ელენა (3)

დილით გაღვიძება ყოველთვის მძულდა, მაგრამ იმ დილით საკუთარ თავთან შეხვედრა უფრო მეტად არ მინდოდა.

სარკის წინ ვიდექი და ჩემს ანარეკლს ვუყურებდი. თვალების ქვეშ სიშავე შემპარვოდა, თმა უწესრიგოდ მქონდა ჩამოშლილი, ტუჩებზე კი ღიმილის ნასახიც აღარ ჩანდა. გუშინდელი საღამო ჯერ კიდევ კანსა და ფიქრებში მქონდა ჩარჩენილი.

ანდროს სახე გამახსენდა.

მისი ცივი მზერა, თითები, რომლებიც ჩემს ნიკაპს ისე ჩასჭიდებოდა, თითქოს უფლება ჰქონდა, ჩემთვის ტკივილი მოეყენებინა, და ის დამამცირებელი ტონი, რომლითაც მელაპარაკებოდა.

სარკეს მოვშორდი.

— აღარასოდეს, — ჩავილაპარაკე ჩემთვის.

არ ვიცოდი, რას ვპირდებოდი საკუთარ თავს. იმას, რომ აღარასოდეს მივცემდი უფლებას, ასე მოვქცეოდი? თუ იმას, რომ აღარასოდეს დავუშვებდი, მის სიტყვებს ჩემამდე მოეღწია?

ალბათ, ორივეს.

სწრაფად მოვწესრიგდი. შავი, ტანზე მომდგარი კაბა ჩავიცვი, თმა მაღლა ავიწიე და მსუბუქი მაკიაჟი გავიკეთე. ჩვეულებრივ, სანამ სახლიდან გავიდოდი, ჩემს გარეგნობას ყურადღებით ვამოწმებდი, მაგრამ დღეს სარკეში დიდხანს გაჩერება არ მინდოდა.

ჩემი ტელეფონი განათდა.

რატი: დღესაც მუშაობ?

მე: სამწუხაროდ.

რატი: მშვენიერია. კიდევ ერთი დღე, როცა მდიდრებს სასმელს მივუტანთ და მათ ეგონებათ, რომ სამყაროს ბატონ-პატრონები არიან.

უნებურად გამეღიმა.

მე: შენ კი კიდევ ერთი დღე, როცა საკუთარ თავს ყველაზე სიმპათიურ მიმტანად გამოაცხადებ.

რატი: გამოცხადება არ მჭირდება, ფაქტია.

ტელეფონი ჩანთაში ჩავდე და სახლიდან გავედი.

იმ საღამოს კლუბში შესვლისას საკუთარ თავს ერთი რამ შევახსენე: აქ სამუშაოდ მოვედი. არა ანდროს სანახავად, არა იმის გასაგებად, შემომხედავდა თუ არა, და მით უმეტეს, არა იმისთვის, რომ მისთვის რამე დამემტკიცებინა.

მხოლოდ სამუშაოდ.

— ოჰ, აი, ჩვენი ქალბატონიც! — შორიდანვე დამიძახა რატიმ.

ბართან იდგა, თეთრი პერანგის სახელოები აეკეცა და ჭიქებს ალაგებდა.

— რა იყო, მოგენატრე? — ვკითხე, როცა მივუახლოვდი.

— ძალიან. უკვე ვფიქრობდი, რომ მდიდარ კაცს გაჰყევი ცოლად და ჩვენ, უბრალო მოკვდავები, აღარ გახსოვდით.

— ჯერ ისეთი მდიდარი ვერ ვიპოვე, შენს ხასიათს რომ გაუძლოს.

— ანუ ისევ მარტო ხარ. მშვენიერია, კონკურენტი არ მყავს.

გავიცინე. რატი ყოველთვის ახერხებდა, რამდენიმე სიტყვით მაინც შეემსუბუქებინა ჩემთვის დღე.

— სხვათა შორის, დღეს დათოც მოვიდა, — მითხრა მან ისე, თითქოს სრულიად უმნიშვნელო ამბავს მეუბნებოდა.

ჭიქა, რომელსაც ვიღებდი, ხელში გამიჩერდა.

— დათო?

— ჰო, ის სიმპათიური კაცი, შენ რომ ასე გულმოდგინედ ემსახურებოდი წინა ჯერზე.

თვალები ავატრიალე.

— ნუ დაიწყებ.

— მე არაფერი მითქვამს, ძვირფასო. უბრალოდ, ზოგიერთ მამაკაცს შენთან საუბარი მოსწონს.

— და ზოგიერთს ზედმეტი ლაპარაკი.

— ეგ კი ნამდვილად.

