ წამოვალ თქვენთან!

— ეს ჯერ კიდევ გასარკვევია.

ამ დროს გზის ბოლოს ძლიერი ფარების შუქი გამოჩნდა.

მალე შავი ავტომობილი მათკენ დიდი სისწრაფით დაიძრა და სოფიას პიკაპთან გაჩერდა.

მამაკაცი მანქანიდან გადმოვიდა. მის სახეზე ისეთი ბრაზი იკითხებოდა, რომ ბურაქს ღიმილი მაშინვე გაუქრა.

— ქემალ ბეი... — თქვა მან.

ქემალი მისკენ დაიძრა.

— მანქანებთან დაბრუნდი, ბურაქ.

— ჩვენ უბრალოდ...

— არ მაინტერესებს, რას აკეთებდით. ახლავე წადით აქედან.

ბურაქმა მის უკან მდგომ მამაკაცებს გადახედა. რამდენიმე წამი თითქოს რაღაცის თქმას აპირებდა, მაგრამ გადაიფიქრა.

მანქანებში ჩასხდნენ და რამდენიმე წამში გზიდან გაუჩინარდნენ.

ქემალი მაშინვე სოფიას მანქანასთან მივიდა.

გოგონა საჭესთან იჯდა და კანკალებდა. სახეზე ცრემლები ჩამოსდიოდა.

მამაკაცმა კარზე ხელი დააკაკუნა.

— სოფია, გამიღე.

გოგონამ ნელა გააღო კარი.

— თავი დამანებე... — ამოილაპარაკა და მზერა აარიდა.

ქემალი მის წინ ჩაიმუხლა.

— დამშვიდდი. აქ ვარ.

— გითხარი, თავი დამანებე-მეთქი!

— სოფია, ახლა ჩემთან არ არის საჭირო ძლიერი იყო.

მამაკაცმა ხელი ფრთხილად გაუწოდა, მაგრამ გოგონა შეკრთა. ქემალმა მაშინვე შეაჩერა მოძრაობა.

— შემომხედე, სოფია.

გოგონამ თავი არ ასწია.

— გთხოვ.

ქემალმა ნელა მიადო თითები მის ნიკაპს და სახე თავისკენ შეატრიალებინა.

— მენდობი?

სოფიას თვალები ისევ ცრემლებით ჰქონდა სავსე. რამდენიმე წამი უყურებდა, შემდეგ კი თავი ოდნავ დაუქნია.

ქემალს სახეზე სიმკაცრე შეეცვალა.

— კარგი. ახლა ჩემთან ერთად წამოხვალ.

— სად?

— ჯერ სახლში უნდა წავიდეთ.

— სახლში არ მინდა.

— მაშინ სხვაგან წაგიყვან.

სოფიამ აღარაფერი თქვა.

ქემალი წამოდგა, მანქანის კარი უფრო ფართოდ გააღო და გოგონას დაეხმარა. შემდეგ კი თავის ავტომობილში ჩასვა.

სოფიამ ტელეფონი ამოიღო და დედას დაურეკა.

— დედა...

— სოფია? სად ხარ, შვილო? უკვე გვიანია, ვინერვიულე.

— დედა, კარგად ვარ. ქემალთან ერთად ვარ.

— ქემალთან? სოფია, რამე ხომ არ მოხდა?

— არა, დედა. უბრალოდ ცოტა ხნით მასთან ვიქნები. მერე ყველაფერს აგიხსნი.

— კარგი, შვილო. თავს გაუფრთხილდი.

სოფიამ ზარი დაასრულა და ფანჯარაში გაიხედა.

ქემალი საჭესთან იჯდა. სახეზე კვლავ დაძაბულობა ეტყობოდა.

— მადლობა, — ჩუმად თქვა გოგონამ.

მამაკაცმა მისკენ გაიხედა.

— რისთვის?

— იმისთვის, რომ დროულად მოხვედი.

ქემალს გაეღიმა.

— ამისთვის მადლობა საჭირო არ არის.

---

აეროპორტი...

დაახლოებით ორმოცი წუთის შემდეგ მანქანა აეროპორტის შესასვლელთან გაჩერდა.

სოფიამ გაკვირვებით მიმოიხედა.

— აქ რატომ მომიყვანე?

ქემალმა ღვედი შეიხსნა.

— რამდენიმე საათში სტამბოლის რეისი გვაქვს.

გოგონამ გაოცებით შეხედა.

— რა?

— სტამბოლში მივდივართ.

— იქ რა გვინდა?

— მალე გაიგებ.

— ქემალ, გთხოვ, ნუ დაიწყებ ისევ. ჯერ ისიც არ ვიცი, სად მივდივართ და რატომ.

— სოფია, დღეს ბევრი რამ მოხდა. მინდა, ცოტა ხნით ამ ყველაფერს მოწყდე.

— და ამისთვის სტამბოლში უნდა წამიყვანო?

_ მალე გაიგებ.

სოფიამ რამდენიმე წამით ჩაფიქრდა...

თავადაც ვერ ხვდებოდა, რატომ თანხმდებოდა ამ ყველაფერზე. რამდენიმე წუთის წინ ამ მამაკაცისგან გაქცევას ცდილობდა, ახლა კი მის გვერდით იჯდა და სტამბოლში გამგზავრებას განიხილავდა.

იქნებ იმიტომ, რომ ქემალმა საფრთხის დროს არ მიატოვა...

---

სტამბოლი...

რამდენიმე საათის შემდეგ თვითმფრინავი სტამბოლის აეროპორტში დაეშვა.

სოფია ფანჯრიდან ქალაქს უყურებდა. ღამის განათებებში გახვეული სტამბოლი სრულიად განსხვავებულად გამოიყურებოდა. უზარმაზარი ქალაქი, რომელიც არასდროს იძინებდა.

აეროპორტიდან გამოსვლის შემდეგ ქემალის მძღოლი დახვდათ.

— კეთილი იყოს თქვენი მობრძანება, ბატონო ქემალ.

— მადლობა, მეჰმეთ. მანქანა მზად არის?

— დიახ, ბატონო.

— სად მივდივართ? — იკითხა გოგონამ.

— ერთ ადგილას უნდა შევიაროთ.

— სად?

— საავადმყოფოში.

მანქანა ქალაქის განათებულ ქუჩებში დაიძრა.

საავადმყოფოს დერეფანში სიწყნარე იყო. ქემალი რეგისტრატურასთან მივიდა, რამდენიმე სიტყვა უთხრა თანამშრომელს და შემდეგ სოფიას მიუბრუნდა.

— წამოდი.

მათ ლიფტით ზედა სართულზე აიყვანეს.

პალატის წინ ორი ადამიანი ელოდათ. ქალი დაახლოებით ორმოცდაათი წლის იქნებოდა. ელეგანტურად ეცვა, თუმცა სახეზე დაღლილობა ეტყობოდა. მის გვერდით მაღალი, ჭაღარა მამაკაცი იდგა.

ქემალის დანახვისთანავე ქალს სახე გაუნათდა.

— ქემალ, შვილო!

მამაკაცი დედას გადაეხვია და შუბლზე აკოცა.

— როგორ არის ელამ?

— დღეს უკეთ გრძნობს თავს. ექიმმაც გვითხრა, რომ მდგომარეობა სტაბილურია.

ქემალმა მამასაც გადაეხვია.

— გამარჯობა, მამა.

— კეთილი იყოს შენი ჩამოსვლა, შვილო.

შემდეგ ორივემ სოფიას შეხედა.

ქემალი მის გვერდით დადგა და ხელი მსუბუქად მოჰკიდა.

— დედა, მამა, მინდა, გაგაცნოთ სოფია აქსოი.

ქალმა გაუღიმა.

— სასიამოვნოა შენი გაცნობა, შვილო. მე ფატმა ვარ.

— ჩემთვისაც სასიამოვნოა, ქალბატონო ფატმა.

— ეს კი ჩემი მეუღლეა.

— სასიამოვნოა, — თავაზიანად მიესალმა სოფია.

— კეთილი იყოს შენი მობრძანება, სოფია.

ქემალი რამდენიმე წამით გაჩუმდა, შემდეგ კი მშობლებს შეხედა.

— სოფია ჩემი საცოლეა.

დერეფანში მოულოდნელი სიჩუმე ჩამოვარდა.

— შენი... საცოლე?

— დიახ, დედა.

Მამამ გაოცებით გადახედა ქემალს.

— შვილო, ეს რას ნიშნავს? როდის მოასწარი?

ქემალს გაეღიმა.

— ყველაფერს თავისი დრო აქვს, მამა. მთავარია, რომ ახლა თქვენ წინაშე დგას ქალი, რომლის გაცნობაც მინდოდა.

ფატმას სიხარული სახეზე დაეტყო.

— ღმერთო ჩემო, შვილო! რატომ არაფერი გვითხარი? — ქემალს გადაეხვია, შემდეგ კი სოფიას მიუბრუნდა. — მოდი, შვილო, ახლოს მოდი.

სოფია ოდნავ დაიბნა, თუმცა ქალის თბილმა დამოკიდებულებამ გაამხნევა.

აილინმა ხელები მოჰკიდა.

— ძალიან მიხარია შენი გაცნობა. იმედი მაქვს, მალე ჩვენს ოჯახში ოფიციალურადაც შემოხვალ.

სოფიამ მხოლოდ გაუღიმა.

არაფერი უთქვამს.

Მამამ შვილს მხარზე ხელი დაადო.

— აშკარად მნიშვნელოვანი ამბავი გამოგვრჩა, ქემალ.

— ყველაფერს აგიხსნით, მამა.

— კარგი, ახლა კი ჩვენი რძალი ელასაც უნდა გავაცნოთ.

ქემალს გაეღიმა.

— სწორედ ამიტომ მოვედით.

პალატის კარი ფრთხილად გააღეს.

საწოლზე ახალგაზრდა გოგონა იწვა. გამხდარი, ფერმკრთალი, თუმცა ლამაზი სახე ჰქონდა. თმა მოკლედ ჰქონდა შეჭრილი. გვერდით პატარა მაგიდა იდგა, რომელზეც წიგნი და რამდენიმე ყვავილი ეწყო.

ქემალის დანახვისთანავე გოგონას სახე გაუნათდა.

— ქემალ!

— ჩემო პატარა!

მამაკაცი საწოლთან მივიდა და დას ფრთხილად გადაეხვია.

— როგორ ხარ, ელ?

— უკეთ. შენ სად დაიკარგე? უკვე მომენატრე.

— მეც მომენატრე.

ქემალმა მის თმაზე ხელი გადაუსვა.

— მინდა, ვიღაც გაგაცნო.

ელამ მის უკან მდგომ სოფიას შეხედა.

— ვინ არის?

ქემალს გაეღიმა.

— გაიცანი, ეს სოფიაა.

— გამარჯობა, — გაუღიმა გოგონამ.

ელამაც გაუღიმა.

— გამარჯობა. ძალიან ლამაზი ხარ.

სოფიას გაეცინა.

— მადლობა. შენც ძალიან საყვარელი ხარ.

ქემალი დას მიუბრუნდა.

— ელ, სოფია ჩემი საცოლეა.

ელამ თვალები გაუფართოვა.

— მართლა?!

— დიახ.

— ანუ შენ ცოლს ირთავ და მე არაფერი ვიცოდი?

ყველას გაეცინა.

— მოულოდნელობა მინდოდა, — უპასუხა ქემალმა.

ელამ სოფიას ხელი გაუწოდა.

— მაშინ ახლოს მოდი. მინდა, უკეთ გაგიცნო.

სოფია საწოლთან მივიდა და მის გვერდით ჩამოჯდა.

— რამდენი წლის ხარ? — ჰკითხა ელამ.

— ოცდაექვსის,

— მე ცხრამეტის ვარ. Შეიძლება 26 ის ვერც... Ჩუმად თქვა ელამ და აღარ დაასრულა.

— ყველაფერი კარგად იქნება.

— ქემალი ძალიან გაწვალებს ხოლმე? — ჩუმად ჰკითხა ელამ და ძმას გადახედა.

სოფიას გაეღიმა.

— წარმოდგენაც არ გაქვს.

ელას ხმამაღლა გაეცინა.

— ვიცოდი! ბავშვობიდან ასეთი ჯიუტია.

— ელ, შენს მხარესაა უკვე? — ჩაიცინა ქემალმა.

— რა თქმა უნდა. სოფია, თუ რამე დაგჭირდება, შეგიძლია პირდაპირ მე მითხრა.

სოფიას გულში სითბო ჩაეღვარა.

— აუცილებლად.

საუბარი ცოტა ხანს გაგრძელდა. სოფია ცდილობდა, ბუნებრივად ესაუბრა, თუმცა დროდადრო მისი მზერა ქემალისკენ გარბოდა.

მოგვიანებით, როცა ელამ დაღლა იგრძნო, ფატმამ სტუმრებს სთხოვა, ცოტა ხნით დაესვენათ.

ქემალი სოფიას პალატიდან გამოსვლისას გვერდით დაუდგა.

