შესვლა
რეგისტრაცია
რეკლამა

დუმილის ფასი (10-11 თავი)


გუშინ, 21:19
ავტორი MB-stories
ნანახია 51

თავი 10
ქალი ფოტოსურათიდან
დილით ანა ჩვეულებრივზე გაცილებით ადრე მივიდა სამსახურში.

ქალაქი ჯერ კიდევ ძილ-ბურანში იყო გახვეული, ასფალტზე ღამის სინესტე ელვარებდა, ხოლო საგამოძიებო განყოფილების დერეფნებში მხოლოდ მორიგე ნათურების ცივი, მოყვითალო შუქი ციმციმებდა. ანას წინა ღამით თითქმის არ ეძინა — თვალებს როგორც კი დახუჭავდა, მაშინვე ერთი და იგივე სურათი უტივტივდებოდა გონებაში: დავით ქარჩავას მიერ გადაცემული გაცვეთილი ფოტოს უკანა მხარეს ლურჯი კალმით მიწერილი სიტყვა — „რეპეტიცია“.

ერთი შეხედვით უმნიშვნელო მინაწერი, რომელსაც შეეძლო მთელი შვიდი წლის წინანდელი საბრალდებო დასკვნის სანდოობა თავდაყირა დაეყენებინა.

ანა მძიმედ დაეშვა თავის სკამზე, პალტო საზურგეზე გადაკიდა და კომპიუტერი ჩართო. სანამ მონიტორი განათდებოდა, ფანჯრის მიღმა ნისლიან ქუჩას გახედა. ის აცნობიერებდა, რომ ფოტოს რეალური გადაღების თარიღი ჯერ კიდევ არ იყო საექსპერტო გზით დადასტურებული. არც ის იცოდნენ ზუსტად, ნამდვილად აჩვენეს თუ არა ქეთევანს სწორედ ეს კადრი იმ საბედისწერო გამოკითხვისას. ანას კი ყველაზე მეტად ეშინოდა იმ მახის, რომელშიც გამომძიებლები ხშირად ებმებიან — როცა ვარაუდს ფაქტად აქცევ მხოლოდ იმიტომ, რომ ის სხვა უამრავ კითხვაზე სწრაფი პასუხის გაცემას გპირდება.

კაბინეტის კარი უხმაუროდ გაიღო და ოთახში გიორგი შემოვიდა. ხელში ორი ქაღალდის ჭიქა ეჭირა,თვალები კი უძილობისგან ოდნავ შეშუპებოდა.

— უკვე აქ ხარ? — იკითხა მან და ერთი ჭიქა ანას მაგიდაზე დაუდო. — ვიფიქრე, ამ დილით მაინც დაისვენებდი.

— შენც არ გამოიყურები ადამიანად, რომელსაც ღამით მშვიდად ეძინა, გიორგი, — ანამ ჭიქას ხელები შემოაჭდო და თბილი ორთქლი შეისუნთქა. — მადლობა ყავისთვის.

— მეორე ჭიქა დავლიე უკვე.

ანას სახეზე სუსტმა დაღლილი ღიმილმა გადაურბინა.

— სალომესგან რამე ახალი გაიგე?

— ჯერჯერობით არა. დილის შვიდი საათიდან ძველი ადმინისტრაციული წვდომის კოდის მფლობელის დადგენას ცდილობს. არქივის ტექნიკურ განყოფილებასაც დაუკავშირდა, იქნებ ძველი ჟურნალები ჰქონდეთ შემორჩენილი.

გიორგიმ მაგიდაზე სქელი, გაცვეთილი საქაღალდე დადო.

— სამაგიეროდ, მე სხვა რამ მოვიძიე. ქეთევან ჯაფარიძის მეორე გამოკითხვის სარეგისტრაციო ბარათს კიდევ ერთი დამატებითი ჩანაწერი ახლდა ქვედა მინდორზე — ფოტომასალის ავტორის სრული საიდენტიფიკაციო მონაცემები.

ანა მაშინვე წელში გასწორდა და მისკენ შემობრუნდა.

— სრული სახელი და გვარი?

— დიახ. ელენე ავალიანი.

ოთახში რამდენიმე წამით სიჩუმე ჩამოვარდა. მზის პირველმა სხივმა ფანჯრის მინა გაარღვია და მაგიდაზე დადებულ საქაღალდეს დაეცა.

— ანუ ელენე მხოლოდ აბსტრაქტული ფიგურა არ ყოფილა ძველ ჩანაწერებში, — ჩაილაპარაკა ანამ.— კონკრეტული ადამიანი იყო.

— დიახ. პროფესიონალი ფოტოგრაფი. და რაც ყველაზე მთავარია, ძველ საქმეში მისი პირადი გამოკითხვის ოქმიც არსებობს.

— რატომ არ ჩანდა ეს დოკუმენტი აქამდე ჩვენს ბაზაში?

— იმიტომ, რომ საქმის ელექტრონულ ასლში მხოლოდ ფოტომასალის მიღების აქტი იყო გადმოტანილი. სრული საგამოძიებო დოკუმენტაცია კი სხვა ფონდში, სხვა ნომრით ინახებოდა.

ანა საქაღალდეს დასწვდა და სწრაფად გადაშალა.

— ორიგინალები სასწრაფოდ უნდა ვნახოთ.

— უკვე მოვითხოვე. სპეციალურ არქივში გველოდებიან, დაშვების ნებართვა გაფორმებულია.

— და ელენე ავალიანის შესახებ სხვა რაიმე ინფორმაცია კიდევ არის?

გიორგიმ საქაღალდიდან მეორე, ოდნავ გაყვითლებული ფურცელი ამოიღო.

— მისი სახელი იმავე წლის სასამართლო განაჩენების რეესტრშიც ფიგურირებს.

ანამ ფურცელს დახედა. მშრალი, იურიდიული ტერმინებით სავსე ტექსტის შუაგულში ერთმა ფრაზამ მაშინვე თვალი მოსჭრა: „ელენე ავალიანი — გარდაცვლილი, სისხლის სამართლის საქმის დაზარალებული.“

ანამ ნელა ასწია თავი და გიორგის შეხედა. ხმა ოდნავ დაუდაბლდა:

— გარდაცვლილი?

— დიახ.

— როდის? ზუსტად რა მოხდა?

— ზუსტ თარიღსა და გარემოებებს მხოლოდ ამ მოკლე ამონაწერით ვერ დავეყრდნობით. სრული საქმის მასალები უნდა შევისწავლოთ ადგილზე.

ანამ კვლავ ფურცელს ჩახედა. თითქოს გონებაში წარსულის დაფანტული ნაწილები ერთმანეთს უკავშირდებოდა.

— ანუ ახალგაზრდა ქალი, რომელმაც სანდრო ქავთარაძის საქმეში გადამწყვეტი ფოტოები წარადგინა, მოგვიანებით თავად გახდა სასტიკი დანაშაულის მსხვერპლი.

— ასე გამოდის.

— და ჩვენ ეს მხოლოდ ახლა, შვიდი წლის შემდეგ გავიგეთ, როცა ქეთევანიც მკვდარია.

— იმიტომ, რომ აქამდე მის სახელს მხოლოდ ფოტომასალის ავტორის გრაფაში ვხედავდით. მისი მკვლელობის საქმე კი სრულიად დამოუკიდებელ წარმოებად იყო რეგისტრირებული.

ანა ფეხზე წამოდგა.

— მინდა ყველაფერი ვიცოდე, გიორგი. როდის მოკლეს, სად იპოვეს, ვინ ნახა ბოლოს ცოცხალი და რატომ არ გამოცხადდა თავის დროზე განმეორებით გამოკითხვაზე.

— ყველაფერს გავარკვევთ. მაგრამ მანამდე ერთი დეტალი უნდა ნახო — ვინ გაასამართლეს მისი მკვლელობისთვის.

გიორგიმ საქაღალდე დახურა და ანას გაუწოდა.

— წავიდეთ არქივში. გზაში აგიხსნი.

არქივის შენობამდე მისვლამდე მანქანაში სალომეს ზარი შემოვიდა. გიორგიმ ტელეფონი ხმამაღალ რეჟიმზე ჩართო.

— ადმინისტრაციული კოდის მფლობელზე ჯერ საბოლოო პასუხი არ მაქვს, — გაისმა სალომეს დაღლილი, მაგრამ ენერგიული ხმა. — სისტემა ძალიან ძველია. სამაგიეროდ, სხვა მნიშვნელოვანი დეტალი ვიპოვე.

— გისმენთ, სალომე, — უპასუხა ანამ.

— ძველ საცავში იმ მესამე ფოტოს — „შეხვედრა_03“-ის გადატანის ჩანაწერს თან ახლავს ოპერაციის ტექნიკური კოდი. ეს ჩვეულებრივი ასლის გაკეთება არ ყოფილა. ფაილი ერთი დირექტორიიდან მეორეში ფიზიკურად გადაიტანეს, თუმცა ვერ ვადგენ, ეს ბაზის გეგმური დალაგების ნაწილი იყო თუ კონკრეტული პირის მიზანმიმართული ქმედება.

— რომელი საქაღალდე იყო დანიშნულების ადგილი? — იკითხა გიორგიმ და საჭე მკვეთრად მოატრიალა.

— „დამატებითი მასალა“. შიგნით სხვა დოკუმენტებიც ყოფილა შენახული, მაგრამ ფაილების დიდი ნაწილი დაზიანებულია და არ იხსნება.

— ფოტოს გადატანამდე ან მის შემდეგ არის რაიმე კვალი, რომ მასზე წვდომა ვინმემ მოითხოვა? — ჩაეკითხა ანა.

— ჯერ ვერ ვხედავ. ძველი სისტემის ჟურნალების აღდგენას ვაგრძელებ. და კიდევ ერთი რამ:ფაილის თავდაპირველი შექმნის თარიღი და მისი გადატანის თარიღი ერთმანეთს არ ემთხვევა — მათ შორის რამდენიმე კვირაა სხვაობა.

— გასაგებია, სალომე. არაფერს დავასკვნით, სანამ ზუსტად არ გვეცოდინება, ვის ჰქონდა იმ საქაღალდეებზე ხელმისაწვდომობა.

ზარი დასრულდა. გიორგიმ ანას გადახედა.

— დღეს უკვე სამი სხვადასხვა მიმართულება გვაქვს გასავლელი.

— ელენეს მკვლელობის საქმე, ქეთევანის ორი ურთიერთგამომრიცხავი ჩვენება და ფოტოების გაქრობის ქრონოლოგია, — ჩამოთვალა ანამ. — თან ისე, რომ არც ერთი მათგანი არ გვაძლევს უფლებას, დანარჩენი ორი წინასწარ ავხსნათ.

— მიხარია, რომ ამას ხმამაღლა ამბობ.

— ალბათ შენგან გადამედო სიფრთხილე.

გიორგიმ ოდნავ გაიღიმა, თვალი გზისთვის არ მოუშორებია:

— იმედია, მხოლოდ ეს გადმოგედო და ჩემი უძილობა — არა.

ცენტრალური არქივის დარბაზში ციოდა. ჰაერი ძველი ქაღალდის, მელნისა და საუკუნოვანი მტვრის სუნით იყო გაჟღენთილი. არქივარიუსმა მათ მაგიდაზე ორი სქელი, თასმებით შეკრული საქაღალდე დაუდო და მკაცრად გააფრთხილა, რომ დოკუმენტების გატანა კატეგორიულად იკრძალებოდა.

ანამ პირველივე ფურცელი ფრთხილად გადაშალა.

საქაღალდიდან ახალგაზრდა ქალის შავ-თეთრი საპასპორტო ფოტო უყურებდა. ელენე ავალიანი.ოცდაექვსი წლის. პროფესიით ფოტოგრაფი, თავისუფალი მხატვარი. ცხოვრობდა ძველ თბილისში,იტალიური ეზოს ერთ-ერთ პატარა, მანსარდულ ბინაში, სადაც იმ პერიოდში მარტო იმყოფებოდა.

მომდევნო გვერდზე მისი ფოტომასალის ოფიციალური მიღების აქტი იყო ჩაკრული. საქმის მასალებში ელენეს ხელით დაწერილი მოკლე განმარტებაც იდო. ქალი მიუთითებდა, რომ ფოტოები გადაღებული ჰქონდა შემთხვევით, ერთ-ერთ შეხვედრაზე, რომელიც, მისი ღრმა რწმენით, სანდრო ქავთარაძის ტრაგიკულ გარდაცვალებასთან დაკავშირებულ საეჭვო გარემოებებს ეხებოდა.

— ეს უკვე გაცილებით მეტია, ვიდრე უბრალოდ შემთხვევითი მოწმის ჩანაწერი, — თქვა ანამ და თითი სტრიქონებს გააყოლა.

გიორგიმ მხარს უკნიდან ჩახედა დოკუმენტს.

— მან იცოდა, რომ ეს შეხვედრა მნიშვნელოვანი იყო. უფრო მეტიც — სახიფათო.

— ან სულ მცირე, გრძნობდა, რომ სიმართლე იმ კადრებში იმალებოდა.

შემდეგი დოკუმენტი ქეთევან ჯაფარიძის მეორე გამოკითხვას ეხებოდა. თარიღები საათის მექანიზმივით ემთხვეოდა ერთმანეთს: ელენეს მიერ ფოტომასალის ჩაბარებიდან ზუსტად ცხრა დღის შემდეგ ქეთევანის ჩვენება ხელახლა ჩაუწერიათ.

— აქ წერია, რომ ჩვენება ფოტომასალის დათვალიერების შემდეგ დაზუსტდა, — აღნიშნა ანამ. — მაგრამ არსად არის მითითებული, კონკრეტულად რომელი ორი ფოტო აჩვენეს.

— არც ის, ვინ შეარჩია ისინი საერთო პაკეტიდან, — დაამატა გიორგიმ და მომდევნო გვერდი გადაშალა. — ახლა ეს ნახე.

ფურცელზე ელენე ავალიანის განმეორებითი გამოკითხვის უწყება იყო მიმაგრებული. გამოკითხვა ქეთევანის მეორე ჩვენებიდან ოთხი დღის შემდეგ იყო დანიშნული. უწყების ქვედა კუთხეში გამომძიებლის კალმით მოკლე აღნიშვნა იკითხებოდა: „გამოცხადდა? არა. გაიგზავნა განმეორებითი შეტყობინება.“

— ანუ ელენე გამოკითხვაზე აღარ მივიდა, — ჩაილაპარაკა ანამ.

— დიახ. და აი, რა მოხდა შემდეგ.

გიორგიმ მეორე საქაღალდე გახსნა. პირველივე გვერდი შემთხვევის ადგილის დათვალიერების ოქმი იყო. ელენე ავალიანი საკუთარ ბინაში გარდაცვლილი იპოვეს. ექსპერტიზის პირველადი დასკვნით, სიკვდილი ძალადობრივი იყო — თავის არეში მიყენებული მძიმე დაზიანების შედეგად.

ანა ნელა ჩამოჯდა სკამზე. მუხლებში უცნაური სისუსტე იგრძნო.

— მისი მკვლელობა ზუსტად იმ პერიოდს ემთხვევა, როცა განმეორებით გამოკითხვაზე უნდა მისულიყო?

— დოკუმენტების მიხედვით, ზუსტად იმ კვირაში მოხდა. თუმცა ზუსტი საათების დასადგენად ექსპერტიზის სრული ტექსტი უნდა წავიკითხოთ.

— ვინ იპოვა ცხედარი?

— მეზობელმა. ელენე სამი დღე არ ჩანდა, არ პასუხობდა, სახლიდან გამოსულიც არავის უნახავს და მეზობელმა პოლიციას გამოუძახა.

— ოჯახი ჰყავდა?

— დედა და უმცროსი ძმა. ორივე სხვა ქალაქში ცხოვრობდა იმ დროს.

ანამ ხელები საქაღალდეზე დააწყო და თვალები დახუჭა.

— წარმოიდგინე, გიორგი: ოცდაექვსი წლის გოგო, რომელმაც ძველი საქმისთვის უმნიშვნელოვანესი ფოტოები გადაიღო და გამოძიებას გადასცა, რამდენიმე დღეში განმეორებით დაკითხვაზე აღარ ცხადდება და საკუთარ სახლში მოკლულს პოულობენ.

— და მისი მკვლელობისთვის ერთი კონკრეტული ადამიანი გაასამართლეს.

გიორგიმ საქაღალდის ბოლო გვერდი — სასამართლო განაჩენის ასლი — ანასკენ შემოაბრუნა.

სახელი და გვარი ორივემ ერთდროულად ამოიკითხა: ლევან მაისურაძე.

ანა რამდენიმე წამს უძრავად უყურებდა შავ ასოებს.

— ძველი საქმის ლევანი... — ჩაილაპარაკა მან.

— დიახ. ის ელენეს სამოქალაქო პარტნიორი იყო. გამოძიებამ ჩათვალა, რომ მკვლელობა ეჭვიანობისა და პირადი კონფლიქტის ნიადაგზე მოხდა.

— და სასამართლომ ის დამნაშავედ ცნო?

— დიახ. მრავალწლიანი პატიმრობა მიუსაჯეს.

ანამ მძიმედ ამოისუნთქა და გიორგის შეხედა.

— ჩვენს ლევანს ნამდვილად არ მოეწონება, როცა გაიგებს, რომ მისი სეხნია ამ ბნელ ისტორიაში მთავარ ბრალდებულად ფიგურირებს.

გიორგიმ ჩუმად, ოდნავ მწარედ ჩაიცინა.

— უკვე გავაფრთხილე, რომ სახელების დამთხვევა პრობლემებს შეგვიქმნიდა.

— და რა გიპასუხა?

— მითხრა, თუ კიდევ ერთხელ დამიძახებ „ძველი ლევანის“ ნაცვლად უბრალოდ ლევანს, ორივე საქმის არქივს შენ დაგალაგებინებო.

ანას გაეღიმა, მაგრამ მისი მზერა მალევე ისევ მკაცრი და კონცენტრირებული გახდა.

— არ უნდა ვიჩქაროთ, გიორგი. ის, რომ კაცი გაასამართლეს, ჯერ კიდევ არ ნიშნავს, რომ მტკიცებულებები უნაკლო იყო.

— ვიცით, რომ ელენესთან ცხოვრობდა და კონფლიქტი ჰქონდათ.