— როგორ მოგეწონა ჩემი ოჯახი?

— ძალიან თბილები არიან. ელაც ძალიან საყვარელია.

— ის ჩვენი ოჯახის ყველაზე ძვირფასი ადამიანია.

ქემალის ხმაში სევდა იგრძნობოდა.

სოფიამ მისკენ გაიხედა.

— გამოჯანმრთელდება, ქემალ.

მამაკაცმა რამდენიმე წამით უყურა.

— ძალიან მინდა, რომ ასე იყოს.

სოფიამ ხელი ფრთხილად შეახო მკლავზე.

— ყველაფერი კარგად იქნება.

ქემალს ოდნავ გაეღიმა.

— მადლობა, სოფია.

მათ დერეფანი ერთად გაიარეს.

სოფია ჯერ კიდევ ვერ იჯერებდა, რომ რამდენიმე საათის წინ მარდინში იყო, ახლა კი სტამბოლის საავადმყოფოში ქემალის ოჯახს იცნობდა და მისი საცოლის სახელით წარადგინეს.

ყველაზე უცნაური კი ის იყო, რომ წინააღმდეგობა აღარ გამოუთქვამს.

არც მშობლების წინაშე, არც ელას წინაშე.

შეიძლება ჯერ კიდევ არ იცოდა, რას გრძნობდა ქემალის მიმართ. არ იცოდა, შეეძლო თუ არა მისთვის გულის გახსნა, მაგრამ ერთი რამ უკვე ნათელი იყო — ამ მამაკაცისგან გაქცევას ისე მარტივად ვეღარ შეძლებდა, როგორც თავიდან წარმოედგინა.

ქემალმა მისკენ გადმოიხედა.

— დაიღალე?

— ცოტა.

— სახლში წავიდეთ.

სოფიამ თავი დაუქნია.

მათ ლიფტისკენ აიღეს გეზი.

ქემალი მის გვერდით მიდიოდა და პირველად დიდი ხნის შემდეგ გრძნობდა, რომ რაღაც მნიშვნელოვანი მის ცხოვრებაში თავის ადგილს იკავებდა.

სოფია კი ჩუმად მიჰყვებოდა.

წინ ჯერ კიდევ ბევრი კითხვა, გაურკვევლობა და საიდუმლო ელოდა.

მაგრამ ამ ღამეს, Სოფიას არ უნდოდა ქემალისთვის საყვედურების თქმა, რადგან მას მოეწონა მისი ოჯახი და ელა, გოგონა რომელიც ქემალის სუსტი წერტილი იყო, აღარ უნდოდა კიდევ გული ეტკინა ქემალისთვის.

#არჩეული_ბედისწერა
#თავი_მეექვსე

ელას პალატიდან გამოსვლის შემდეგ ფატმა, მეჰმედი და სოფია დერეფანში შეჩერდნენ. ქემალი დასთან დარჩა. აშკარად არ უნდოდა მისი მარტო დატოვება, მით უმეტეს, ამდენი ხნის უნახაობის შემდეგ.

— ნატალია როგორ არის? — ინტერესით ჰკითხა ფატმამ სოფიას.

— კარგად არის. ორი დღის წინ ჩამოვიდა მარდინში. ახლა სახლშია.

— ძალიან მიხარია. სოფია, ძალიან ვწუხვარ მამაშენის გარდაცვალების გამო. მე და მეჰმედმა ჩვენი მდგომარეობის გამო ვერ შევძელით დაკრძალვაზე ჩამოსვლა. ნატალიასთან მეგობრობა მაკავშირებდა. მაშინ, როცა თქვენ აქ ცხოვრობდით, ხშირად ვხვდებოდით ერთმანეთს. რას წარმოვიდგენდი, რომ ოდესმე შენ და ქემალი...

ქალს გაეღიმა და წინადადება აღარ დაასრულა.

— დედამ მითხრა, რომ ერთმანეთს იცნობდით, — უპასუხა სოფიამ.

— რა თქმა უნდა. წლების განმავლობაში ურთიერთობა არ გაგვიწყვეტია. ყოველთვის გვქონდა მიმოწერა, ზოგჯერ ტელეფონითაც ვსაუბრობდით.

— ძალიან მიხარია, რომ ასეთი კარგი ურთიერთობა გაქვთ.

— მეც მიხარია. იცი, სოფია, ძალიან გამიხარდა, როცა ქემალმა შენი თავი გაგვაცნო. მისთვის ძალიან ძვირფასი უნდა იყო, რომ აქ მოგიყვანა. თანაც, არა მხოლოდ ჩვენთან, მშობლებთან, არამედ ელასთანაც.

სოფიამ გაკვირვებით შეხედა.

— რატომ?

— იმიტომ, რომ ელასთან ისეთ ადამიანს არ მოიყვანს, ვინც მისთვის განსაკუთრებული არ არის. ქემალი ძალიან უფრთხილდება დას. მისთვის ელას აზრი ყოველთვის მნიშვნელოვანი იყო.

სოფიამ მზერა დახარა. რამდენიმე წამით ჩუმად იდგა, შემდეგ კი მორიდებით იკითხა:

— ელა მისთვის ძალიან ძვირფასია, არა?

ფატმას სახეზე სევდიანი ღიმილი გამოესახა.

— ძალიან. ალბათ ყველაზე მეტადაც კი. ქემალი ბავშვობიდან ასე იყო. ელას დაბადების შემდეგ მისი ცხოვრება თითქოს მთლიანად შეიცვალა. ყოველთვის ცდილობდა, დაეცვა, გაეხარებინა, მისთვის ყველაფერი გაეკეთებინა. ახლა კი, როცა ავად გახდა, წარმოიდგინე, როგორ განიცდის.

სოფიამ თავი დაუქნია.

— ძალიან ვწუხვარ, რომ ამის გავლა გიწევთ.

— რთული პერიოდია, შვილო, მაგრამ იმედი გვაქვს. ექიმები ამბობენ, რომ მკურნალობას კარგად პასუხობს. მთავარია, არ დავკარგოთ იმედი.

ამ დროს პალატის კარი ოდნავ გაიღო. ორივემ უნებურად შიგნით შეიხედა.

ქემალი საწოლთან იდგა და დას შუბლზე კოცნიდა. ელას რაღაც უთხრა, გოგონამ კი გაუღიმა და ძმას ხელი მოჰკიდა.

სოფია რამდენიმე წამით უყურებდა მათ. ახლა უკვე უკეთ ესმოდა, რატომ იცვლებოდა ქემალის სახე, როცა ელაზე საუბრობდა.

— ძალიან უყვარს, — ჩუმად თქვა ფატმამ.

— ეტყობა, — უპასუხა სოფიამ.

ცოტა ხანში ქემალიც გამოვიდა.

— მზად ხართ? — იკითხა მან.

— დიახ, შვილო, — უპასუხა დედამ.

სოფია ფატმასა და მეჰმედს დაემშვიდობა. ქალმა თბილად გადაკოცნა.

— იმედი მაქვს, მალე ისევ გნახავ, შვილო.

— მეც ძალიან მინდა.

ქემალმა მშობლებს დაემშვიდობა და სოფიასთან ერთად ლიფტისკენ გაემართა.

მარდინისკენ მათი რეისი რამდენიმე საათში იყო. ორივე დაღლილი ჩანდა, ამიტომ ქემალმა გადაწყვიტა, მანამდე სასტუმროში დაესვენათ.

სასტუმროში მისვლისას ორი ნომერი აიღეს.

— დილით ერთად ვისაუზმოთ და შემდეგ აეროპორტში წავიდეთ, — უთხრა ქემალმა.

— კარგი.

— მშვიდობიანი ღამე, სოფია.

— შენც, ქემალ.

---

მეორე დილით სასტუმროს რესტორანში ერთად ისაუზმეს. საუბარი ძირითადად ელას მდგომარეობას ეხებოდა. სოფია რამდენჯერმე დაინტერესდა მისი მკურნალობით, ქემალიც დაწვრილებით უხსნიდა ყველაფერს.

რამდენიმე საათში ისინი უკვე მარდინისკენ მიმავალ თვითმფრინავში ისხდნენ.

ქალაქში ჩასვლის შემდეგ ქემალმა სოფია პირდაპირ სახლში მიიყვანა.

მანქანის გაჩერებისთანავე გოგონამ ეზოსკენ გაიხედა. ჭიშკართან მამის ავტომობილი იდგა.

— ქემალ, ეს მანქანა აქ როგორ აღმოჩნდა? — გაკვირვებით იკითხა.

— ჩემს მეგობარს ვთხოვე დახმარება. მან წამოიყვანა და აქ მოგიყვანა.

— როდის ასწრებ ამდენ რამეს?

ქემალს გაეღიმა.

— როცა საჭიროა, დრო ყოველთვის გამოიძებნება.

სოფიამ მისკენ გაიხედა.

— მადლობა, ქემალ. მადლობა ყველაფრისთვის.

— მადლობას ნუ მიხდი. შედი, ცოტა დაისვენე. საღამოს მოგაკითხავ.

— ეს უკვე ჩვეულებად გექცა?

— რა?

— ჩემი ნახვა.

ქემალს გაეღიმა და გოგონას თმაზე ფრთხილად გადაუსვა ხელი.

— შენი ნახვა ჩემთვის ყველაზე კარგი რამ არის, რაც დღის განმავლობაში ხდება.

სოფიას გაეღიმა. მამაკაცს რამდენიმე წამით უყურა, შემდეგ კი ოდნავ მიუახლოვდა.

_ ანუ მე ვარ შენი დღის გეგმა?

— ახლა მეფლირტავები და მერე აპროტესტებ, როცა ვამბობ, ჩემი მომავალი ცოლი ხარ?

სოფიამ ხელი მის პერანგზე ჩამოასრიალა და თითები საროჩკის ღილებთან შეაჩერა. არცერთი ღილი არ გაუხსნია, უბრალოდ მსუბუქად შეეხო.

— ხოდა, მერე რა მოხდა, თუ ჩემს მომავალ ქმარს წავეფლირტავე?

ქემალს ღიმილი სახეზე შეეყინა. გოგონას ხელი ფრთხილად დაუჭირა.

— ახლა ჩემს მოთმინებას სცდი, სოფია?

— იქნებ... — ჩაიღიმა გოგონამ.

ქემალმა მისი ხელი ტუჩებთან მიიტანა და ხელის გულზე აკოცა.

— მაშინ ფრთხილად იყავი. შეიძლება ერთ დღეს მოთმინება მართლა ამომეწუროს.

სოფიამ და მანქანის კარი გააღო და სწრაფად წავიდა.

ქემალს გაეღიმა. თვალი გააყოლა, სანამ სახლის კარს არ მიეფარა, შემდეგ კი მანქანა დაძრა.

---

სახლში შესვლისთანავე სოფიას დედა შეეგება.

— შვილო, როგორც იქნა დაბრუნდი! როგორ იმგზავრეთ? ძალიან დაღლილი ხარ?

— ცოტა, დედა. მაგრამ კარგად ვარ.

ნატალიამ შვილი გადაკოცნა და მისაღებში შეიყვანა.

— აბა, მომიყევი, როგორ ჩაიარა ყველაფერმა?

სოფია დივანზე ჩამოჯდა.

— ძალიან კარგი ოჯახი ჰყავს ქემალს. დედამისი, ფატმა, ძალიან თბილი ქალია. მამამისიც სასიამოვნო ადამიანია. ელა ხო საერთოდ სასწაული გოგოა.

— ელაც გაიცანი?

— დიახ. ძალიან საყვარელი გოგოა. ქემალს საოცრად უყვარს. მის გვერდით სულ სხვანაირი ხდება.იმედია, რომ ყველაფერი კარგად იქნება.

— აუცილებლად, შვილო. ღმერთმა ჯანმრთელობა მისცეს.

სოფია ცოტა ხანს ჩუმად იყო, შემდეგ კი გაეღიმა.

— იცი, დედა, ფატმამ მითხრა, რომ ქემალი ელასთან ისეთ ადამიანს არ მიიყვანდა, ვინც მისთვის ძვირფასი არ იქნებოდა.

ნატალიამ შვილს ყურადღებით შეხედა.

— და შენ რას ფიქრობ?

სოფიამ მხრები აიჩეჩა.

— არ ვიცი, დედა. ჯერ კიდევ ბევრი რამ მაქვს გასარკვევი.

ნატალიას გაეღიმა.

— მთავარია, საკუთარ გულს მოუსმინო, სოფია. არავის მისცე უფლება, შენს მაგივრად მიიღოს გადაწყვეტილება.

გოგონამ დედას გაუღიმა.

— ვიცი.

---

დღის მეორე ნახევარში სოფია მისაღებში იჯდა, როცა სტუმრის მოსვლის შესახებ შეატყობინეს.

გოგონას სახე მაშინვე შეეცვალა.

— ბურაქ?

ბურაქ ქარაჰანი მისაღებში თავდაჯერებული ნაბიჯით შემოვიდა. ამჯერად სახეზე ირონიული ღიმილი აღარ ჰქონდა. სოფიას დანახვისთანავე ოდნავ გაუღიმა.

— გამარჯობა, სოფია.

— გამარჯობა.

— იმედი მაქვს, არ შეგაწუხე.

— რისი თქმა გინდა?

ბურაქმა მზერა შეავლო გოგონას და სავარძელში ჩამოჯდა.

— პირველ რიგში, ბოდიში მინდა მოგიხადო.

სოფიამ გაკვირვებით შეხედა.

— იმ საღამოსთვის. შენი შეშინება არ მინდოდა. უბრალოდ დალაპარაკება მინდოდა, მაგრამ ცუდად გამომივიდა. მესმის, რომ ჩემი საქციელი მიუღებელი იყო.

სოფია რამდენიმე წამით ჩუმად უყურებდა.

— მაშინ რატომ გადამიკეტეთ გზა? რატომ მოხვედით რამდენიმე მანქანით? როგორ ფიქრობდი, ამას ჩვეულებრივ საუბრად მივიღებდი?

ბურაქმა თავი დახარა.

— მართალი ხარ. არ უნდა მოვქცეულიყავი ასე.

— კარგი, ბურაქ. ბოდიში მივიღე. იმედი მაქვს, მსგავსი რამ აღარ განმეორდება.

— აღარ განმეორდება.

მცირე პაუზის შემდეგ ბურაქმა ჰკითხა:

— შენ და ქემალი სტამბოლში იყავით?

სოფიას სახე შეეცვალა.

— ეს ამბავი რა შუაშია ამ ყველაფერთან?

— უბრალოდ მაინტერესებს.

— რატომ?

ბურაქმა მზერა აარიდა, შემდეგ კი პირდაპირ ჰკითხა:

— ელა როგორ არის?

სოფია გაჩუმდა.

მისთვის მოულოდნელი იყო ამ სახელის გაგონება ბურაქისგან. უფრო მეტად კი ის გაუკვირდა, როგორ შეიცვალა მამაკაცის ხმა. მასში აღარ იყო არც თავდაჯერებულობა და არც ირონია. მხოლოდ სევდა იგრძნობოდა.

სოფია მაშინვე მიხვდა, რომ საქმე ჩვეულებრივ დაინტერესებასთან არ ჰქონდა.

— ფერმკრთალი გამოიყურება, — უპასუხა ფრთხილად, — თუმცა მკურნალობას ექვემდებარება.

ბურაქმა თვალები დახარა.

— თმები სცვივა?

კითხვა ძლივს წარმოთქვა. თვალები აუწყლიანდა, თუმცა ცდილობდა, ემოციები დაემალა.

სოფიას გული შეეკუმშა.

— არა. როგორც ქემალმა მითხრა, თვითონ შეიჭრა, როცა პირველი ქიმიოთერაპია გაიკეთა. თუმცა ძალიან უხდება. მართლა ძალიან ლამაზია.

ბურაქმა მწარედ გაიღიმა.

— იცი, როგორი ლამაზი თმები ჰქონდა? შავი, ხვეული, გრძელი... ყოველთვის განსაკუთრებულად უვლიდა. ერთხელ მითხრა, რომ არასდროს შეიჭრიდა.

ბოლოს ხმა ჩაუწყდა.

სოფია ახლა უკვე დარწმუნებული იყო, რომ ბურაქსა და ელას შორის რაღაც მნიშვნელოვანი აკავშირებდათ.

— ახლაც ლამაზია, ბურაქ, — ჩუმად უთხრა. — ნახე, ფოტოებიც გადავიღეთ.

ტელეფონი ამოიღო და ელას რამდენიმე ფოტო აჩვენა.

ბურაქმა ტელეფონი ფრთხილად გამოართვა.

პირველ ფოტოზე ელა საწოლში იჯდა და იღიმოდა. მეორეში ქემალის მხარზე ჰქონდა თავი მიდებული, მესამეში კი სოფიასთან ერთად იცინოდა.

ბურაქი დიდხანს უყურებდა ფოტოებს.

— ისევ ისეთი ღიმილი აქვს... — ჩაილაპარაკა.

— ძალიან თბილი გოგოა. მიუხედავად ყველაფრისა, ცდილობს, მხიარულად იყოს.

— ყოველთვის ასეთი იყო.

ბურაქმა ტელეფონი უკან დაუბრუნა.

— მადლობა, სოფია.

— რისთვის?

— იმისთვის, რომ მაჩვენე.

სოფიამ ფრთხილად შეხედა.

— შენ და ელას...

ბურაქმა რამდენიმე წამით არაფერი უპასუხა. შემდეგ მზერა ფანჯრისკენ გადაიტანა.

სოფია აღარ ჩაძიებია. იგრძნო, რომ მამაკაცს ამაზე საუბარი უჭირდა.

მათ კიდევ ცოტა ხანს ისაუბრეს. ბოლოს ბურაქი წამოდგა.

— სოფია, ერთი თხოვნა მაქვს.

— გისმენ.

— ქემალს ნუ ეტყვი, რომ Ელას შესახებ გკითხე.

გოგონამ გაკვირვებით შეხედა.

— რატომ?

— გთხოვ. უბრალოდ არ მინდა, ჩემ შესახებ იცოდეს.

— კარგი.

— მადლობა.

სოფია სტუმრის გასაცილებლად წამოდგა.

---

კარისკენ მიმავალნი უკვე ეზოში იყვნენ გასულნი, როცა ჭიშკრიდან შავი ავტომობილი შემოვიდა.

ქემალი.

მამაკაცი გადმოვიდა და მათკენ გამოემართა. ბურაქის დანახვისას ნაბიჯი შეანელა. სახეზე გაკვირვება და უკმაყოფილება ერთდროულად გამოესახა.

— ბურაქ? — მკაცრად წარმოთქვა. — შენ აქ რას აკეთებ?

ბურაქმა სოფიას ერთხელ კიდევ შეხედა, შემდეგ კი ქემალს მიუბრუნდა.

— უბრალოდ სასაუბროდ მოვედი.

ქემალმა წარბები შეკრა.

— საინტერესოა. როდიდან დაიწყე აქ სტუმრად სიარული?

ბურაქს არაფერი უპასუხია.

სოფია მათ შორის ჩადგა.

— ქემალ, ბურაქი უკვე მიდიოდა.

ქემალმა ჯერ სოფიას შეხედა, შემდეგ კი ბურაქს.

— შეიძლება ახლა ამიხსნა, რა უნდოდა აქ რაზე სასაუბროდ მოხვედი?

#არჩეული_ბედისწერა
#თავი_მეშვიდე

ქემალი ჯერ კიდევ პასუხს ელოდა, როცა ეზოში რამდენიმე ავტომობილის ხმა გაისმა. ჭიშკარი გაიღო და შავი მანქანები ერთმანეთის მიყოლებით შემოვიდნენ.

ბურაქს სახე შეეცვალა. მანქანებიდან გადმოსული ადამიანების დანახვისთანავე მიხვდა, ვინ იყო მოსული.

რამდენიმე წამში ეზოში ჯენგიზ ქარაჰანიც გამოჩნდა. მის უკან რამდენიმე შეიარაღებული მამაკაცი მოჰყვებოდა.

— მამა? — გაოცებით წარმოთქვა ბურაქმა. — აქ რას აკეთებ?

ჯენგიზმა შვილს ყურადღება არ მიაქცია. მზერა სოფიაზე გადაიტანა.

— როგორც ჩანს, ჩვენს საუბარს კიდევ ერთი ადამიანი დასჭირდა, — ცივად თქვა მან.

ბურაქი მაშინვე მიუახლოვდა.

— წავიდეთ აქედან! — მკაცრად უთხრა მამას.

— შენ აქ რას აკეთებ, ბურაქ? — შეუბრუნა კითხვა ჯენგიზმა.

— გითხარი, წავიდეთ-მეთქი!

ჯენგიზმა ხელი აიქნია და შვილს გვერდზე გაწევა ანიშნა.

— ჯერ საქმე მაქვს.

ქემალი სოფიას წინ დაუდგა.

— ჯენგიზ, თუ რამე გაქვს სათქმელი, მე მითხარი. სოფიას თავი დაანებე.

— შენთან საუბარი არ მაინტერესებს, ქემალ. ამ გოგონას უნდა გავაგებინო, რომ ყველა კარი მისთვის ღია არ არის. ზოგჯერ ადამიანმა საკუთარი ადგილი უნდა იცოდეს.

— რას გულისხმობ? — მკაცრად იკითხა სოფიამ.

ჯენგიზს ირონიულად ჩაეღიმა.

— იმას, რომ ძალიან შორს შეტოპე, გოგონა. აქ შენი ადგილი არ არის!

ქემალს სახე შეეცვალა.

— კიდევ ერთხელ გიმეორებ, სოფიას თავი დაანებე!

— შენ ნუ ერევი!

— როგორ ბედავ ჩემს საცოლეს დაემუქრო?! — ხმას აუწია ქემალმა. — კიდევ ერთხელ გაბედავ მასთან მსგავსი ტონით საუბარს და პასუხს ჩემგან მიიღებ!

ჯენგიზმა ერთი ნაბიჯით წინ გადმოდგა.

— შენი საცოლე? ეტყობა, ძალიან დაგავიწყდა, ვის ელაპარაკები.

— არა, ჯენგიზ. ძალიან კარგად მახსოვს, ვის ველაპარაკები. უბრალოდ აღარ ვაპირებ შენს მუქარებს შევეგუო.

მდგომარეობა წამებში დაიძაბა. ჯენგიზის ერთ-ერთმა ადამიანმა იარაღი ამოიღო. ქემალის მძღოლმაც მაშინვე იარაღისკენ წაიღო ხელი. რამდენიმე წამში ორივე მხარეს შეიარაღებული ადამიანები იდგნენ.

— იარაღები დაუშვით! — დაიყვირა ბურაქმა.

სოფია ქემალის წინ დადგა და მის მკლავზე ხელი მოჰკიდა.

— ქემალ, გთხოვ, დამშვიდდი!

— სოფია, უკან დაიხიე!

— არა! არ დაგანებებ, რომ რამე ჩაიდინო!

ბურაქიც მამასთან მივიდა.

— მამა, საკმარისია! გთხოვ, შეწყვიტე!

— გვერდზე გადექი! — დაუყვირა ჯენგიზმა.

— შენ ვერ ხვდები, რას აკეთებ!

— მე ძალიან კარგად ვიცი, რას ვაკეთებ!

ქემალი ჯენგიზისკენ დაიძრა.

— შენ ჩემს ოჯახს და ჩემს საცოლეს ვეღარ შეეხები!

— ქემალ, გაჩერდი! — დაიყვირა სოფიამ.

ბურაქი მათ შორის ჩადგომას ცდილობდა.

— ყველამ დაუშვით იარაღები! ახლავე!

თუმცა უკვე გვიანი იყო.

მოულოდნელად გასროლის ხმა გაისმა.

ყველაფერი წამში მოხდა.

ქემალი ინსტინქტურად შეტრიალდა, მაგრამ ბურაქმა მასზე სწრაფად იმოქმედა. წინ გადაუდგა და სხეულით გადაეფარა.

მეორე გასროლა აღარ ყოფილა.

ბურაქმა მკერდთან ხელი მიიტანა, შემდეგ კი მუხლები მოეკვეთა. ქემალმა მის დაჭერას მოასწრო.

— ბურაქ!

მისი პერანგი მხრის არეში სწრაფად იჟღინთებოდა სისხლით.

— არა... არა, ეს რა გააკეთე?! — შეჰყვირა ქემალმა.

სოფია მათთან ჩაიმუხლა.

— ბურაქ! ღმერთო ჩემო!

ჯენგიზი გაუნძრევლად იდგა. ხელში ჯერ კიდევ იარაღი ეჭირა. თვალს ვერ აშორებდა საკუთარ შვილს, რომელიც მიწაზე იწვა.

— ბურაქ... — ძლივს ამოთქვა.

ქემალი ჭრილობაზე ხელს აჭერდა.

— სასწრაფო გამოიძახეთ! ახლავე! — დაიყვირა სოფიამ და გარშემო მდგომებს გახედა.

— ბურაქ, თვალებში მიყურე! გესმის ჩემი? თვალები არ დახუჭო! — ქემალი ცდილობდა, გონზე შეენარჩუნებინა.

ბურაქმა თვალები ოდნავ გაახილა. ტკივილისგან სახე გაფითრებოდა.

— ქემალ...

— აქ ვარ. არ ინერვიულო, სასწრაფო უკვე მოდის.

ბურაქმა ძლივს შესამჩნევად გაიღიმა.

— თუ... თუ რამე დამემართა... ელას... — სუნთქვა გაუჭირდა. — ელას უთხარი... რომ ძალიან მიყვარს...

ქემალი გაშეშდა.

— რა?