— ეს გარემოებებია. ჩვენ კი გვჭირდება ვიცოდეთ, რა პირდაპირი სამხილები ჰქონდათ მის წინააღმდეგ. ვინ მისცა ჩვენება სასამართლოზე, რა აჩვენა ბიოლოგიურმა ექსპერტიზამ...

— და რა როლი შეასრულა ქეთევან ჯაფარიძის მეორე ჩვენებამ, — დაასრულა გიორგიმ.

— ზუსტად.

გიორგიმ საქაღალდეები შეკრა. ანა ფანჯარასთან მივიდა და მოღრუბლულ ცას გახედა.

— ახლა უკვე ვიცით, რატომ იყო ელენე ავალიანის სახელი ასეთი მნიშვნელოვანი, — თქვა გიორგიმ.

— არა, გიორგი, — მშვიდად შეუსწორა ანამ. — ახლა მხოლოდ ის ვიცით, რომ ის მსხვერპლი იყო.ჯერ კიდევ არ ვიცით, რისთვის მოკლეს სინამდვილეში.

განყოფილებაში დაბრუნებულებს ლევანი, თამარი და სალომე უკვე საკონფერენციო ოთახში დახვდნენ. სალომე დიდ მონიტორთან იდგა და არქივიდან გადმოგზავნილ ციფრულ სქემებს ადარებდა.

გიორგიმ საქაღალდეები მაგიდაზე დააწყო და მოკლედ უამბო გუნდს არქივში ნანახი მასალების შესახებ.

თამარმა წარბები შეჭმუხნა, როცა ელენეს სიკვდილის ამბავი გაიგო.

— მოკლეს? ზუსტად მაშინ, როცა ჩვენება უნდა მიეცა?

— დიახ, — უპასუხა გიორგიმ. — და მისი მკვლელობისთვის მისივე პარტნიორი, ლევან მაისურაძე გაასამართლეს.

ლევანმა მძიმედ ამოიოხრა და საზურგეს მიეყრდნო.

— იმედია, პროკურატურაში ჩემს გვარს არასწორად არავინ ახსენებს, თორემ ორმაგი ახსნა-განმარტებების წერა მომიწევს.

თამარს ოდნავ გაეღიმა, მაგრამ მალევე ისევ დასერიოზულდა. მის წინ მაგიდაზე ქეთევანის მეორე ჩვენების ასლი იდო, რომელსაც თვალს ვერ აშორებდა.

— ანუ გამოდის, რომ ელენემ ფოტოები წარადგინა, ცხრა დღეში დეიდაჩემმა ჩვენება შეცვალა და იმ ფოტოებზე ვიღაც ამოიცნო, ხოლო ოთხ დღეში ელენე გაქრა და მოკლეს?

— ქრონოლოგიურად სწორედ ასეა, — დაადასტურა ანამ. — მაგრამ არ გვინდა, მხოლოდ თარიღების სიახლოვე პირდაპირ მიზეზ-შედეგობრივ კავშირად გამოვაცხადოთ.

— ანუ ქეთევანი შეიძლება სწორედ იმ ფოტოების გამო შეცდა, რომლებმაც საბოლოოდ უდანაშაულო ადამიანი გაუშვა ციხეში? — თამარის ხმაში ტკივილი გაისმა.

— ჯერ არ ვიცით, უდანაშაულო იყო თუ არა ძველი საქმის ლევანი, თამარ, — რბილად უთხრა ანამ. — არც ის ვიცით, კონკრეტულად რა აჩვენეს ქეთევანს და როგორ ჩაიწერა მისი სიტყვები გამომძიებელმა ზაზა ჩხეიძემ.

— დავით ქარჩავამ ხომ თქვა, რომ ქეთევანს არასწორი ფოტო აჩვენეს, რომელსაც „რეპეტიცია“ ეწერა?

— დავითის მონათხრობიც დამოუკიდებლად უნდა გადამოწმდეს. მან წლები მალა სიმართლე, ახლა კი შესაძლოა საკუთარი თავის დაცვას ცდილობდეს.

გიორგი მაგნიტურ დაფასთან მივიდა, მარკერი აიღო და სამი მთავარი თარიღი ჩამოწერა:

1. ელენე ავალიანი წარადგენს ფოტომასალას.

2. 9 დღის შემდეგ — ქეთევან ჯაფარიძე ცვლის ჩვენებას.

3. 4 დღის შემდეგ — ელენე არ ცხადდება დაკითხვაზე და მალევე კლავენ.

— ეს არის ჩვენი საყრდენი ჩონჩხი, — თქვა გიორგიმ. — ახლა თითოეულ ამ პუნქტს მყარი მტკიცებულებებით უნდა შევავსოთ.

შეხვედრის დასრულების შემდეგ გუნდი დაიშალა. ოთახში მხოლოდ ანა და თამარი დარჩნენ.თამარი უძრავად იჯდა მაგიდასთან და საქაღალდის ყდას თითს უსვამდა.

ანა მის გვერდით ჩამოჯდა.

— კარგად ხარ? — ჰკითხა ჩუმად.

— არ ვიცი, ანა. მართლა არ ვიცი.

— ქეთევანზე ფიქრობ?

თამარმა თავი დაუქნია, ყელში ბურთი გაეჩხირა.

— სულ იმაზე ვფიქრობ, რამდენი რამ არ ვიცოდი მასზე. ვიცოდი, რომ წარსულის გახსენება არ უყვარდა. ვიცოდი, რომ ზოგჯერ უცნაურად ჩუმდებოდა, როცა ტელევიზორში ძველ კრიმინალურ ამბებს აჩვენებდნენ. მაგრამ არასდროს მიფიქრია, რომ ამ ყველაფრის ეპიცენტრში იდგა.

— შეიძლება თვითონაც ცდილობდა, ეს ტვირთი უკან მოეტოვებინა და მშვიდად ეცხოვრა.

— ალბათ. მაგრამ ახლა უკვე აღარ ვიცი, რას ვიხსენებ სწორად და რას ვუკავშირებ ამ საქმეს მხოლოდ იმიტომ, რომ სასოწარკვეთილი ვეძებ პასუხებს.

ანა ცოტა ხანს ჩუმად იყო, შემდეგ მეგობარს მხარზე ხელი დაადო.

— ეს სრულიად ბუნებრივია, თამარ. როცა რაღაც მტკივნეულს ვიგებთ, წარსულის ყველა მოგონება სხვა ფერს იძენს. მაგრამ საკუთარ თავს ამის უფლება არ უნდა მისცე.

თამარმა სველი თვალებით შეხედა.

— შენ ყოველთვის ასე აკეთებ, არა? ყველაფერს თავის უჯრაში ალაგებ — ფაქტებს ცალკე,ვარაუდებს ცალკე, ემოციებს ცალკე. თითქოს გგონია, რომ თუ სწორად დაახარისხებ, გული აღარ გეტკინება.

ანამ მზერა აარიდა და ფანჯრისკენ გაიხედა.

— ყოველთვის არ მუშაობს ეგ მეთოდი.

— ვიცი, ანა.

თამარმა ჩანთა აიღო და ფეხზე წამოდგა.

— დღეს საღამოს ჩემთან წამოდი, გთხოვ. ცარიელ სახლში მარტო ყოფნა არ შემიძლია.

— წამოვალ, თამარ.

— ოღონდ ერთი პირობით: სამსახურზე და ამ საქმეზე სიტყვასაც არ დავძრავთ.

— გპირდები. დღეს საღამოს მხოლოდ ჩვენ ვიქნებით.


***
საღამოს თამარის ბინაში თბილი, მყუდრო სიმშვიდე იდგა, თუმცა ჰაერში მაინც იგრძნობოდა უხილავი სევდა. სამზარეულოს პატარა მაგიდაზე ორი ჭიქა პიტნის ჩაი იდგა, გვერდით კი თეფშზე დაჭრილი ვაშლის ნამცხვარი ეწყო.

— დღეს დეიდას ბინაში ვიყავი, — თქვა თამარმა და ჩაის ჭიქას თითები შემოაჭდო. — ვიფიქრე,ნივთებს დავალაგებ-მეთქი, მაგრამ ზღურბლს რომ გადავაბიჯე, ხელი ვერაფერს მოვკიდე.ყველაფერი ისე იდგა, თითქოს წუთის წინ გავიდა და მალე დაბრუნდება. მისი საყვარელი ყავის ფინჯანიც კი ისევ იმავე თაროზე დევს.

— ნუ აჩქარებ საკუთარ თავს, — რბილად უთხრა ანამ. — გლოვას თავისი დრო აქვს.

— დედაჩემმა დამირეკა. მეუბნება, რაც შეიძლება მალე გადავარჩიოთ მისი ნივთებიო. მე კი მგონია, რომ თუ რამეს შევცვლი, თითქოს საბოლოოდ წავშლი მის კვალს ამ ქვეყნიდან.

თამარმა მწარედ გაიღიმა და ფანჯარას გახედა.

— ბავშვობაში დეიდასთან ხშირად ვრჩებოდი. დედა სულ მუშაობდა, ქეთევანი კი სკოლიდან მხვდებოდა. ყოველთვის მეუბნებოდა: „ჯერ ისადილე, თამარ, და მერე მომიყევი, რა მოხდა დღესო“.მე კი ვერ ვითმენდი, მთელი გზა ვლაპარაკობდი. სახლში რომ მივდიოდით, სადილი გაციებული გვხვდებოდა. მაშინ მეტყოდა ხოლმე, არც ერთი ამბავი არ ღირს იმად, რომ საკუთარ თავზე ზრუნვა დაგავიწყდესო.