ბურაქმა კიდევ ერთხელ სცადა რამის თქმა, თუმცა ძალა აღარ ეყო. თვალები ნელა დაეხუჭა და თავი ქემალის მკლავზე გადაუვარდა.

— ბურაქ! ბურაქ, თვალები გაახილე!

ქემალი გაოგნებული უყურებდა მას. რამდენიმე წამით თითქოს ვეღარაფერს აღიქვამდა. მხოლოდ ბურაქის სიტყვები ესმოდა გონებაში.

ელას უთხარი, რომ ძალიან მიყვარს...

სოფია ატირებული ცდილობდა, ბურაქისთვის დახმარება გაეწია.

— ქემალ, სასწრაფო მალე მოვა.

ჯენგიზს იარაღი ხელიდან გაუვარდა.

მის წინ საკუთარი შვილი იწვა.

ის შვილი, რომელსაც სულ რამდენიმე წუთის წინ გვერდზე გაწევას სთხოვდა.

— მე... მე მას... — ხმა ჩაუწყდა.

არავის უპასუხია.

რამდენიმე წუთში სასწრაფო დახმარების მანქანაც მოვიდა. მედიკოსებმა ბურაქი საკაცეზე გადაიყვანეს და საავადმყოფოში წაიყვანეს. ქემალი და სოფია მათ გაჰყვნენ.

ჯენგიზი კი ჯერ კიდევ ეზოში იდგა. მისი სახე სრულიად შეცვლილი იყო.

---

საავადმყოფოს საოპერაციო ბლოკთან ქემალი წინ და უკან დადიოდა. სოფია მის გვერდით იჯდა, თუმცა თავადაც ძლივს იკავებდა ცრემლებს.

ცოტა ხანში ნატალია და ილმაზიც მოვიდნენ. როგორც კი სოფია დაინახა, ნატალია მაშინვე მიუახლოვდა.

— შვილო, როგორ არის ბურაქი?

— ჯერ ოპერაციას უკეთებენ, დედა. არ ვიცით არაფერი.

— ღმერთმა გადაარჩინოს...

დერეფნის მეორე მხარეს ჯენგიზი იდგა. მის გვერდით რამდენიმე ადამიანი იყო, თუმცა მასთან საუბარს ვერავინ ბედავდა. თავი ჩაეხარა და ხელები ერთმანეთზე გადაეჯვარედინებინა.

ქემალმა მისკენ გაიხედა. თვალებში ბრაზი და გაურკვევლობა ერთმანეთში არეოდა.

სოფია მიუახლოვდა.

— ქემალ...

მამაკაცი მისკენ შემობრუნდა.

— რატომ გააკეთა ეს? — ჩუმად იკითხა. — რატომ გადამეფარა?

სოფიამ ფრთხილად მოჰკიდა ხელი.

— მგონი, მას შენთვის ზიანის მიყენება არასდროს სურდა.

— მაშინ რატომ იქცეოდა ასე?

— დღეს ჩემთან მოვიდა. ბოდიში მომიხადა იმ საღამოს მომხდარის გამო. მითხრა, რომ არასწორად მოიქცა და აღარ განმეორდებოდა.

ქემალი ყურადღებით უსმენდა.

— შემდეგ ჩვენ სტამბოლში ყოფნაზე მკითხა. თავიდან ვერ მივხვდი, რატომ აინტერესებდა, მაგრამ როცა ელას შესახებ მკითხა, ყველაფერი სხვანაირად დავინახე. მკითხა, როგორ იყო. თმები თუ სცვივაო, ძალიან განიცდიდა. შენი დის ფოტოებიც ვაჩვენე. დიდხანს უყურებდა. მითხრა, როგორი ლამაზი თმები ჰქონდა და რომ ყოველთვის განსაკუთრებულად უვლიდა.

ქემალი რამდენიმე წამით ჩუმად იყო.

— ქემალ. მაგრამ აშკარაა, რომ ელას მიმართ რაღაც გრძნობა აქვს. ბოლოს მთხოვა, შენთვის არაფერი მეთქვა, რომ მის შესახებ არ გცოდნოდა.

ქემალმა მზერა დახარა.

— როცა გონებას კარგავდა, მითხრა, ელასთვის გადაეცი, რომ ძალიან მიყვარსო.

სოფიას თვალები ცრემლებით აევსო.

— ღმერთო...

ქემალი კედელს მიეყრდნო.

— წარმოდგენაც არ მაქვს, რა ხდება მათ შორის. მაგრამ თუ ჩემი ვარაუდი სწორია, მაშინ ბურაქი ამდენი ხნის განმავლობაში რაღაცას მალავდა.

— იქნებ ჯერ მას დაველოდოთ. როცა გამოფხიზლდება, ყველაფერს თავად აგვიხსნის.

ქემალმა თავი დაუქნია.

ამ დროულადთ. მომხდართან დაკავშირებით რამდენიმე კითხვა უნდა დაგისვათ.

ქემალი მაშინვე წამოდგა.

— რა თქმა უნდა.

— შეგიძლიათ აგვიხსნათ, რა მოხდა?

ქემალმა უთხრა რომ ბურაქს იარაღი შემთხვევით გაუვარდა, სოფიამაც დაადასტურა მისი ნათქვამი.

პოლიციელებმა ჩვენებები ჩაიწერეს. შემდეგ ჯენგიზთან მივიდნენ.

მამაკაცი წინააღმდეგობას არ უწევდა. კითხვებსაც მოკლედ პასუხობდა. მის სახეზე ისეთი გამომეტყველება იყო, თითქოს ჯერ კიდევ ვერ გაეაზრებინა, რაც მოხდა.

---

რამდენიმე ხნის შემდეგ საოპერაციოს კარი გაიღო.

ექიმის დანახვისთანავე ქემალი და სოფია ფეხზე წამოდგნენ.

— ექიმო, როგორ არის? — მაშინვე იკითხა ქემალმა.

ექიმს ოდნავ გაეღიმა.

— ოპერაციამ წარმატებით ჩაიარა. ტყვია მხრის არეში ჰქონდა მოხვედრილი. დაზიანება სერიოზული იყო, თუმცა დროულმა ჩარევამ შედეგი გამოიღო. პაციენტის მდგომარეობა ამჟამად სტაბილურია.

სოფიას შვებით ამოისუნთქა.

— ანუ გადარჩება?

— დიახ. ამ ეტაპზე მის სიცოცხლეს საფრთხე აღარ ემუქრება. თუმცა გარკვეული დროით დაკვირვება დასჭირდება. როგორც კი შესაძლებელი იქნება, პალატაში გადავიყვანთ.

ქემალმა თვალები დახუჭა და ღრმად ამოისუნთქა.

— მადლობა, ექიმო.

სოფიას თვალებიდან ცრემლები ჩამოუგორდა. ქემალს ჩაეხუტა და თავი მკერდზე მიადო.

— ღმერთმა გადაარჩინა...

ქემალმა თავზე აკოცა.

— დიახ. გადაარჩინა.

მათგან რამდენიმე ნაბიჯის მოშორებით ჯენგიზი იდგა. ექიმის სიტყვების მოსმენის შემდეგ პირველად ამოიღო ხმა.

— შეიძლება... შეიძლება მასთან შევიდე?

ქემალმა მისკენ გაიხედა.

ჯენგიზს თვალები ჩაწითლებოდა. სახეზე აღარ ეტყობოდა ის ამპარტავნება და თავდაჯერებულობა, რომლითაც ყოველთვის გამოირჩეოდა.

— ჯერ პაციენტს დასვენება სჭირდება, — უპასუხა ექიმმა. — მოგვიანებით შეგეძლებათ ნახვა.

ჯენგიზმა თავი დაუქნია და კედელთან ჩამოჯდა.

რამდენიმე წუთის შემდეგ ქემალთან და სოფიასთან მივიდა.

— შეიძლება დაგელაპარაკოთ?

ქემალი მისკენ შებრუნდა. სახე კვლავ დაძაბული ჰქონდა.

— გისმენ.

ჯენგიზმა რამდენიმე წამით ორივეს შეხედა, შემდეგ კი თავი დახარა.

_ Მადლობა რომ პოლიციას არაფერი უთხარით.

_ ასე ბურაქის გამო მოვიქეცით.

— პატიებას გთხოვთ.

ქემალს არაფერი უთქვამს.

— ვიცი, რომ ჩემი სიტყვები და ბოდიში ვერაფერს შეცვლის. რაც გავაკეთე, გაუმართლებელია. სოფიასაც ბოდიშს ვუხდი. არ მქონდა უფლება, თქვენთან ასე მოვსულიყავი და დამმუქრებოდით. მით უმეტეს, იარაღი ამეღო.

სოფია ჩუმად უსმენდა.

ჯენგიზმა ხელები სახეზე ჩამოისვა.

— ერთი შვილი უკვე გარდაცვლილი მყავს... — ხმა აუკანკალდა. — და კინაღამ მეორეც დავკარგე. საკუთარი ხელით კინაღამ მოვკალი ჩემი შვილი. ადამიანი, რომლის დაცვაც მთელი ცხოვრება მინდოდა.

რამდენიმე წამით გაჩუმდა.

— ყოველთვის მეგონა, რომ ძალაუფლება ყველაფერს ნიშნავდა. მეგონა, თუ საკმარისი ქონება, გავლენა და ხალხი გეყოლებოდა, ვერავინ გაბედავდა შენ წინააღმდეგ წასვლას. ყველაფერს ვაკეთებდი, რომ ჩემი სახელი ყველას სცოდნოდა და ყველას ჩემი შეშინებოდა. მაგრამ დღეს მივხვდი, რომ ამ ყველაფერს არანაირი ფასი არ აქვს.

ქემალი ჩუმად უყურებდა.

— იცი, რა არის ყველაზე საშინელი? — განაგრძო ჯენგიზმა. — როცა საკუთარი შვილი შენს წინ წევს, სისხლში ამოსვრილი, და ხვდები, რომ მის დასაკარგად ერთი წამიც საკმარისი იყო. იმ წამს არც ფული გახსენდება, არც სახელი, არც გავლენა. მხოლოდ ის გინდა, რომ თვალები გაახილოს და კიდევ ერთხელ დაგიძახოს მამა.

ჯენგიზს ცრემლები ჩამოუგორდა.

— ბურაქი ჩემსკენ არ წამოსულა. ჩემ შეჩერებას ცდილობდა. მე კი იარაღი ავიღე. და როცა გასროლის ხმა გავიგე, საკუთარი შვილი დავინახე მიწაზე. ამას ვერასდროს ვაპატიებ საკუთარ თავს.

ქემალმა ღრმად ამოისუნთქა.

— იმედი მაქვს, ეს ყველაფერი მართლა გაიაზრეთ, ჯენგიზ. ძალაუფლება ადამიანს არ აძლევს უფლებას, სხვისი სიცოცხლით ითამაშოს. ვერც ფულით იყიდი პატივისცემას და ვერც შიშით მოიპოვებ სიყვარულს. ადამიანს შეიძლება მთელი ცხოვრება ეშინოდეს შენი, მაგრამ ეს იმას არ ნიშნავს, რომ პატივს გცემს.

— მართალი ხარ...

— დღეს ბურაქმა საკუთარი სიცოცხლე საფრთხეში ჩაიგდო, რათა მე გადავერჩინე. ის, ვინც მტერი მეგონა, სინამდვილეში ყველაზე მეტად ცდილობდა, ეს დაპირისპირება შეეჩერებინა.

ჯენგიზმა თავი დაუქნია.

— ვიცი. ახლა უკვე ვიცი.

სოფიაც ჩაერთო საუბარში.

— ბურაქი ცუდი ადამიანი არ არის, ჯენგიზ ბეი. შესაძლოა შეცდომები დაუშვა, შესაძლოა ზოგჯერ არასწორად მოიქცა, მაგრამ დღეს მისი საქციელი ყველაფერზე მეტყველებს. იმედი მაქვს, ეს შემთხვევა თქვენს ურთიერთობასაც შეცვლის.

ჯენგიზმა ცრემლიანი თვალებით შეხედა.

— თქვენ ორივეს მადლობა უნდა გითხრათ. და კიდევ ერთხელ, პატიება გთხოვოთ.

ქემალმა რამდენიმე წამით უყურა.

— ახლა მთავარია, თქვენი შვილი კარგად გახდეს. დანარჩენზე მერე ვისაუბროთ. .

ჯენგიზმა თავი დახარა.

---

ცოტა ხანში ბურაქი პალატაში გადაიყვანეს. ჯენგიზი საავადმყოფოში დარჩა, ქემალმა უთხრა დღეს დაისვენოს ბურაქმა და ხვალ მოვალთ და ვნახავთო.

საავადმყოფოს ეზოში გრილი საღამოს ჰაერი იდგა. სოფია ქემალს გვერდით მიჰყვებოდა. მამაკაცი აშკარად დაღლილი იყო. ბოლო საათებში იმდენი რამ მოხდა, რომ ჯერ კიდევ ვერ ახერხებდა ყველაფრის გააზრებას.

ნატალია და ილმაზი მათ უკან გამოჰყვნენ.

— სოფია, სახლში წავიდეთ, შვილო. ძალიან დაიღალე, — უთხრა ნატალიამ.

გოგონამ დედას შეხედა.

— დედა, შენ ბიძია ილმაზთან ერთად წადი. ცოტა ხნით ქემალთან ერთად ვიქნები, კარგი?

ნატალიამ ქალიშვილს ყურადღებით შეხედა. მის დაღლილ სახეს რომ დააკვირდა, მიხვდა, რომ ახლა ქემალთან მარტო დარჩენა სჭირდებოდა.

— კარგი, შვილო. ოღონდ თავს გაუფრთხილდი.

— არ ინერვიულო.

სოფია დედას გადაეხვია, შემდეგ ილმაზსაც დაემშვიდობა. როდესაც ისინი წავიდნენ, ქემალთან მივიდა და მაგრად ჩაეხუტა.

მამაკაცმა ხელები შემოხვია.

— კარგად ხარ? — ჩუმად ჰკითხა.

სოფიამ თავი მის მკერდზე მიადო.

— სადმე წამიყვანე, გთხოვ...

ქემალმა თმაზე აკოცა.

— სად გინდა წასვლა?

— არ ვიცი. უბრალოდ აქედან ცოტა ხნით მინდა წასვლა. ამ ყველაფერზე ფიქრი აღარ შემიძლია.

— კარგი. წავიდეთ.

---

მოგვიანებით ისინი მიდიათისკენ მიმავალ გზაზე აღმოჩნდნენ.

ქალაქი საღამოს განათებებში განსაკუთრებით ლამაზად გამოიყურებოდა. ვიწრო ქუჩები, თაღოვანი გასასვლელები და საუკუნეების ისტორიის მქონე შენობები განსაკუთრებულ ატმოსფეროს ქმნიდა. მიდიათი თითქოს სხვა ეპოქიდან გადმოსულ ქალაქს ჰგავდა. მის ქუჩებში ერთმანეთის გვერდით არსებობდა სხვადასხვა კულტურა, ტრადიცია და რწმენა.

ქემალმა მანქანა ძველი ქრისტიანული ეკლესიის მახლობლად გააჩერა.

ეკლესიის ქვის კედლებს დროის კვალი ეტყობოდა. შესასვლელთან ძველი თაღი იყო, შიგნით კი მშვიდი, მყუდრო გარემო სუფევდა. ეკლესიის გარშემო ძველი ქვის ნაგებობები და პატარა ეზოები იშლებოდა. იქაურობა ისეთი სიმშვიდით იყო სავსე, თითქოს ქალაქის ხმაური ამ ადგილამდე ვეღარ აღწევდა.

სოფია მანქანიდან გადმოვიდა და გარემოს თვალი მოავლო.

— ძალიან ლამაზია... აქ მამაჩემთან ერთად დავდიოდი ხოლმე. ბავშვობაში ხშირად მოვდიოდით მიდიათში. ეს ადგილი ყოველთვის მიყვარდა.

— აქაურობა განსაკუთრებულია. თითქოს დრო გაჩერებულია.

— მეც ასე მგონია.

რამდენიმე ნაბიჯით წინ წავიდნენ. ქემალმა გოგონას სახეს შეხედა.

— იცი, სოფია, მე ქრისტიანი არ ვარ, მაგრამ ყველა რელიგიას პატივს ვცემ. რწმენა ადამიანის პირადი არჩევანია და არ მგონია, ვინმეს უფლება ჰქონდეს, სხვისი რწმენა განსაჯოს.

სოფიას გაეღიმა.

— მეც პატივს ვცემ თქვენს ტრადიციებს, ქემალ. უფრო სწორად, ჩვენსას. მეც ხომ ნახევრად აქაური ვარ.

ქემალი მისკენ შემობრუნდა და ხელი ხელზე ფრთხილად მოჰკიდა.

— სოფია, მე მინდა, რომ სულ აქაური იყო. ნახევრად კი არა... მინდა, ეს ადგილიც შენს სახლად იგრძნო. მინდა, აქაურ ქუჩებში ისე იარო, როგორც საკუთარ ქალაქში, ამ ადამიანებთან თავი უცხოდ არასდროს იგრძნო. და როცა შენს მომავალზე იფიქრებ, იქ მეც ვიყო... არა როგორც ადამიანი, რომელიც შენს არჩევანს ზღუდავს, არამედ როგორც ის, ვის გვერდითაც დარჩენა თავად მოგინდება.

სოფიას თვალებში სითბო ჩაუდგა.

— არ გეშინია, რომ მეც დედაჩემივით ვერ გავძლო აქ და ერთ დღეს წასვლა მომინდეს?

ქემალმა რამდენიმე წამით შეხედა.

— დედაშენი რომ წავიდა, მარტო მისი ბრალი არ არის. არ გეწყინოს, მაგრამ ეს მამაშენის ბრალიც იყო. ზოგჯერ ადამიანი იმიტომ კი არ მიდის, რომ აღარ უყვარს, არამედ იმიტომ, რომ იქ ყოფნა აღარ შეუძლია. შეიძლება უყვარდეს კიდეც, მაგრამ თუ თავს მარტოსულად გრძნობს, თუ არ უსმენენ, არ ესმით და მის სურვილებს მნიშვნელობას არ ანიჭებენ, ბოლოს წასვლას გადაწყვეტს.

სოფიამ თავი დაუქნია.

— ვიცი, ქემალ.

— იცი, რას ვფიქრობ? ქალი ისე უნდა გყავდეს გვერდით, რომ მას წასვლის სურვილი არასდროს გაუჩნდეს. ისე უნდა გიყვარდეს, ისე უნდა უფრთხილდებოდე, რომ ერთხელაც არ იფიქროს, შენს გარეშე უკეთესი ცხოვრება ექნება. სიყვარული მხოლოდ სიტყვები და დაპირებები არ არის. ის ყოველდღიური ყურადღებაა, პატივისცემა, ნდობა და ერთმანეთის მოსმენა.

ქემალი უფრო ახლოს მივიდა.

სოფიამ ოდნავ გაუღიმა...

სოფიამ მისი ხელი უფრო მჭიდროდ დაიჭირა.

ქემალი მისკენ დაიხარა. ერთი ხელი სახეზე შეახო და რამდენიმე წამით თვალებში უყურებდა, თითქოს უნდოდა, დარწმუნებულიყო, რომ ამ წუთში ყველაფერი კარგად იყო.

შემდეგ ნაზად აკოცა.

სოფიამ თვალები დახუჭა და მის მკლავებში მოექცა.

მათ გარშემო ძველი მიდიათის ქუჩები ისევ ჩუმად იყო. ეკლესიის ქვის კედლებზე საღამოს განათება ეცემოდა, ქალაქის თავზე კი ნელ-ნელა ღამდებოდა.

იმ დღეს ორივემ კიდევ ერთხელ იგრძნო, რამდენად მნიშვნელოვანია, გვერდით გყავდეს ადამიანი, რომლის დაკარგვისაც გეშინია.

ქემალს სოფია გულში ჰყავდა ჩაკრული.

და ამჯერად აღარ სურდა, მის მომავალზე მხოლოდ ესაუბრა.

სურდა, ერთად შეექმნათ ის მომავალი, რომელშიც არცერთს აღარ მოუნდებოდა წასვლა.

#არჩეული_ბედისწერა #საფინალო_მერვე_თავი

გათენება ნელ-ნელა იწყებოდა. აღმოსავლეთის ცაზე ღამის სიბნელე უკვე ნაცრისფერ სინათლეს დაეთმო. ქალაქის ქუჩები ჯერ კიდევ მშვიდი იყო. მხოლოდ აქა-იქ თუ გაივლიდა ავტომობილი.

ქემალი და სოფია მანქანაში ისხდნენ. მთელი ღამე თითქმის არ უძინიათ, თუმცა არც ერთს სურდა სახლში დაბრუნება. თითქოს ორივეს ეშინოდა, რომ ამ ღამის დასრულებასთან ერთად ის სიმშვიდეც გაქრებოდა, რომელიც ერთმანეთის გვერდით ყოფნამ მოუტანა.

სოფია ფანჯრიდან იყურებოდა. თვალები დაღლილობისგან დამძიმებოდა, თუმცა სახეზე ღიმილი მაინც დასთამაშებდა.

— სახლში არ მინდა წასვლა, — ჩუმად თქვა მან.

ქემალმა მისკენ გაიხედა.

— არც მე მეჩქარება.

— მაშინ სად წავიდეთ?

— ერთი ადგილი ვიცი. მგონი, მოგეწონება.

— სად?

— დარაში.

სოფიამ ინტერესით შეხედა.

— ანტიკურ ქალაქში?

— დიახ. ჯერ კიდევ არ გინახავს?

— არა, მხოლოდ ფოტოები მაქვს ნანახი.

ქემალს გაეღიმა.

— მაშინ დღეს პირველად ნახავ.

მანქანა ადგილიდან დაიძრა და მიდიათის ქუჩებს გაუყვა.

დაახლოებით ნახევარი საათის შემდეგ ისინი ანტიკურ ქალაქ დარაში მივიდნენ.

მზის პირველი სხივები ძველ ქვის ნაგებობებს ეცემოდა. ირგვლივ უზარმაზარი კლდეები, ქვაში გამოკვეთილი დარბაზები და საუკუნეების განმავლობაში შემორჩენილი ნანგრევები იშლებოდა. ზოგიერთ ადგილას ძველი კედლების ნაშთები ჯერ კიდევ მკაფიოდ ჩანდა, სხვაგან კი ბუნებასა და დროს თითქოს ერთმანეთისთვის შეერწყათ ადამიანის ხელით შექმნილი ნაგებობები.

სოფია რამდენიმე ნაბიჯით წინ წავიდა და გაოცებული ათვალიერებდა გარემოს.

— ღმერთო, რა საოცარი ადგილია...

ქემალი მის გვერდით დადგა.

— დარა ზემო მესოპოტამიის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ისტორიული ქალაქი იყო. მისი ისტორია საუკუნეებს ითვლის.

— მომიყევი, — სთხოვა სოფიამ.

ქემალმა მზერა ძველ ნანგრევებზე გადაიტანა.

— მეექვსე საუკუნის დასაწყისში, დაახლოებით 505 წელს, აღმოსავლეთ რომის იმპერატორმა ანასტასიუსმა აქ მნიშვნელოვანი სამხედრო ქალაქის აშენება დაიწყო. იმ დროს ეს ტერიტორია ბიზანტიისა და სასანიანთა იმპერიებს შორის სტრატეგიული დაპირისპირების ადგილი იყო. ქალაქს თავდაცვითი მნიშვნელობა ჰქონდა, რადგან აღმოსავლეთ საზღვრის დაცვა აუცილებელი იყო.

— ანუ აქ ომებიც მიმდინარეობდა?

— რა თქმა უნდა. ქალაქი არაერთხელ გადასულა ერთი იმპერიის ხელიდან მეორის ხელში. აქ იყო გარნიზონი, თავდაცვითი კედლები, კოშკები, წყლის უზარმაზარი საცავები. წარმოიდგინე, იმ პერიოდში როგორი მნიშვნელოვანი უნდა ყოფილიყო ასეთი ქალაქის არსებობა.

სოფია ქვის კედელს მიუახლოვდა და ხელით შეეხო.

— რამდენი ადამიანის ისტორიაა ამ ქვებში დამალული...

— სწორედ ამიტომ მიყვარს ისტორიული ადგილები. აქ დგომისას ხვდები, რამდენი რამ შეიცვალა, რამდენი ადამიანი მოვიდა და წავიდა, რამდენი იმპერია დაინგრა. შენ კი ახლა იმავე მიწაზე დგახარ, სადაც საუკუნეების წინ სხვა ადამიანები ცხოვრობდნენ.

მათ დიდი მიწისქვეშა წყლის საცავებიც დაათვალიერეს. კლდეში გამოკვეთილი უზარმაზარი სივრცეები იმდენად შთამბეჭდავი იყო, რომ სოფია დიდხანს ჩერდებოდა და ყველაფერს ინტერესით აკვირდებოდა.

ქალაქის თავდაცვითი კედლები რამდენიმე კილომეტრზე იყო გადაჭიმული. ძველი ქალაქის ნაშთებს შორის ეკლესიების, ბაზრებისა და სხვა ნაგებობების კვალიც ჩანდა. დარა ოდესღაც მთელი რეგიონისთვის მნიშვნელოვანი სამხედრო და ადმინისტრაციული ცენტრი ყოფილა.

— იცი, რა არის საინტერესო? — თქვა სოფიამ.

— რა?

— ასე მგონია, თითქოს დრო უკან ბრუნდება. თითქოს ადამიანები, რომლებიც აქ ცხოვრობდნენ, სადღაც ახლოს არიან.

ქემალს გაეღიმა.

— ალბათ ამიტომაც არ იღლება ადამიანი ასეთი ადგილების დათვალიერებით.