— ძალიან ჰგავს, — ჩაიღიმა ანამ.

— ვის?

— შენ. ახლაც სხვებზე უფრო მეტს ფიქრობ, ვიდრე საკუთარ თავზე.

თამარმა თავი გააქნია და ანას გამომცდელად შეხედა:

— შენ თვითონ? დედაშენს ეუბნები ხოლმე, როცა გიჭირს ან როცა საფრთხეში ხარ?

ანა წამით შეყოვნდა, ჭიქა მაგიდაზე დადო.

— იშვიათად. არ მინდა, ტყუილად ვანერვიულო.

— ხედავ? შენც ზუსტად იმავეს აკეთებ, რასაც ქეთევანი აკეთებდა. ყველას გვგონია, რომ დუმილით საყვარელ ადამიანებს ვიცავთ. მერე კი აღმოჩნდება, რომ მათ არც კი მივეცით არჩევანის უფლება,სცოდნოდათ სიმართლე.

ანა გაჩუმდა. ამ სიტყვებში იმდენი მწარე სიმართლე იყო, რომ შეპასუხებას აზრი არ ჰქონდა.

ცოტა ხნის შემდეგ თამარმა ოთახიდან ძველი, ხავერდისყდიანი ფოტოალბომი გამოიტანა. ალბომის ფურცლებზე მათი სტუდენტობის უდარდელი წლები ცოცხლდებოდა. ერთ-ერთ ფოტოზე ოცი წლის ანა მოკლედ შეჭრილი თმითა და სერიოზული, თითქმის მკაცრი გამომეტყველებით იყურებოდა ობიექტივში.

— ღმერთო, ეს მართლა შენ ხარ? — გაეცინა თამარს. — აქაც ისეთი სახე გაქვს, თითქოს ფოტოგრაფს ჩვენებას ართმევ.

— სამწუხაროდ, არ შევცვლილვარ, — გაეღიმა ანასაც. — შენ კი მაშინაც ისე იღიმოდი, თითქოს მთელი სამყარო შენი მეგობარი იყო.

— იმიტომ, რომ მჯეროდა, ფოტოებში მხოლოდ ბედნიერი წამები რჩება.

ანამ თითი გადაუსვა გაცვეთილ სურათს.

— ზოგჯერ ფოტოებში ისიც რჩება, რის დავიწყებასაც მთელი ცხოვრება ვცდილობთ.

ქალაქის მეორე ბოლოში, გიორგი თავის კაბინეტში იჯდა, როცა ტელეფონის ეკრანი განათდა. უმცროსი და, ნინო სწერდა: „მამამ მკითხა, კვირას მართლა მოხვალ თუ ისევ სამსახური შეგიშლის ხელს.“

გიორგიმ ღრმად ამოისუნთქა და პასუხი აკრიფა: „მოვალ. ამჯერად ნამდვილად მოვალ.“

შემდეგ მამის ნომერი აკრიფა. მოხუცის ხმაში სიხარული და მსუბუქი საყვედური ერთმანეთში იყო არეული.

— სამსახურში ისევ ქაოსია, შვილო? — ჰკითხა მამამ.

— რთული საქმე გვაქვს, მამა. ძალიან ჩახლართული.

— მესმის. მაგრამ ერთი თხოვნა მექნება: კვირას რომ მოხვალ, შენი სამსახური ზღურბლს მიღმა დატოვე. სულ რამდენიმე საათით.

— გპირდები, მამა. კვირას გნახავთ.

ზარის დასრულების შემდეგ გიორგიმ ტელეფონი გვერდზე გადადო. ცდილობდა ფიქრები გაეფანტა,მაგრამ ელენე ავალიანის სევდიანი თვალები ძველი საპასპორტო ფოტოდან მაინც არ ასვენებდა.

***

მეორე დილით, ცხრა საათზე, საგამოძიებო ჯგუფი კვლავ სრული შემადგენლობით შეიკრიბა.სალომეს სახეზე ღამისთევის კვალი ეტყობოდა, თუმცა თვალები გამარჯვებულის ნაპერწკლით უბრწყინავდა.

— ადმინისტრაციული კოდის კონკრეტული მფლობელის სახელი ჯერ კიდევ დაშიფრულია, — დაიწყო მან და სქემა დიდ ეკრანზე გამოიტანა. — მაგრამ სისტემის სარეზერვო ჟურნალში აღმოვაჩინე, რომ ფაილ „შეხვედრა_03“-ის გადატანის შემდეგ, იმ საქაღალდეზე წვდომა ჰქონდა მინიმუმ ორ სხვადასხვა მომხმარებელს. ერთი ჩანაწერი დაზიანებულია, მეორეში კი განყოფილების შიდა კოდი ჩანს.

— ანუ ვიღაც კიდევ იქექებოდა იმ ფოტოებში ელენეს სიკვდილის შემდეგ? — იკითხა ლევანმა.

— დიახ. თუმცა ხაზს ვუსვამ: ფაილის გადატანა და გახსნა ჯერ არ ნიშნავს, რომ მისი შინაარსი შეცვალეს.

— სწორია, ეს ზღვარი უნდა დავიცვათ, — დაეთანხმა ანა. — მაგრამ ერთი რამ უკვე ფაქტია:ფოტოები ვიღაცას აინტერესებდა.

სალომემ კლავიატურაზე რამდენიმე ღილაკს დააჭირა და ახალი ფანჯარა გახსნა.

— და კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი შეუსაბამობა ვიპოვე. ელენეს ფოტომასალის მიღების პირველად ოქმში მითითებულია, რომ მან გამოძიებას გადასცა ექვსი ფოტოსურათი. ხოლო სასამართლო საქმის მტკიცებულებათა საბოლოო ნუსხაში ფიგურირებს მხოლოდ ოთხი.

ოთახში სამარისებური სიჩუმე ჩამოვარდა.

— ორი ფოტო გაქრა, — ჩაილაპარაკა გიორგიმ. — ზუსტად ის ორი, რომლებიც ქეთევანს აჩვენეს და შემდეგ საქმიდან ამოიღეს?

— ჯერ ამას კატეგორიულად ვერ ვიტყვით, — უპასუხა სალომემ. — შესაძლოა სხვა დანართში იყოს ჩაკრული, ან ტექნიკური აღწერისას დაუშვეს შეცდომა. ორიგინალი საქმის სრული ნახვის გარეშე ვერაფერს დავამტკიცებ.

ანა მაგნიტურ დაფასთან მივიდა და ელენეს სახელის ქვეშ ახალი, მსხვილი ასოებით მიაწერა: „სად გაქრა ორი ფოტოსურათი და ვინ ამოიღო ისინი საქმიდან?“

— დღესვე უნდა მოვითხოვოთ ელენე ავალიანის მკვლელობის სრული სისხლის სამართლის საქმე,— თქვა გიორგიმ მტკიცედ. — ყველა ექსპერტიზის დასკვნა, მოწმეთა ჩვენებები და სასამართლოს განაჩენი. განსაკუთრებით მაინტერესებს, რა მტკიცებულებებით გაასამართლეს ძველი საქმის ლევან მაისურაძე.

— მე დაკითხვის ოქმებს შევისწავლი, — თქვა ჩვენმა ლევანმა. — მინდა ვნახო, რას ამბობდა თავად ბრალდებული და აღიარა თუ არა დანაშაული.

— მე ტექნიკურ ექსპერტიზებს მივხედავ, — ჩაერთო ირაკლი ბერიძე. — სანდრო ქავთარაძის ავარიისა და ელენეს ბინის დათვალიერების ოქმებს ერთმანეთს შევადარებ.

ანა კვლავ დაფას მიუბრუნდა.

ახლა ელენე ავალიანი აღარ იყო მხოლოდ უსახო ჩანაწერი ძველ რეესტრში. ის იყო ოცდაექვსი წლის ნიჭიერი ფოტოგრაფი, რომელმაც შემთხვევით დაინახა ის, რაც არ უნდა ენახა, ფირზე აღბეჭდა სიმართლე და კანონის იმედით გამოძიებას მიანდო. სანაცვლოდ კი სიჩუმე და სიკვდილი მიიღო, ხოლო მისი საყვარელი ადამიანი — მკვლელის იარლიყი.

ქეთევან ჯაფარიძის ბოლო, აკანკალებული ხელით დაწერილი აღიარება ახლა სრულიად სხვა,შემზარავ შინაარსს იძენდა: „მე არასწორი ადამიანი ამოვიცანი.“

შვიდი წლის წინ დატრიალებული ტრაგედია სასამართლოს განაჩენით არ დასრულებულა — ის უბრალოდ მიწის ქვეშ დამარხეს. ახლა კი წარსული ბრუნდებოდა, რათა ყველასთვის მოეთხოვა პასუხი, ვინც მაშინ სიცრუის დაცვა აირჩია.


თავი 11

დილით საკონფერენციო ოთახის მასიურ, მუქ ხის მაგიდაზე ორი საქაღალდე იდო.