სოფია მისკენ შემობრუნდა.

— მადლობა, რომ აქ მომიყვანე.

— კიდევ ბევრი ადგილი მაქვს შენთვის საჩვენებელი.

— ყველა ერთად უნდა ვნახოთ?

— თუ ჩემთან დარჩები, ყველა ერთად ვნახოთ.

სოფიას გაეღიმა, თუმცა პასუხი აღარ გაუცია.

ორივეს ეტყობოდა დაღლილობა. მთელი ღამე უძილოები იყვნენ, მაგრამ დარას მონახულების შემდეგ პირდაპირ საავადმყოფოში წასვლა გადაწყვიტეს.

ბურაქის პალატაში იყო გადაყვანილი.

ქემალი და სოფია საავადმყოფოში მივიდნენ. ჯენგიზი დერეფანში დახვდათ. როგორც კი ქემალი დაინახა, ფეხზე წამოდგა.

— როგორ არის? — იკითხა ქემალმა.

— ღამე მშვიდად გაატარა. ექიმმა თქვა, მდგომარეობა სტაბილურიაო. ჯერ კიდევ სძინავს.

ქემალმა თავი დაუქნია.

— შევალ, ვნახავ.

სოფიამაც მოინდომა შესვლა, თუმცა ქემალმა სთხოვა, ცოტა ხნით გარეთ დალოდებოდა. ბურაქთან მარტო საუბარი სურდა.

პალატაში შესვლისას ბურაქს თვალები გახელილი დახვდა. საწოლზე ნახევრად წამომჯდარიყო და ფანჯრიდან იყურებოდა.

— როგორც იქნა მოხვედი, — სუსტად გაუღიმა მან.

ქემალს გაეცინა.

— როგორ ხარ?

— უკეთესად. მხარი მტკივა, მაგრამ გადავიტან.

ქემალი საწოლთან ახლოს მდგარ სკამზე ჩამოჯდა.

— ძალიან შეგვაშინე, იცოდე.

— ვიცი.

— კიდევ კარგი, დროულად ჩაგიტარეს ოპერაცია. მთავარია, ცოცხალი ხარ.

რამდენიმე წამით ორივე გაჩუმდა.

— სოფიამ ყველაფერი მიამბო. ელას შესახებ რაც უთხარი.

— ალბათ მაინც უნდა გცოდნოდა.

— მინდა, თავად მომიყვე.

ბურაქმა საწოლზე ოდნავ გასწორდა.

— შენი და დიდი ხანია მიყვარს, ქემალ. ეს გრძნობა ერთი დღითა და ერთი შეხვედრით არ დაწყებულა. როცა ელა თვრამეტი წლის გახდა, გადავწყვიტე, მისთვის მეთქვა. მანამდე საკუთარ თავს უფლებას არ ვაძლევდი, მისთვის რამე მეთქვა. არ მინდოდა, ეფიქრა, რომ მის მიმართ არასერიოზული განზრახვები მქონდა.

ქემალი ყურადღებით უსმენდა.

— იმ დღეს ყველაფერი ვუთხარი. ვუთხარი, რომ მიყვარდა და მასთან ურთიერთობა მინდოდა. იცი, რა მიპასუხა?

ქემალმა თავი გააქნია.

— მითხრა, რომ თავადაც უნდოდა ჩემთან ყოფნა და ჩემს მიმართ იგივე გრძნობები ჰქონდა.

ბურაქს სახეზე სუსტი ღიმილი გაუჩნდა.

— ორივეს გვინდოდა, ყველაფერი სწორად გაგვეკეთებინა. მშობლებთან უნდა გვესაუბრა, მათი თანხმობა მიგვეღო. არ გვინდოდა, ჩვენი ურთიერთობა ოჯახისგან დაგვემალა. მაგრამ შემდეგ ელას რაც დაემართა კი იცი. ყველაფერი თავდაყირა დადგა. მისი მკურნალობა, საავადმყოფოები, სტამბოლში გამგზავრება... იმდენი რამ მოხდა, რომ ვეღარავის ვერაფერი ვუთხარით.

ქემალმა მზერა დახარა.

— მთელი ამ ხნის განმავლობაში მარტო იტანდი?

— არ ვიცოდი, როგორ მოვქცეულიყავი. მინდოდა, მის გვერდით ვყოფილიყავი, მაგრამ არ მინდოდა, შენს ოჯახს ჩემი გრძნობებით დამატებითი ტკივილი მიმეყენებინა. თან ვხედავდი, რამდენს განიცდიდი. ელას მდგომარეობა შენთვისაც ძალიან მძიმე იყო.

— ბურაქ, ჩემი და ბედნიერებას იმსახურებს. და თუ შენ ნამდვილად გიყვარს, მე წინააღმდეგი არ ვიქნები.

ბურაქმა გაოცებით შეხედა.

— მართლა?

— დიახ. მაგრამ ერთი რამ მინდა იცოდე. ელას ჯერ კიდევ სჭირდება დრო. არ მინდა, რამე დააჩქარო ან მისგან გადაწყვეტილება მოითხოვო. როცა გამოჯანმრთელდება, თავად გადაწყვიტოს, რა უნდა.

— ამას არასდროს გავაკეთებ. მისთვის ყველაზე მნიშვნელოვანი მისი ჯანმრთელობა და სიმშვიდეა.

ქემალს გაეღიმა.

— როცა საავადმყოფოდან გამოგწერენ, ჩემთან წამოხვალ. ელას ნახვის უფლებას მოგცემ. შემდეგ კი ჩემს მშობლებსაც დაელაპარაკები და ყველაფერს აუხსნი.

ბურაქს თვალები აუწყლიანდა.

— მადლობა, ქემალ.

— მადლობას ნუ მიხდი. უბრალოდ მინდა, ჩემი და ბედნიერი იყოს. და კიდევ ერთი რამ...

— რა?

— აღარასდროს დამიმალო არაფერი.

ბურაქმა ხელი გაუწოდა. ქემალმა ჩამოართვა.

— გპირდები.

— ახლა დაისვენე. მალე ისევ მოვალთ.

— სოფია როგორ არის?

— კარგად. გარეთ გელოდება.

ბურაქს გაეღიმა.

— გადაეცი, რომ მადლობა მინდა ვუთხრა.

ქემალი წამოდგა.

— აუცილებლად.

ერთმანეთს დაემშვიდობნენ.

ქემალმა სოფია სახლში მიიყვანა.

— ახლა დაისვენე, ცოტა გამოიძინე. მალე მოგაკითხავ, — უთხრა მანქანიდან გადმოსვლისას.

— შენც დაისვენე. მთელი ღამე არ გიძინია.

— ნუ ღელავ ჩემზე.

სოფია მისკენ დაიხარა და ლოყაზე აკოცა.

— კარგად იყავი.

— შენც, პატარავ.

სოფია სახლში შევიდა. იმდენად დაღლილი იყო, რომ ოთახში ასვლისთანავე დაიძინა.

მთელი დღე თითქმის არ გაუღვიძია.

საღამოს კი ოჯახის წევრების ხმებმა გამოაფხიზლა. ნატალიამ ოჯახური ვახშამი მოამზადა. მათთან ერთად ილმაზი, მისი მეუღლე და ქალიშვილიც იყვნენ.

სუფრასთან თბილი, ოჯახური გარემო სუფევდა. ყველა ცდილობდა, სოფიასთვის სასიამოვნო საღამო შეექმნა. ბოლო დღეების დაძაბულობის შემდეგ გოგონას ეს სიმშვიდე ძალიან სჭირდებოდა.

ვახშმის დროს სოფია დედას მიუბრუნდა.

— დედა, თბილისში წასვლას ხომ არ აპირებ?

ნატალიამ ქალიშვილს შეხედა.

— რამდენიმე დღეში წავალ. საქმეებს მოვაგვარებ და ისევ ჩამოვალ.

— აქ დარჩენას აპირებ?

ქალს გაეღიმა.

— მინდა, აქ შენთან და ჩვენს ოჯახთან ახლოს ვიყო. თბილისში მარტო ყოფნას აღარ ვაპირებ. აქ ჩემი სახლია, ჩემი ოჯახია... და მინდა, ეს წლები თქვენთან ერთად გავატარო.

ილმაზსა და მის მეუღლეს აშკარად გაუხარდათ მისი გადაწყვეტილება.

— ძალიან კარგი გადაწყვეტილებაა, ნატალია, — თქვა ილმაზმა. — ოჯახი ერთად უნდა იყოს.

შემდეგ სოფიას მიუბრუნდა.

— ანუ შენც უკვე გადაწყვიტე აქ დარჩენა?

სოფიამ ჭიქა მაგიდაზე დადო.

— დიახ. ჩემი ადგილი აქ არის.
აქ მხოლოდ ქონების გამო არ ვრჩები. მამაჩემის ნაშრომს მინდა გავუფრთხილდე. ეს ყველაფერი მისი შრომით შეიქმნა და არ მინდა, დაიკარგოს. მინდა, მისი საქმე გავაგრძელო და ამ სახლს, ამ ოჯახს მივხედო.

ილმაზმა კმაყოფილებით დაუქნია თავი.

— მამაშენს რომ ეს მოესმინა, ძალიან გაუხარდებოდა.

სოფიას გაეღიმა.

— მეც ასე მგონია.

რამდენიმე წამით სიჩუმე ჩამოვარდა. შემდეგ ილმაზმა ისევ ჰკითხა:

— ქემალთან დაკავშირებით რას აპირებ?

ნატალიაც მაშინვე დაინტერესდა.

— მეც ეს მაინტერესებს, შვილო. შენ და ქემალი უკვე ძალიან დაახლოვდით. Რას აპირებთ?

სოფიამ მზერა დახარა.

— არ ვიცი... ძალიან დაბნეული ვარ.

— ქემალი კარგი ადამიანია, — მშვიდად თქვა ნატალიამ. — მაგრამ საბოლოო გადაწყვეტილება შენ უნდა მიიღო. მთავარია, შენ იყო ბედნიერი.

— ვიცი, დედა.

ილმაზმა გაეღიმა.

— მე კი მგონია, რომ ქემალი შენს გადაწყვეტილებას დიდი ხანია ელოდება.

ყველას გაეცინა.

ვახშმის შემდეგ სოფია ისევ თავის ოთახში ავიდა. დაღლილობას ჯერ კიდევ გრძნობდა და დასვენება სჭირდებოდა.

საწოლზე წამოწვა და ტელეფონი აიღო.

რამდენიმე წუთში ქემალისგან შეტყობინება მიიღო.

„დილით მოგაკითხავ. დღეს კარგად დაისვენე. ტკბილი ძილი, ჩემო ლამაზო.“

სოფიას უნებურად გაეღიმა.

შეტყობინება რამდენჯერმე გადაიკითხა და ტელეფონი გულთან მიიხუტა.

თავადაც გაეცინა საკუთარ თავზე. თავს ისე გრძნობდა, როგორც შეყვარებული თინეიჯერი გოგონა, რომელსაც საყვარელი ადამიანის ერთი შეტყობინებაც კი მთელი დღის გასალამაზებლად ჰყოფნიდა.

„ტკბილი ძილი, ქემალ.“ — მისწერა პასუხად.

და იმ ღამეს მშვიდად ჩაეძინა.

მეორე დილით ქემალი სოფიას სახლთან მივიდა.

ოჯახმა ის თბილად მიიღო. ნატალიამ ყავაზე შეიპატიჟა, ილმაზმაც საუბარში ჩართო. ქემალმა მათ ბურაქის მდგომარეობაც გააცნო და უთხრა, რომ მალე გამოჯანმრთელდებოდა.

ყავის დალევის შემდეგ სოფია და ქემალი ერთად გავიდნენ.

— დღეს სად მივდივართ? — ჰკითხა სოფიამ.

— დღეს მარდინის ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან ადგილს გაჩვენებ.

— ისევ ისტორიული ადგილი?

— რა თქმა უნდა. მგონი, უკვე შეგაყვარე ეს ქალაქი.

— მგონი, მანამდე მიყვარდა კიდეც.

ქემალს გაეღიმა.

მათ მარდინის დიდი მეჩეთის — ულუ ჯამის მიმართულებით აიღეს გეზი.

ისტორიული ქალაქის ვიწრო ქუჩებში მანქანით გადაადგილება რთული იყო, ამიტომ ქემალმა მანქანა ახლომდებარე ადგილას გააჩერა და დანიშნულების ადგილამდე ფეხით მივიდნენ.

მეჩეთი ძველი ქალაქის შუაგულში მდებარეობდა. მისი თბილი, მოყვითალო კირქვის კედლები მარდინის არქიტექტურას განსაკუთრებულად ერწყმოდა. შენობასთან მიახლოებისას ყურადღებას უპირველესად მისი გუმბათი და მაღალი, ორნამენტებით შემკული მინარეთი იქცევდა.

ქვის კედლებზე საუკუნეების კვალი იგრძნობოდა. შესასვლელის არქიტექტურული დეტალები, თაღები და ოსტატურად შესრულებული ჩუქურთმები იმ დროის ხელოსნების დიდ ნიჭზე მეტყველებდა.

— ეს მეჩეთი XII საუკუნის არტუკიდების პერიოდს უკავშირდება, — აუხსნა ქემალმა. — მისი მშენებლობის თარიღად 1176 წელი მიიჩნევა. მარდინის ერთ-ერთი უძველესი და ყველაზე მნიშვნელოვანი სალოცავია. ამბობენ, თავდაპირველად ორი მინარეთი ჰქონდაო, თუმცა დღემდე მხოლოდ ერთი შემორჩა.

— ძალიან ლამაზია, — თქვა სოფიამ და ზემოთ აიხედა.

— მარდინის სიმბოლოდაც მიიჩნევა.

მათ მეჩეთის გარშემო გაიარეს და ქალაქის ხედებს გადახედეს.

იქიდან თვალწინ საოცარი პანორამა იშლებოდა. ქვემოთ ძველი ქალაქის ქვის სახლები, ვიწრო ქუჩები და ტერასები ჩანდა, უფრო შორს კი მესოპოტამიის უზარმაზარი ველი გადაჭიმულიყო.

ჰორიზონტი იმდენად ფართო იყო, რომ მზერას დასასრული არ უჩანდა.

სოფია მოაჯირს მიუახლოვდა.

— ეს რა სილამაზეა... თითქოს მთელი სამყარო შენ წინ არის გადაშლილი.

ქემალი მის გვერდით დადგა.

— სწორედ ამიტომ ამბობენ, რომ მარდინი მესოპოტამიისკენ გაშლილი აივანია.

— ახლა მესმის, რატომ არის ეს ქალაქი ასეთი განსაკუთრებული.

— მარდინი სხვა თურქულ ქალაქებისგანაც განსხვავდება. აქ სხვადასხვა კულტურა და რელიგია საუკუნეების განმავლობაში თანაარსებობდა. მუსლიმები, ქრისტიანები, ელები, ქურთები, არაბები... ყველას თავისი ისტორია და ტრადიცია აქვს.

— ეს ქალაქს კიდევ უფრო საინტერესო ხდება.

— აქ შეიძლება ერთ ქუჩაზე მეჩეთი დაინახო, რამდენიმე ნაბიჯში კი ძველი ქრისტიანული ეკლესია. ადამიანებს განსხვავებული რწმენა აქვთ, განსხვავებული წეს-ჩვეულებები, მაგრამ ეს ყველაფერი მარდინის ისტორიის ნაწილია.

სოფიამ გაუღიმა.

— ალბათ ამიტომაც არ მინდა აქაურობის დატოვება.

ქემალმა მისკენ გაიხედა.

— და მეც მინდა, რომ აქ ბედნიერი იყო.

რამდენიმე წამი ჩუმად იდგნენ. შემდეგ ქემალი მისკენ შემობრუნდა.

— სოფია, რაღაც მინდა გითხრა.

გოგონამ ყურადღებით შეხედა.

— გისმენ.

— არ მინდა, შენი მდგომარეობით ვისარგებლო. არც ის მინდა, რომ იმ ყველაფრის შემდეგ, რაც მოხდა, თავი ვალდებულად იგრძნო და ამიტომ დამთანხმდე. ჯენგიზთან ჩვენი დაპირისპირება მოგვარდა, მაგრამ არ გეგონოს, სხვებთან მოლაპარაკებაც ასე ადვილი იქნება. წინ კიდევ ბევრი რამ გველოდება.

სოფია ჩუმად უსმენდა.

— მე ყოველთვის დაგიცავ. შენს გვერდით ვიქნები, რაც არ უნდა მოხდეს. მაგრამ არ მინდა, ეს ყველაფერი ქორწინების იძულებით გადაწყვეტილებად იქცეს. თუ გინდა, შეგვიძლია უბრალოდ ოფიციალურად მოვაწეროთ ხელი. როცა ყველაფერი დასრულდება, შეგიძლია დამშორდე. არ მინდა, რამე გაიძულო, სოფია.

გოგონას სახეზე ღიმილი შეეყინა.

— ანუ ჯერ ცოლად არ მოგიყვანივარ და უკვე მშორდები?! — მის ხმაში წყენა იგრძნობოდა.

ქემალი დაიბნა.

— სოფია, ასე არ გამიგო...

— აბა, როგორ გავიგო?

— არ მინდა ეგოისტი ვიყო და მხოლოდ მე მინდოდეს ეს ქორწინება. მინდა, შენც გინდოდეს ჩემთან ყოფნა. არ მინდა, ერთ დღეს იფიქრო, რომ არჩევანი არ გქონდა.

სოფიამ მზერა მოარიდა.

— იქნებ ნორმალურად რომ გეკითხა ჩემთვის...

სიტყვა აღარ დაასრულა. შემობრუნდა და წასვლა დააპირა.

— მოიცა! — ქემალმა ხელი ფრთხილად მოჰკიდა და მისკენ შემოაბრუნა.

სოფიას თვალები აწყლიანებოდა.

— შენ რა, ტირი?

— არა, არ ვტირი. გამიშვი, სახლში მინდა წასვლა.

ქემალმა ხელი არ გაუშვა. სახეზე ნაზად შეეხო.

— მაპატიე, პატარავ. არ მინდოდა შენი წყენინება.

სოფია კვლავ ცდილობდა მზერის არიდებას.

ქემალმა ნიკაპი აუწია.

— თვალებში შემომხედე და მიპასუხე.

გოგონამ ცრემლიანი თვალებით შეხედა.

— გახდები ჩემი შვილების დედა?

სოფია მოულოდნელობისგან გაშეშდა. თვალები გაუფართოვდა და რამდენიმე წამით სიტყვაც ვერ დაძრა.

ქემალმა გაუღიმა.

— სოფია, ცოლად გამომყვები?

გოგონას სახეზე ღიმილი ნელ-ნელა დაბრუნდა.

— კი... კი, რა თქმა უნდა, გამოგყვები.

— დარწმუნებული ხარ?

— ქემალ, კიდევ ერთხელ თუ მკითხავ, შეიძლება გადავიფიქრო!

მამაკაცს გაეცინა.

— კარგი, აღარ გკითხავ.

სოფია მის მკერდს მიეკრო. ქემალმა ხელები შემოხვია და შუბლზე აკოცა.

შემდეგ სახე ხელებში მოიქცია და ნაზად აკოცა.

სოფიამ თვალები დახუჭა და კისერზე ხელები შემოხვია.

იმ წუთას მათთვის აღარ არსებობდა არც დაპირისპირება, არც ოჯახური პრობლემები და არც გაურკვეველი მომავალი.

მხოლოდ ერთმანეთი.

და გადაწყვეტილება, რომელიც ორივემ საკუთარი ნებით მიიღო.

ორი დღის შემდეგ ბურაქის მდგომარეობა იმდენად გაუმჯობესდა, რომ ექიმებმა საავადმყოფოდან გაწერის გადაწყვეტილება მიიღეს. ქემალი დანიშნულ დროს მივიდა მის წამოსაყვანად. სოფიაც თან ახლდა.

ჯენგიზი შვილს პალატაში ელოდებოდა. როდესაც ბურაქმა ტანსაცმელი ჩაიცვა და გასასვლელად მოემზადა, მამამისი მიუახლოვდა.

— თავს როგორ გრძნობ, შვილო?

— უკეთესად, მამა.

ჯენგიზმა რამდენიმე წამით შეხედა, შემდეგ კი ხელი მხარზე ფრთხილად დაადო.

— მაპატიე...

ბურაქმა თავი ასწია.

— მამა...

— ახლა არაფრის თქმა არ არის საჭირო. უბრალოდ მინდა იცოდე რომ რა გადაწყვეტილებაც არ უნდა მიიღო ყოველთვის შენს გვერდით ვიქნები.

ბურაქს გაეღიმა.

ჯენგიზმა შვილი გულში ჩაიკრა. ეს ჩახუტება ჩვეულებრივი არ ყოფილა. ორივესთვის ნათელი იყო, რომ მათ ურთიერთობაში რაღაც შეიცვალა.

Სოფია ქემალი და ბურქი ერთად გაემართნენ სტამბულისკენ.

ბურაქს მთელი გზა თითქმის არ უსაუბრია. დაღლილი იყო, მაგრამ ქემალმა იცოდა, რომ მისი ფიქრები ელას გარშემო ტრიალებდა.

— ნერვიულობ? — ჰკითხა ქემალმა.

— ცოტა.

— ნუ ღელავ. ელასაც და ჩემს მშობლებსაც ყველაფერს თავად აუხსნი.

— იმედი მაქვს, სწორად გამიგებენ.

— თუ ჩემი და ბედნიერია, მეც ბედნიერი ვარ. დანარჩენი არაფერს ნიშნავს.

სოფიამ უკანა სავარძლიდან გაუღიმა.

— დარწმუნებული ვარ, ელა ძალიან გაუხარდება შენი ნახვა.

ბურაქს გაეღიმა.

— იმედი მაქვს.

სტამბულში ჩასვლის შემდეგ ქემალმა ჯერ მშობლებს დაურეკა და შეატყობინა, რომ ბურაქი მათთან საუბარს აპირებდა.

სახლში მისულებს მეჰმედი და ფატმა დახვდნენ.

ელა თავის ოთახში ისვენებდა. მდგომარეობა საგრძნობლად გაუმჯობესებოდა, თუმცა მკურნალობის შემდეგ ჯერ კიდევ სჭირდებოდა სიმშვიდე და დრო.

მშობლებთან მისაღებ ოთახში დასხდნენ.

ბურაქი აშკარად ღელავდა. რამდენიმე წამი ჩუმად იყო, შემდეგ კი საუბარი დაიწყო.

— მეჰმედ ბეი, ფატმა ჰანიმ, მინდა, რაღაც გითხრათ. ეს საუბარი დიდი ხნის წინ უნდა გამემართა, მაგრამ გარემოებებმა ამის საშუალება არ მომცა.

მეჰმედმა ყურადღებით შეხედა.

— გისმენთ, ბურაქ.

— მე ელა მიყვარს. დიდი ხანია მიყვარს. როდესაც თვრამეტი წლის გახდა, ჩემი გრძნობები გავუმხილე. მანაც მითხრა, რომ ჩემ მიმართ იგივე გრძნობები ჰქონდა. გვინდოდა, თქვენთან გველაპარაკა, მაგრამ შემდეგ მისი ავადმყოფობის შესახებ გავიგეთ და ყველაფერი შეიცვალა.

ფატმას თვალები აუწყლიანდა.

— შვილო, რატომ არ გვითხარი?

— არ მინდოდა, ამ მძიმე პერიოდში თქვენთვის დამატებითი საზრუნავი გამეჩინა. თან ელას ჯანმრთელობა ჩემთვის ყველაფერზე მნიშვნელოვანი იყო. არ მინდოდა, მისი ავადმყოფობით მესარგებლა ან რაიმე გადაწყვეტილება დამეჩქარებინა.

მეჰმედი რამდენიმე წამით ჩუმად იყო.

შემდეგ ქემალს შეხედა.

— შენ იცოდი ამის შესახებ?

— ახლა გავიგე, მამა. მაგრამ ბურაქს ვენდობი.

ფატმა ბურაქს მიუახლოვდა და ხელი მოჰკიდა.

— მთავარია, ჩემი გოგონა ბედნიერი იყოს. თუ მართლა გიყვარს და მის გვერდით ყოფნა გინდა, ჩვენ წინააღმდეგი არ ვიქნებით.

ბურაქს შვებით ამოესუნთქა.

— მადლობა. ყველაფერს გავაკეთებ, რომ არასდროს ვინანოთ ეს გადაწყვეტილება.

მეჰმედსაც გაეღიმა.

— ახლა კი ელა უნდა მოინახულო. თუმცა გახსოვდეს, ჯერ კიდევ სჭირდება დასვენება.

ბურაქმა თავი დაუქნია და ელასთან წავიდნენ პალატაში.

გოგონა საწოლზე იჯდა და წიგნს კითხულობდა. კარის გაღების ხმა რომ გაიგონა, თავი ასწია.

ბურაქის დანახვისას თვალები გაუფართოვდა.

— ბურაქ?!

მამაკაცი ღიმილით მიუახლოვდა.

— გამარჯობა, ლამაზო.

ელამ წიგნი გვერდზე გადადო.

— რა დაგემართა? — მისი მზერა მაშინვე ბურაქის მხარზე შეჩერდა.

— არაფერი ისეთი. უკვე კარგად ვარ.

— მაგრამ...

— არ ინერვიულო. ახლა ყველაფერი კარგადაა.

ბურაქი საწოლთან ჩამოჯდა. ელას რამდენიმე წამით უყურებდა, თითქოს ჯერ კიდევ ვერ იჯერებდა, რომ მის წინ იჯდა.

— ძალიან მომენატრე, — ჩუმად უთხრა.

ელას თვალები აუწყლიანდა.