ერთი — სრულიად ახალი, ჯერ კიდევ მელნის სუნით გაჟღენთილი: გიორგი აბაშიძის მკვლელობის საქმე.

მეორე — კიდეებგაცვეთილი, გაყვითლებული, თასმებშემოხვეული: შვიდი წლის წინანდელი საგამოძიებო წარმოება, რომელშიც სანდრო ქავთარაძის ბურუსით მოცული გარდაცვალება, ელენე ავალიანის სასტიკი მკვლელობა და ლევან მაისურაძის მრავალწლიანი მსჯავრდება იყო ჩაქსოვილი.

ანა ფანჯარასთან იდგა, ზურგით მინისკენ, საიდანაც შემოდგომის ნაცრისფერი, ნოტიო დილა იღვრებოდა. ის ორივე საქაღალდეს უყურებდა და გრძნობდა, რომ გამოძიება იმ უხილავ ზღვარს მიუახლოვდა, სადაც ცალკეული, მშრალი ფაქტების მექანიკური შეგროვება საკმარისი აღარ იქნებოდა. მათ უნდა გაეგოთ, რატომ ამოტივტივდა წარსული სწორედ ახლა და რატომ აღმოჩნდნენ აბაშიძე და ქეთევან ჯაფარიძე ერთი და იმავე ტრაგედიის სხვადასხვა, მაგრამ თანაბრად სასიკვდილო მხარეს.

— დავიწყოთ იმით, რაც აბაშიძის მკვლელობის დღეს გვქონდა ხელთ, — თქვა ანამ. მისი ხმა ოთახის მძიმე სიჩუმეში მკაფიოდ, ყოველგვარი ზედმეტი ემოციის გარეშე გაისმა.

გიორგიმ პირველი საქაღალდე გადაშალა და თითი ფურცლებს გადაუსვა.

— აბაშიძე სიკვდილამდე ბოლო ორი კვირის განმავლობაში მიზანმიმართულად ეძებდა ძველ საარქივო დოკუმენტებს. თავის ასისტენტს, ნოდარს, კონკრეტული საქაღალდეების მომზადება სთხოვა. მკვლელობის წინა საღამოს, გვიან ღამით, ტელეფონით ესაუბრა ვიღაცას, თუმცა ანძების ამონაწერის მიღმა, საუბრის შინაარსი ჯერ კიდევ უცნობია. მეორე დილით კი საკუთარ სახლში შეხვედრა ჰქონდა დაგეგმილი.

— სტუმრის ვინაობა ნოდარისთვის სრულიად უცნობი დარჩა, — დაამატა ლევანმა და საზურგეს მიეყრდნო.

— და მისაღებ ოთახში, ყავის მაგიდაზე, ორი ჭიქა ვიპოვეთ, — ჩაერთო ირაკლი ბერიძე. — ეს გვაფიქრებინებს, რომ სტუმარი ნამდვილად მოვიდა, მაგრამ ჯერ ვერ დავამტკიცებთ, ორივე ჭიქიდან დალიეს თუ ერთი უბრალოდ მაგიდაზე იდო. ლაბორატორიული დასკვნის საბოლოო შეფასებას ველოდებით.

სალომემ ლეპტოპი შემოატრიალა და ეკრანი დიდ მონიტორს დაუკავშირა.

— აბაშიძის სამუშაო კომპიუტერის მყარი დისკიდან წაშლილი ფაილების ნაწილის აღდგენა შევძელი. რამდენიმე დოკუმენტი პირდაპირ უკავშირდება ძველ საარქივო ფონდებს. ერთ-ერთი ფაილის სათაური პირდაპირ ემთხვევა სანდრო ქავთარაძის საქმის ნომერს.

გიორგიმ მაშინვე მისკენ გაიხედა, თვალებში ინტერესი ჩაუდგა.

— შინაარსი იკითხება?

— სრულად — ვერა. ფაილის სექტორები დაზიანებულია, მაგრამ აღდგენილი ფრაგმენტებიდან ჩანს,რომ ეს არ იყო უბრალო საჯარო რეესტრის ამონაწერი. დოკუმენტი შიდა საგამოძიებო მასალებიდან იყო გადმოტანილი.

— როდის შეიქმნა ეს ასლი? — იკითხა ანამ.

— ეს კონკრეტული ვერსია მკვლელობამდე ოთხი დღით ადრეა შენახული. თუმცა მეტამონაცემები აჩვენებს, რომ თავდაპირველი ფაილი შვიდი წლის წინ შეიქმნა.

— ანუ აბაშიძე ნამდვილად მუშაობდა სანდროს საქმეზე, — შეაჯამა გიორგიმ.

— დიახ, — დაეთანხმა სალომე. — მაგრამ ჯერ არ ვიცით, კონკრეტულად რას ეძებდა შიგნით.

ანამ მაგიდასთან მიიწია და პირველი საქაღალდის შუა გვერდი გადაშალა.

— მისი მკვლელობის ადგილიდან დაკარგული ლურჯი საქაღალდე გახსოვთ?

— რა თქმა უნდა, — უპასუხა ლევანმა. — ნოდარი ამტკიცებდა, რომ მაგიდაზე დატოვა, ჩვენ კი ვეღარ ვიპოვეთ.

— იქნებ სწორედ იმ ლურჯ საქაღალდეში იდო ამობეჭდილი დოკუმენტები, რომელთა ციფრულ კვალსაც ახლა ვეძებთ.

— შესაძლებელია, — თქვა სალომემ. — მაგრამ ქაღალდის ვერსიის შინაარსს მხოლოდ დაზიანებული კომპიუტერული ფაილებით ვერ აღვადგენთ.

გიორგიმ მაგიდაზე ხელები მძიმედ დააწყო.

— მაშინ ჩვენი პირველი ამოცანა ნათელია: უნდა გავარკვიოთ, კონკრეტულად რა დოკუმენტები მოითხოვა აბაშიძემ ბოლო კვირებში და ვინ მიაწოდა ისინი.

— და ვისთან ჰქონდა დანიშნული ის საბედისწერო დილის შეხვედრა, — დაამატა ანამ.

აბაშიძის ასისტენტი, ნოდარი, იმავე დღეს ხელახლა დაიბარეს განყოფილებაში.

ამჯერად საუბარი მხოლოდ აბაშიძის სიცოცხლის ბოლო დღეებს ეხებოდა. დაკითხვის ოთახში ლევანი და თამარი ისხდნენ, ანა კი მინის მიღმა, სადამკვირვებლო ოთახიდან ადევნებდა თვალს ნოდარის ყოველ მიმიკასა და ჟესტს. ახალგაზრდა კაცი დაძაბული ჩანდა, თითებს ნერვიულად ათამაშებდა მუხლებზე.

— ბატონმა აბაშიძემ ძველი საქაღალდეების მომზადება გთხოვათ, — მშვიდად დაიწყო ლევანმა. — გაიხსენეთ, კონკრეტულად რომელ საკითხს ეხებოდა ეს მასალები?

— თავიდან არაფერი უთქვამს, — უპასუხა ნოდარმა და ნერწყვი მძიმედ გადაყლაპა. — მერე რამდენიმე საარქივო კოდი მომცა. ერთ-ერთზე სანდრო ქავთარაძის სახელი და გვარი ეწერა.

— ეს სახელი მანამდე ოდესმე გსმენიათ?

ნოდარმა თავი სწრაფად გააქნია.

— არა, არასდროს. იმ დღეს პირველად გავიგე.

— მკვლელობის დილის შეხვედრის შესახებ რა იცოდით?

— მხოლოდ ის, რომ დილის ცხრა საათზე ვიღაც უნდა მოსულიყო მასთან სახლში. წინა საღამოს დამირეკა, მითხრა, სამუშაო კაბინეტი მომეწესრიგებინა და ის ლურჯი საქაღალდე მაგიდაზე,გამოსაჩენ ადგილას დამედო.

— სტუმრის ვინაობა არ უხსენებია?

— არა.

— ბატონი გიორგი ბოლო დღეებში ნერვიულობდა? ხომ არ გეჩვენებოდათ, რომ რაღაცის ეშინოდა?

ნოდარი პასუხის გაცემამდე რამდენიმე წამით ჩაფიქრდა.

— ჩვეულებრივზე ბევრად ჩაკეტილი და გაღიზიანებული იყო. დღეში რამდენჯერმე მირეკავდა და ამოწმებდა, მზად იყო თუ არა საქაღალდე. ერთხელ მკითხა, ძველი დოკუმენტების ასლები ხომ არ დაგრჩა სადმეო. ვუთხარი, რაც არქივიდან მოვიტანე, ყველაფერი უკლებლივ ჩაგაბარეთ-მეთქი.

— კიდევ რამე ხომ არ უთქვამს ისეთი, რაც მაშინ უცნაურად მოგეჩვენათ? — ჰკითხა თამარმა რბილი, დამამშვიდებელი ხმით.

ნოდარმა თამარს შეხედა და ოდნავ მოეშვა.

— ერთ საღამოს, როცა საბუთებს ვალაგებდით, თავისთვის ჩაილაპარაკა, რომ წლების წინ რაღაც საკითხი ბოლომდე არ შეისწავლეს. ზუსტად ასე თქვა: „მაშინ არავინ მოინდომა ბოლომდე ჩახედვა“.

თამარმა ბლოკნოტში ეს სიტყვები სწრაფად ჩაინიშნა.

— რომელ საკითხზე საუბრობდა?

— არ ვიცი. არ მიკითხავს.

— რატომ არ ჰკითხეთ?

ნოდარმა მხრები ოდნავ აიჩეჩა.

— ის ჩემი უფროსი იყო, ქალბატონო თამარ. ზოგჯერ ადამიანებს არ ეკითხები ყველაფერს, რასაც ხმამაღლა ფიქრობენ.

ლევანმა მზერა არ მოაშორა მოწმეს.

— მკვლელობის დილას მის სახლში პირველი თქვენ მიხვედით. რაიმე უჩვეულო ცვლილება შენიშნეთ? მაგალითად, ნივთები გადაადგილებული, უჯრები გამოღებული?

— უკვე გითხარით. შემოსასვლელი კარი ბოლომდე დაკეტილი არ იყო, საკეტი გადატრიალებული არ გახლდათ. შიგნით რომ შევედი, მაგიდაზე ქაღალდები არეული დამხვდა, ლურჯი საქაღალდე კი აღარ იდო.

— და ორი ჭიქა?

— დიახ, ყავის მაგიდაზე იდგა.

დაკითხვა დასრულდა. სადამკვირვებლო ოთახში მდგარი ანა კარგა ხანს უყურებდა ნოდარის ზურგს.მისი ბოლო ფრაზა გონებაში ექოსავით უტრიალებდა: „მაშინ არავინ მოინდომა ბოლომდე ჩახედვა“.

ეს შეიძლებოდა ზოგადი ფილოსოფიური სინანული ყოფილიყო. მაგრამ აბაშიძე სიკვდილამდე რამდენიმე დღით ადრე სწორედ იმ ძველ საქმეს უბრუნდებოდა, რომლის მასალებშიც ექსპერტებმა უკვე აღმოაჩინეს გაყალბებული ან ურთიერთგამომრიცხავი ჩანაწერები.

შუადღისას ანამ და გიორგიმ აბაშიძის ყოფილ კოლეგასთან შეხვედრა გამართეს.

ნატო მელიქიშვილი წლების განმავლობაში მუშაობდა აბაშიძესთან ერთად სახელმწიფო უწყებაში.ახლა საჯარო სამსახურიდან წასული იყო და საკუთარ საკონსულტაციო კომპანიას ხელმძღვანელობდა. მათ ქალაქის ცენტრში, მყუდრო, ნახევრად ცარიელ კაფეში შეხვდა. საუბრის დაწყებამდე ნატომ ორივეს წყალი შეუკვეთა, სათვალე მოიხსნა და მხოლოდ ამის შემდეგ მიუბრუნდა გამომძიებლებს.

— გიორგი აბაშიძე რთული, მძიმე ხასიათის ადამიანი იყო, — თქვა მან პირდაპირ. — მაგრამ ყოველთვის უსამართლო და არასწორი არ ყოფილა.

— ბოლო პერიოდში მასთან ურთიერთობა გქონდათ? — ჰკითხა ანამ.

— იშვიათად ვხვდებოდით. მაგრამ დაახლოებით ერთი თვის წინ თავად დამიკავშირდა.

— რა აინტერესებდა?

— ძველი საარქივო დოკუმენტები. რაღაც ტექნიკური საკითხი, სატრანსპორტო კომპანიასთან და ავტოპარკის შემოწმებასთან დაკავშირებული.

გიორგიმ მაშინვე ჩაინიშნა ბლოკნოტში.

— სანდრო ქავთარაძის გარდაცვალების საქმე?

ნატომ მზერა ასწია, თვალებში გაკვირვება გამოეხატა.

— ეს სახელი თქვენც იცით?

— დიახ. სწორედ ამიტომ გეკითხებით.

ქალმა წყლის ჭიქას თითები შემოაჭდო, მაგრამ არ მოუსვამს.

— მაშინაც, შვიდი წლის წინ, იყო რაღაც სერიოზული გაუგებრობა. სატვირთო მანქანის სარემონტო დოკუმენტები, ტექნიკური დათვალიერების აქტები... აბაშიძე იმ პერიოდში ადმინისტრაციულ ზედამხედველობაზე მუშაობდა. მე ყველა დეტალი ზუსტად აღარ მახსოვს, სხვა განყოფილებაში ვიყავი.

— იცით, რა გადაწყვეტილება მიიღო მაშინ? — ჩაეკითხა ანა.

— დოკუმენტების ვიზირება მის მოვალეობაში შედიოდა. ერთ-ერთ შემაჯამებელ ჩანაწერში მისი ხელმოწერა იყო. მაგრამ არ ვიცი, რამდენად იცოდა მაშინ, რომ მანქანის ტექნიკური მდგომარეობის შესახებ მონაცემები ერთმანეთს არ ემთხვეოდა.

— მოგვიანებით, ამ ერთი თვის წინ, რატომ დაუბრუნდა ამ საკითხს?

ნატომ თავი ნელა დაუქნია.

— დამირეკა და მითხრა, რომ მაშინდელი დოკუმენტები ხელახლა უნდა ენახა. მითხრა, რომ რაღაცას თავის დროზე არასწორად შეხედა.

გიორგი წინ გადაიხარა, მზერა დაუძაბა.

— კონკრეტულად რას?

— არ დაუკონკრეტებია. მხოლოდ ის მითხრა, რომ წლების წინ მიღებული გადაწყვეტილება და მთელი ის ჯაჭვი შეიძლება სხვანაირად დასრულებულიყო, ზოგიერთი დოკუმენტი თავის დროზე გულდასმით რომ შეემოწმებინათ.

ანა ყურადღებით აკვირდებოდა ქალის სახეს.

— მისი მკვლელობის წინა დღეებში კიდევ დაგიკავშირდათ?

— არა, იმ საუბრის შემდეგ აღარ შევხმიანებივართ.

— ხომ არ იცოდით, რომ ვინმესთან საიდუმლო შეხვედრას აპირებდა?

— არა. მაგრამ იმ ბოლო საუბრისას ახსენა, რომ ერთ ადამიანს უნდა შეხვედროდა, ვისთანაც წლებია არ უსაუბრია და ვისთანაც ძველი ანგარიშები ჰქონდა გასასწორებელი.

— სახელი?

ნატომ თავი გააქნია.

— არ უთქვამს.

კაფედან გამოსვლისას შემოდგომის გრილმა ქარმა დაუბერა. ანამ ქურთუკის საყელო აიწია. გიორგი გვერდით მიჰყვებოდა, ფიქრებში წასული.

— აბაშიძე საკუთარ წილ პასუხისმგებლობას მაინც ხედავდა, — თქვა გიორგიმ. — გვიან, მაგრამ მაინც მიხვდა, რომ რაღაც გამოეპარა.

— შეიძლება, — უპასუხა ანამ. — მაგრამ ჯერ არ ვიცით, რას გულისხმობდა სიტყვებში „არასწორად შევხედე“. ეს შეიძლება ტექნიკურ შეცდომას ეხებოდეს, ან იმას, რომ ვიღაცას ზედმეტად ენდო.

— და ეს ყველაფერი მკვლელობამდე სულ რამდენიმე კვირით ადრე დაიწყო.

— რაც გვაფიქრებინებს, რომ ძველი საქმის გადახედვა მისთვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი გახდა. მაგრამ ეს ჯერ არ გვეუბნება, ვინ მივიდა მასთან სახლში და ვინ მოკლა.

გიორგი შეჩერდა და ანას შეხედა. მის მზერაში პროფესიულ დაძაბულობასთან ერთად რაღაც უფრო რბილი, თითქმის სითბოს მსგავსი გაკრთა.

— შენთვის ყველაფერი მკაცრად გამიჯნული უნდა დარჩეს, სანამ ბოლო წერტილამდე არ დამტკიცდება, არა?

— დიახ, გიორგი.

— ზოგჯერ ვფიქრობ, რომ ასე ფრთხილად სიარულით შეიძლება მნიშვნელოვანი დრო დავკარგოთ.

— და ზოგჯერ სწრაფად სირბილით შეიძლება კიდევ ერთხელ დავადოთ ხელი არასწორ ადამიანს, — ანამ პირდაპირ გაუსწორა თვალი. — ისე, როგორც ეს სამი წლის წინ მოხდა.

გიორგიმ ოდნავ, სევდიანად გაიღიმა.

— ისევ იგივე კამათი.

— ოღონდ ამჯერად ორივემ ვიცით, რა ფასი აქვს შეცდომას.

საღამოს საგამოძიებო ჯგუფი კვლავ საკონფერენციო ოთახში შეიკრიბა. ფანჯრებს მიღმა უკვე ჩამობნელებულიყო და ქალაქის ქუჩებში ნარინჯისფერი ლამპიონები აინთო.

სალომემ აბაშიძის კომპიუტერიდან აღდგენილი მონაცემების სქემა დიდ ეკრანზე გამოიტანა.

— აქ სამი ფაილია, რომელთა სათაურებიც პირდაპირ უკავშირდება შვიდი წლის წინანდელ მასალებს. პირველი დოკუმენტი სარემონტო ჩანაწერებს ეხება, მეორე — სატრანსპორტო კომპანიის შიდა მიმოწერას, მესამე კი ფოტომასალის დანართებს.