— მეც...

ბურაქმა ფრთხილად მოჰკიდა ხელი.

— სოფიამ ყველაფერი მომიყვა. შენი ფოტოებიც მაჩვენა. ვნერვიულობდი, ძალიან ვნერვიულობდი შენზე.

— არ მინდოდა, ჩემი მდგომარეობის გამო გენერვიულა.

— შენზე რომ ვნერვიულობ, ეს ბუნებრივია.

ელას გაეღიმა.

— ისევ ისეთი ხარ.

— შენ კი ისევ ისეთი ლამაზი ხარ.

გოგონამ თავი დახარა.

— ჯერ კიდევ დრო მჭირდება, ბურაქ.

— ვიცი. და რამდენი დროც დაგჭირდება, იმდენ ხანს დაგელოდები. არსად მივდივარ.

ელამ მისი ხელი უფრო მჭიდროდ დაიჭირა.

— მართლა ისევ გიყვარვარ?

ბურაქს გაეცინა.

— ამდენი ხნის შემდეგაც ამას მეკითხები?

— უბრალოდ მინდა, მოვისმინო.

ბურაქი მისკენ დაიხარა და შუბლზე აკოცა.

— მიყვარხარ, ელა. ძალიან მიყვარხარ.

ელას თვალებიდან ცრემლი ჩამოუგორდა, თუმცა ამჯერად ეს სიხარულის ცრემლი იყო.

კარის მიღმა ქემალი და სოფია იდგნენ. ორივეს გაეღიმა, როცა დაინახეს, როგორ უჭერდნენ ერთმანეთს ხელს.

— მგონი, ახლა მათ მარტო უნდა დავტოვოთ, — ჩუმად უთხრა სოფიამ.

ქემალმა თავი დაუქნია.

— მართალი ხარ.

მათ ოთახის კარი ფრთხილად მიხურეს.

მომდევნო კვირები ყველასთვის მნიშვნელოვანი აღმოჩნდა.

ბურაქი თანდათან დაუბრუნდა ჩვეულ ცხოვრებას. ჯენგიზმაც პირობა შეასრულა. შვილთან ურთიერთობა შეცვალა, უფრო ხშირად ესაუბრებოდა და პირველად დაიწყო მისი სურვილების გათვალისწინება.

ელას მკურნალობა წარმატებით მიმდინარეობდა. გოგონა ნელ-ნელა იბრუნებდა ძალას. ზოგჯერ იღლებოდა, ზოგჯერ ცუდი დღეებიც ჰქონდა, მაგრამ უკვე გაცილებით იმედიანად უყურებდა მომავალს.

ქემალი და სოფია კი ქორწილისთვის ემზადებოდნენ.

მათი გადაწყვეტილებით, ქორწილი დიდი და ხმაურიანი არ იქნებოდა. ორივეს სურდა, ეს დღე მხოლოდ ოჯახის წევრებსა და უახლოეს ადამიანებთან ერთად გაეზიარებინათ.

ნატალია სოფიას გვერდით იყო. ილმაზი და მისი ოჯახიც აქტიურად მონაწილეობდნენ მზადებაში. მეჰმედი და ფატმა ბედნიერებას ვერ მალავდნენ.

ორი თვის შემდეგ ელას მკურნალობის შედეგები იმდენად კარგი აღმოჩნდა, რომ ექიმებმა საავადმყოფოდან გაწერეს. მას ჯერ კიდევ სჭირდებოდა პერიოდული კონტროლი და გამოჯანმრთელებისთვის დრო, მაგრამ ყველაზე რთული ეტაპი უკვე გადალახული ჰქონდა.

იმ დღეს ბურაქი მას საავადმყოფოდან თავად წამოიყვანა.

— სახლში მივდივართ? — ჰკითხა ელამ.

— დიახ. და იცი, კიდევ რა გელოდება?

— რა?

— მთელი ოჯახი გელოდება. თან ერთი ადამიანი განსაკუთრებით მონატრებული გყავს.

ელას გაეღიმა.

— შენ?

— მე უკვე აქ ვარ. შენს ძმას ვგულისხმობ.

ქემალი რომ დაინახა, ელა მაშინვე მისკენ წავიდა.

— ჩემო გოგო! — ქემალმა გულში ჩაიკრა და შუბლზე აკოცა. — როგორ მომენატრე!

— მეც, ძამიკო.

სოფიაც მათ მიუახლოვდა და ელას ჩაეხუტა.

— ახლა ყველაფერი უკეთ იქნება.

— ვიცი, სოფია. და თქვენთან ერთად მინდა, ეს ახალი ცხოვრება დავიწყო.

ბურაქი რამდენიმე ნაბიჯით მოშორებით იდგა და მათ უყურებდა. ქემალმა მისკენ გაიხედა და გაუღიმა.

— მოდი, ბურაქ. შენც ამ ოჯახის წევრი ხარ.

ბურაქს გაეღიმა და ელას გვერდით დადგა.

ამჯერად მას აღარაფერი ჰქონდა დასამალი.

მათი სიყვარულის ისტორიას ახალი დასაწყისი ჰქონდა.

მოახლოებული ქორწილისთვის კი სულ რამდენიმე დღე რჩებოდა.

მათთვის ეს ჩვეულებრივი ზეიმი არ ყოფილა. ეს იყო დღე, რომლისკენაც ბევრი სირთულის, უთანხმოების, შიშისა და გაურკვევლობის გავლით მივიდნენ.

სოფია ულამაზეს, სადა თეთრ საქორწილო კაბაში იყო გამოწყობილი. თმა მსუბუქად დაეხვია, სახეზე კი ბედნიერი ღიმილი დასთამაშებდა. ნატალია ქალიშვილს გვერდით ედგა და ემოციებს ძლივს იკავებდა.

— ძალიან ლამაზი ხარ, შვილო, — უთხრა მან და შუბლზე აკოცა.

სოფიამ დედას ჩაეხუტა.

— შენ რომ ჩემ გვერდით ხარ, ყველაფერი უფრო ლამაზია.

ნატალიას თვალები აუწყლიანდა.

— მამაშენს რომ შეეძლოს შენი ნახვა, ძალიან იამაყებდა.

სოფიამ თავი დედის მხარზე ჩამოადო.

— ვიცი, დედა. დარწმუნებული ვარ, სადღაც გვიყურებს.

ქვემოთ, მისაღებ ოთახში, ქემალი სტუმრებს მასპინძლობდა. მეჰმედი და ფატმა მის გვერდით იყვნენ. ილმაზი და მისი ოჯახიც იქ იმყოფებოდნენ. ბურაქი, რომელსაც მხარზე ჯერ კიდევ ჰქონდა მცირე დისკომფორტი, მაგრამ უკვე კარგად გრძნობდა თავს, ელასთან ერთად მოვიდა.

ჯენგიზიც იქ იყო. ისიც ოჯახის წევრებთან ერთად ესწრებოდა ამ ბედნიერ დღეს. ბოლო ორი თვის განმავლობაში ბევრი რამ შეიცვალა. ის გაცილებით მშვიდი და ყურადღებიანი გამხდარიყო. ბურაქის გვერდით იდგა და შვილს სიამაყით უყურებდა.

როდესაც სოფია გამოჩნდა, ქემალმა მზერა ვერ მოსწყვიტა.

გოგონა მისკენ ნელა მიდიოდა. ქემალი რამდენიმე ნაბიჯით წინ წავიდა და ხელი გაუწოდა.

— ულამაზესი ხარ, ჩემო სიყვარულო.

სოფიას გაეღიმა.

— შენც არ გამოიყურები ცუდად.

ქემალს გაეცინა და ხელზე აკოცა.

ცერემონია ოჯახურ გარემოში, სიყვარულითა და გულწრფელი სიხარულით გაიმართა.

როდესაც ერთმანეთს ბეჭდები გაუკეთეს, ქემალმა სოფიას ხელი ხელებში მოიქცია.

— გპირდები, არასდროს დაგავიწყებ, რომ ეს არჩევანი თავად გააკეთე. ყოველთვის გექნება საკუთარი ხმა, საკუთარი სურვილები და საკუთარი ადგილი ჩემს ცხოვრებაში. მინდა, ჩემ გვერდით იმიტომ იყო, რომ გინდა და არა იმიტომ, რომ ვალდებული ხარ.

სოფიას თვალები აუწყლიანდა.

— მე კი გპირდები, რომ ყველა სირთულეს შენთან ერთად შევხვდები. არ გავიქცევი, როცა ცხოვრება გაგვიჭირდება. მინდა, ჩვენი მომავალი ერთად შევქმნათ.

ქემალი დაიხარა და აკოცა.

სტუმრებმა ტაში დაუკრეს.

ბურაქი ელას გვერდით იდგა და მის ხელს არ უშვებდა. ელას სახეზე ბედნიერი ღიმილი ჰქონდა. ქემალმა მათკენ გაიხედა და თვალებით ანიშნა, რომ ყველაფერი კარგად იყო.

საღამო მხიარულად გაგრძელდა. იყო სიცილი, მუსიკა, ცეკვა და ბევრი ბედნიერი ემოცია.

სოფია ქემალის მკლავებში იყო მოქცეული. მამაკაცმა ყურთან ჩასჩურჩულა:

— გახსოვს, რომ გითხარი, მინდა, ჩემი შვილების დედა გახდე?

სოფიას გაეცინა.

— როგორ დამავიწყდა?

— და ხო მსინც დამთანხმდი.

— იმიტომ, რომ მიყვარხარ, სულელო.

ქემალმა შუბლზე აკოცა.

— მეც მიყვარხარ, სოფია. უფრო მეტად, ვიდრე ოდესმე წარმომედგინა.

გოგონამ თავი მის მკერდზე მიადო.

იმ საღამოს, როდესაც მათ გარშემო ოჯახის წევრები და საყვარელი ადამიანები ბედნიერებას უზიარებდნენ, სოფია მიხვდა, რომ საბოლოოდ იპოვა ის, რასაც დიდი ხნის განმავლობაში ეძებდა.

სახლი მხოლოდ ადგილი არ იყო.

სახლი ის ადამიანები აღმოჩნდნენ, რომლებთანაც თავს მშვიდად, დაცულად და საყვარლად გრძნობდა.

და ქემალი სწორედ ასეთი სახლი გახდა მისთვის.

ცხოვრება ყოველთვის ისე არ ვითარდება, როგორც თავიდან წარმოგვიდგენია. ზოგჯერ გვაშორებს ადამიანებს, გვახვედრებს სირთულეებს, გვაიძულებს, რთული გადაწყვეტილებები მივიღოთ და საკუთარი თავის რწმენა არ დავკარგოთ.

სოფიასაც შეეძლო სხვა გზა აერჩია. შეეძლო წასულიყო, წარსულისთვის ზურგი შეექცია და ახალი ცხოვრება სხვაგან დაეწყო. ქემალსაც შეეძლო მის ნაცვლად გადაეწყვიტა ყველაფერი, მაგრამ საბოლოოდ მიხვდა, რომ ნამდვილი სიყვარული ადამიანის არჩევანის პატივისცემით იწყება.

მათ ერთმანეთი იპოვეს, მაგრამ ერთად დარჩენა უკვე საკუთარი გადაწყვეტილებით აირჩიეს.

ბურაქმა და ელამაც გაიგეს, რომ სიყვარულს ზოგჯერ მოთმინება და ლოდინი სჭირდება. ჯენგიზმა კი ყველაზე მტკივნეული გზით ისწავლა, რომ ძალაუფლება ვერასდროს ჩაანაცვლებს ოჯახურ სიყვარულს.

ალბათ, სწორედ ეს არის ბედისწერის საიდუმლო.

ჩვენ ყოველთვის ვერ ვირჩევთ, რა შეგვხვდება ცხოვრებაში, ვის გადავეყრებით ან რა განსაცდელი გველოდება, მაგრამ შეგვიძლია ავირჩიოთ, როგორ გავაგრძელოთ გზა, ვის ვენდოთ, ვის ვაპატიოთ და ვის გვერდით დავრჩეთ.

ბედისწერა ყოველთვის წინასწარ დაწერილი ისტორია არ არის. ზოგჯერ მას თავად ვქმნით ჩვენი არჩევანით.

დასასრული.

Ხათუნა ფანჩულიძე

20/11/2026




სახელი: *
  • bowtiesmilelaughingblushsmileyrelaxedsmirk
    heart_eyeskissing_heartkissing_closed_eyesflushedrelievedsatisfiedgrin
    winkstuck_out_tongue_winking_eyestuck_out_tongue_closed_eyesgrinningkissingstuck_out_tonguesleeping
    worriedfrowninganguishedopen_mouthgrimacingconfusedhushed
    expressionlessunamusedsweat_smilesweatdisappointed_relievedwearypensive
    disappointedconfoundedfearfulcold_sweatperseverecrysob
    joyastonishedscreamtired_faceangryragetriumph
    sleepyyummasksunglassesdizzy_faceimpsmiling_imp
    neutral_faceno_mouthinnocent