— აბაშიძეს ელენეს ფოტოების ციფრული ასლებიც ჰქონდა? — იკითხა ანამ.

— ჯერ ვერ ვადასტურებ. მესამე ფაილის დასახელება მხოლოდ „ვიზუალური მასალის რეესტრი“ იყო.შინაარსი დაზიანებულია, მხოლოდ ფაილის ნომერი იკითხება.

ირაკლი ბერიძემ მაგიდაზე თავისი საექსპერტო ჩანაწერები დააწყო და სათვალე შეისწორა.

— ტექნიკურ დოკუმენტებში ერთი სერიოზული შეუსაბამობა უკვე დავადასტურე. სატრანსპორტო კომპანიის იმ მანქანაზე, რომლითაც სანდრო ქავთარაძე დაიღუპა, სამუხრუჭე სისტემის შეკეთება ოფიციალურ აქტში დასრულებულად არის მითითებული. მაგრამ შიდა ჟურნალში იმავე დღეს დამატებითი შემოწმებაა რეკომენდებული, რომელიც არ ჩატარებულა.

— ეს ნიშნავს, რომ მანქანა განზრახ გაუმართავი გაუშვეს ხაზზე? — იკითხა გიორგიმ.

— არა, ასე შორს ვერ წავალთ. ეს ნიშნავს, რომ დოკუმენტები გაყალბებული ან არასწორად შედგენილია. მანქანის რეალური მდგომარეობის დასადგენად ძველი ავტოექსპერტიზის სრული მასალები გვჭირდება.

— სანდრო სწორედ ამ გაყალბებას მიაგნო და ამიტომ გადაიღო ფოტოები სახელოსნოში? — იკითხა თამარმა ჩუმად.

— ეს ჯერ მხოლოდ სავარაუდო ჯაჭვია, — უპასუხა ირაკლიმ. — სანდროს პირადი ჩანაწერები და ნეგატივები უნდა ვნახოთ, თუ რამე გადარჩა.

ლევანმა თავისი საქაღალდე გადაშალა.

— ძველი საქმის ლევან მაისურაძის დაკითხვის ოქმებისა და სასამართლო განაჩენის მოთხოვნა უკვე გაგზავნილია. წინასწარი სარეგისტრაციო ბარათით ჩანს, რომ ელენე ავალიანის მკვლელობის საქმეში ბრალდების ერთ-ერთი მთავარი საყრდენი სწორედ ქეთევან ჯაფარიძის მეორე ჩვენება იყო.

თამარმა თვალები დახარა. ხელები მაგიდის ქვეშ მჭიდროდ მოუჭირა ერთმანეთს.

— ანუ დეიდაჩემის სიტყვები სასამართლოში გამოიყენეს იმ კაცის წინააღმდეგ...

— როგორც ჩანს, დიახ, — რბილად უთხრა ანამ. — მაგრამ უნდა ვნახოთ, კონკრეტულად რა ფორმით და რამდენად გადამწყვეტი იყო მისი ჩვენება განაჩენის გამოტანისას.

— თუ ქეთევანმა არასწორი ადამიანი ამოიცნო, ეს მთელ ბრალდებას თავდაყირა აყენებს, — თქვა გიორგიმ.

— შესაძლოა. მაგრამ მხოლოდ ერთი მოწმის შეცდომა არ გვაძლევს უფლებას, მთელი სასამართლო პროცესი ავტომატურად ფალსიფიცირებულად გამოვაცხადოთ. ყველა დეტალი უნდა გადამოწმდეს.

სალომემ ეკრანზე ახალი ფანჯარა გახსნა.

— კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი დეტალი ვიპოვე. აბაშიძის ელექტრონულ კალენდარში მკვლელობამდე ორი დღით ადრე შეხვედრის ჩანაწერი იყო გაკეთებული. სტუმრის სახელი წაშლილია, მაგრამ შეხვედრის დრო და ადგილი სისტემამ შეინახა.

გიორგი მაშინვე წამოდგა სკამიდან.

— სად შედგა შეხვედრა?

— მის სამუშაო ოფისში, საღამოს ექვს საათზე. ჩანაწერი ხელით იყო დამატებული და მკვლელობის წინა დღეს წაშლილი.

— იმ საღამოს ნოდარი ოფისში იყო? — იკითხა ლევანმა.

— ამას ხვალ დილით გადავამოწმებ, საშვების სისტემის ჩანაწერები მოვითხოვე.

ანა მონიტორს მიუახლოვდა.

— ანუ შეხვედრის ჩანაწერი თავად აბაშიძემ წაშალა სიკვდილამდე ერთი დღით ადრე?

— ასე ჩანს, — დაადასტურა სალომემ. — წაშლა მისი პირადი კომპიუტერიდან განხორციელდა.

— მაშინ უნდა გავარკვიოთ, ვის შეხვდა ოფისში და რატომ ჩათვალა საჭიროდ მისი სახელის დამალვა, — თქვა გიორგიმ.

შეხვედრის დასრულების შემდეგ გუნდი დაიშალა. ანა ცარიელ დერეფანში გამოვიდა. სიჩუმეში საკუთარი ნაბიჯების ხმა მკაფიოდ ესმოდა. ტელეფონი ამოიღო — ეკრანზე დედისგან გამოგზავნილი შეტყობინება ანათებდა: „დღეს სახლში იქნები? ცხელი სადილი დაგიტოვე.“

ანა რამდენიმე წამს უძრავად იდგა და ეკრანს უყურებდა. ბოლო კვირების განმავლობაში სახლში მხოლოდ გვიან ღამით, დასაძინებლად ბრუნდებოდა. დედას სულ იმას ეუბნებოდა, გადაუდებელი საქმეები მაქვსო, თუმცა გულის სიღრმეში აცნობიერებდა, რომ სამსახური მისთვის ერთგვარ თავშესაფრად ქცეულიყო — ადგილად, სადაც საკუთარ ემოციებთან მარტო დარჩენა არ უწევდა.

თითები კლავიატურას შეახო და აკრიფა: „დღეს ადრე მოვალ, დედა. ერთად ვივახშმოთ.“

შეტყობინება გაგზავნა და ღრმად ამოისუნთქა.

— სახლში მიდიხარ? — გაისმა ზურგს უკან ნაცნობი, ოდნავ დაღლილი ხმა.

ანა შემობრუნდა. დერეფნის ბოლოში გიორგი იდგა, პალტო მხარზე გადაეკიდა, ხელში კი ტელეფონი ეჭირა.

— დიახ. დედას დავპირდი, რომ ერთად ვივახშმებთ. შენ?

— მეც მივდივარ. ნინოს და მამას დავურეკე, კვირას ნამდვილად მოვალ-მეთქი. დღეს აქ დარჩენით ვეღარაფერს შევცვლით, ექსპერტიზის პასუხები მხოლოდ დილით იქნება.

— ეს ნამდვილად შენ თქვი? — ანას თვალებში მსუბუქი ირონია გაკრთა. — ადამიანმა, რომელიც ყოველთვის საქმის ბოლომდე მიყვანას ითხოვს?

— ნუ მიეჩვევი ამას, — გიორგიმ ღიმილი ვერ შეიკავა და გვერდით ამოუდგა.

ისინი ლიფტისკენ ერთად წავიდნენ. ვიწრო კაბინაში შესვლისას მხრებით ოდნავ შეეხნენ ერთმანეთს. ლიფტი ნელა დაეშვა ქვემოთ. რამდენიმე წამს ორივე ჩუმად იდგა, მაგრამ ეს დუმილი აღარ ჰგავდა იმ ცივ, ოფიციალურ დისტანციას, რომელიც მათ შორის გამოძიების პირველ დღეებში სუფევდა.

— დღეს ნატოსთან საუბარი მნიშვნელოვანი იყო, — თქვა გიორგიმ დაბალი ხმით. — მაგრამ მაინც მგონია, რომ აბაშიძე ბოლომდე გულწრფელი არც მასთან ყოფილა.

— აბაშიძის ნამდვილი მოტივი ჯერ ისევ ბურუსშია, — დაეთანხმა ანა. — მაგრამ მისი სიცოცხლის ბოლო დღეების სურათი უკვე იკვეთება.

— მხოლოდ ნაწილობრივ.

— შენ ოდესმე ამბობ „ეს საკმარისია“? — ჰკითხა გიორგიმ და ანასკენ მიბრუნდა.

ანამ თავი ასწია. ლიფტის მკრთალ შუქზე გიორგის თვალები უფრო მუქი და ღრმა ჩანდა.

— როცა მართლა საკმარისი იქნება, გიორგი.

ლიფტის კარი რბილი ხმაურით გაიღო. ანა პირველი გავიდა ჰოლში, შემდეგ კი კართან შეჩერდა და უკან მოიხედა.

— კარგი, ანა. მაშინ ხვალამდე, — თქვა გიორგიმ და ოდნავ დაუქნია თავი.

— ხვალამდე, გიორგი. და არ დაგავიწყდეს — დღეს სამსახურზე აღარ იფიქრო.

— ვეცდები, — უპასუხა მან და უყურებდა, როგორ გაუჩინარდა ანა ქუჩის მკრთალ განათებაში, სანამ თავადაც გავიდოდა შენობიდან.

იმავე საღამოს გიორგის მშობლების სახლში სიმყუდროვე და შემწვარი კარტოფილის თბილი სუნი იდგა. ნინომ მაგიდაზე თეფშები დააწყო და როგორც კი ძმა ზღურბლზე დაინახა, მაშინვე გამომცდელად შეხედა:

— კვირას მართლა მოდიხარ, თუ ისევ ბოლო წუთს დარეკავ?

— მართლა მოვდივარ, ნინო. სიტყვას გაძლევ.

— ტელეფონი მაინც გამორთე სადილის დროს.

— ვნახოთ, — ჩაიცინა გიორგიმ.

ნინომ თვალები აატრიალა და სამზარეულოსკენ შებრუნდა:

— აი, უკვე დაიწყო!

მამამ გაზეთი დაკეცა, სათვალე მოიხსნა და შვილს ყურადღებით დააკვირდა.

— სამსახურში ისევ იმ ძველ, ჩახლართულ საქმეს იძიებთ?

გიორგი სკამზე ჩამოჯდა და ოდნავ გაკვირვებულმა შეხედა მამას.

— საიდან მიხვდი?

— შენს ხმაზე და გამოხედვაზე გეტყობა, შვილო. როცა რაღაც მძიმე გაწუხებს, პასუხებს ზედმეტად მოკლედ იძლევი და თვალებს მალავ.

გიორგიმ ღრმად ამოისუნთქა.

— ერთი ძველი ტრაგედიაა, მამა. შვიდი წლის წინანდელი. ახლა კი აღმოჩნდა, რომ ის პირდაპირ უკავშირდება ახალ მკვლელობებს.

— და შენ გგონია, რომ შეგიძლია წარსულის ყველა შეცდომის გამოსწორება?

— არა. ვიცი, რომ წარსულს ვერ შევცვლი.

— მაშინ ნუ აიღებ საკუთარ თავზე იმაზე მეტ ტვირთს, ვიდრე ადამიანს შეუძლია ატაროს. შენ გამომძიებელი ხარ, გიორგი, და არა ღმერთი.

გიორგიმ მამას შეხედა. მოხუცის სიტყვებში ის სიმშვიდე და სიბრძნე იყო, რომელიც მას ბოლო კვირებში ასე აკლდა. ამჯერად კამათი აღარ დაუწყია — უბრალოდ თავი დაუქნია და ჩაის ჭიქას მისწვდა.

ღამის ათ საათზე, როცა ანა დედასთან ერთად ვახშმობის შემდეგ თავის ოთახში შევიდა და დღის ჩანაწერებს აწესრიგებდა, ტელეფონმა მოულოდნელად დარეკა. ეკრანზე სალომეს სახელი აინთო.

— ბოდიში, ანა, ასე გვიან რომ გირეკავ, — გაისმა ყურმილში სალომეს აღელვებული ხმა. — ვიცი,რომ სახლში ხარ, მაგრამ ეს დილამდე ვერ მოიცდიდა.

ანა მაშინვე დაიძაბა და საწოლიდან წამოდგა.

— რა მოხდა, სალომე?

— ძველი საქმის სასამართლო დოკუმენტების სრული ჩამონათვალი მივიღე ელექტრონული არქივიდან. ელენე ავალიანის მკვლელობის საქმეში ერთი უმნიშვნელოვანესი დანართი აღმოჩნდა,რომელიც წინა ასლებში საერთოდ არ ჩანდა.

— რა დანართია?

— სანდრო ქავთარაძის საქმიდან გადმოტანილი ფოტომასალის საბოლოო აღწერა. მასში მხოლოდ ოთხი ფოტოა ჩამოთვლილი, მაშინ როცა ელენეს მიერ ჩაბარების პირველად ოქმში ექვსი ფიგურირებდა.

— ეს უკვე ვიცოდით, სალომე, რომ ორი ფოტო აკლდა.

— დიახ, მაგრამ ახლა მიზეზიც ვიპოვე! — წამოიძახა სალომემ. — დანართის ქვედა მინდორზე წვრილი შრიფტით წერია, რომ ორი ფოტოსურათი „დაუბრუნდა წარმომდგენს გამოძიებისთვის არარელევანტურობის გამო“. მაგრამ ყველაზე უცნაური ის არის, რომ არ არის მითითებული,კონკრეტულად ვინ ჩაიბარა ისინი და როდის. ხელმოწერა გაურკვეველი კლაკნილია.

ანამ ფანჯარასთან მიიწია და ცივ მინას შუბლი მიაყრდნო.

— ელენემ დაიბრუნა ისინი?

— შესაძლოა. მაგრამ თარიღი არ წერია. იქნებ უკვე მისი სიკვდილის შემდეგ გაიტანეს?

— და რა კავშირი აქვს ამას აბაშიძესთან?

— სწორედ ამის გამო დაგირეკე! აბაშიძის კომპიუტერიდან აღდგენილ იმ დაზიანებულ ფაილში,რომელსაც „ვიზუალური მასალის რეესტრი“ ერქვა, ზუსტად ამ დანართის საარქივო ნომერია მითითებული!

ანამ თვალები დახუჭა. გონებაში ყველა ნაწილი საბოლოოდ შეერთდა.

— ანუ აბაშიძემ იცოდა, რომ ელენეს ფოტოებიდან ორი ცალი საქმიდან ამოიღეს და გააქრეს.

— ან სულ მცირე, სწორედ ამ ორი დაკარგული ფოტოს კვალს ეძებდა სიკვდილამდე.

— სალომე, ეს მონაცემები დაცულ სერვერზე შეინახე და ასლი შექმენი. ხვალ დილით პირველივე საქმედ ამას განვიხილავთ.

— უკვე გავაკეთე, ანა. ღამე მშვიდობისა.

ზარის დასრულების შემდეგ ანა რამდენიმე წამს უძრავად იდგა, შემდეგ კი გიორგის ნომერი აკრიფა.გიორგიმ მეორე ზარზევე უპასუხა, თითქოს არც ეძინა და მის ზარს ელოდა.

— გისმენ, ანა. ხომ მშვიდობაა?

— სალომემ ახლახან დამირეკა, — დაიწყო ანამ და მოკლედ უამბო აღმოჩენილი დანართისა და აბაშიძის ფაილის დამთხვევის შესახებ.

გიორგი ყურმილში რამდენიმე წამს ჩუმად იყო. ისმოდა მხოლოდ მისი ღრმა სუნთქვა.

— ანუ აბაშიძე დაკარგულ ორ ფოტოს ეძებდა, — თქვა მან ბოლოს.

— დიახ. შესაძლოა, სწორედ იმ ფოტოებს, რომლებზეც რეალური დამნაშავეები ჩანდნენ.

— ახლა უკვე გასაგებია, რატომ მოითხოვა ძველი საქაღალდეები ასე სასწრაფოდ.

— და შესაძლოა, სწორედ ამ ძიებამ მიიყვანა იმ ადამიანთან, ვინც მკვლელობის დილას მასთან სახლში მივიდა და ლურჯი საქაღალდე წაიღო.

— ხვალ დილითვე უნდა გავარკვიოთ, ვისი ხელმოწერაა იმ დანართზე და ვინ გასცა ფოტოების დაბრუნების ბრძანება, — თქვა გიორგიმ მტკიცედ. — ახლა კი დაიძინე, ანა. ხვალ მძიმე დღე გველის.

— შენც, გიორგი. ღამე მშვიდობისა.

ზარი შეწყდა. ანამ ტელეფონი მაგიდაზე დადო და კვლავ ფანჯარას გახედა. ღამის თბილისი მშვიდად სუნთქავდა, ქუჩებში იშვიათი მანქანების ფარები ციმციმებდა.

შვიდი წლის წინ გადაღებული ფოტოები, რომლებიც თითქოს სამუდამოდ უნდა ჩამარხულიყო ძველი საქმის მტვრიან არქივში, ახლა ახალი, სისხლიანი დანაშაულის ეპიცენტრში აღმოჩნდა. გიორგი აბაშიძე მათ ეძებდა და სიცოცხლით აგო პასუხი. ქეთევანმა ერთ-ერთ მათგანზე საკუთარი საბედისწერო შეცდომა აღიარა და ისიც გააჩუმეს. დავითმა კი შიშის გამო წლების განმავლობაში დამალა სიმართლე.

მათ წინაშე უკვე ერთი მთლიანი, სისხლიანი სურათი იკვეთებოდა, მაგრამ მთავარი გასაღები კვლავ ორ დროში იყო ჩაკეტილი — იმაში, რაც შვიდი წლის წინ მოხდა ელენეს ბინაში, და იმაში, რაც რამდენიმე დღის წინ დატრიალდა აბაშიძის კაბინეტში.




სახელი: *
  • bowtiesmilelaughingblushsmileyrelaxedsmirk
    heart_eyeskissing_heartkissing_closed_eyesflushedrelievedsatisfiedgrin
    winkstuck_out_tongue_winking_eyestuck_out_tongue_closed_eyesgrinningkissingstuck_out_tonguesleeping
    worriedfrowninganguishedopen_mouthgrimacingconfusedhushed
    expressionlessunamusedsweat_smilesweatdisappointed_relievedwearypensive
    disappointedconfoundedfearfulcold_sweatperseverecrysob
    joyastonishedscreamtired_faceangryragetriumph
    sleepyyummasksunglassesdizzy_faceimpsmiling_imp
    neutral_faceno_mouthinnocent