საუბარი აღარ გამიგრძელებია. სამუშაოს შევუდექი, შეკვეთები მივიღე და დარბაზში დავიწყე მოძრაობა.

დათო დაახლოებით ნახევარი საათის შემდეგ გამოჩნდა.

მუქი ლურჯი პიჯაკი ეცვა, თეთრი პერანგის ზედა ღილი შეხსნილი ჰქონდა და სახეზე ის მშვიდი ღიმილი დასთამაშებდა, რომელიც მასთან საუბარს უჩვეულოდ მარტივს ხდიდა.

როცა დამინახა, ხელი ამიწია.

— აი, ვის ნახვასაც ვიმედოვნებდი.

— იმედია, სასმლის შეკვეთასაც აპირებთ და მხოლოდ ჩემი ნახვით არ შემოიფარგლებით, — ვუპასუხე.

დათოს გაეცინა.

— ასეთი მკაცრი ხარ ყველა კლიენტთან?

— მხოლოდ მათთან, ვინც სამუშაო საათებში მაწუხებს.

— მაშინ მოგვიწევს, სამუშაო საათები უფრო ხშირად დაემთხვეს ერთმანეთს.

თავი გავაქნიე, თუმცა ღიმილი ვერ შევიკავე.

— რას ინებებთ?

შეკვეთა მივიღე და რამდენიმე წუთში მისი მაგიდისკენ დავბრუნდი. დათომ ჭიქა გამომართვა, მაგრამ წასვლის საშუალება მაშინვე არ მომცა.

— დღეს უკეთ გამოიყურები, — მითხრა.

— გუშინ ცუდად გამოვიყურებოდი?

— არა. უბრალოდ, დღეს უფრო მშვიდი ჩანხარ.

მის სიტყვებზე წამით დავფიქრდი.

მშვიდი.

ალბათ, სწორედ ეს მჭირდებოდა — ადამიანი, რომელიც ჩემს სახეს შეხედავდა და დაინახავდა არა იმას, რამდენად სასურველი ვიყავი, არამედ იმას, როგორ ვგრძნობდი თავს.

— იქნებ უბრალოდ კარგი დღე მაქვს, — ვუთხარი.

— მაშინ იმედი მაქვს, საღამომდე გაგიგრძელდება.

— მეც.

მის მაგიდას მოვშორდი და სხვა შეკვეთების შესრულება გავაგრძელე.

არ შემიმჩნევია, როგორ გაიღო კლუბის შესასვლელი კარი.

არც ის, როგორ შემოვიდა ანდრო.

⸻

ანდრო

კლუბში შესვლისთანავე მისი დანახვა არ მინდოდა.

საკუთარ თავს ამას ჯერ კიდევ გზაში ვუმეორებდი.

საქმე მქონდა. შეხვედრა მქონდა დაგეგმილი. რამდენიმე ზარი უნდა განმეხორციელებინა და მეგობრებთან ერთად ერთი სასმელიც უნდა დამელია. ელენასთან ამას საერთო არაფერი ჰქონდა.

მაშინ რატომ იყო, რომ დარბაზში შესვლისთანავე თვალები მისკენ გამექცა?

ის ბართან იდგა, ვიღაცას ესაუბრებოდა და იცინოდა.

ელენა იცინოდა.

არა ის მწარე, დამცინავი ღიმილი, რომელსაც ჩემთან შეხვედრისას ირგებდა. არა ის ირონიული მზერა, რომლითაც ცდილობდა, ჩემი სიტყვები უკანვე დაებრუნებინა.

ეს სიცილი ნამდვილი იყო.

მის წინ დათო იდგა.

კაცი რაღაცას ეუბნებოდა, ელენა კი თავს ოდნავ უკან სწევდა და იცინოდა. დათომ ჭიქა აიღო, მერე რაღაც უთხრა, რამაც ელენას ტუჩებზე კვლავ ღიმილი გამოაჩინა.

ჩემი ყბა თავისთავად დაიძაბა.

— ანდრო?

მეგობრის ხმამ ფიქრებიდან გამომიყვანა.

— გისმენ.

— მაგიდასთან მივდივართ თუ აქ უნდა გაშეშდე?

მზერა ელენას მოვაშორე.

— მივდივართ.

VIP ოთახისკენ წავედი, თუმცა რამდენიმე ნაბიჯის შემდეგ კვლავ უკან გავიხედე.

დათო მისკენ ოდნავ დაიხარა, რათა მუსიკის ხმაურში მისი ნათქვამი გაეგო. ელენამ თავი დაუქნია და რაღაც უპასუხა.

არაფერი განსაკუთრებული.

უბრალოდ ორი ადამიანი საუბრობდა.

მაშინ რატომ მინდოდა, მივსულიყავი და მათ შორის ჩავმდგარიყავი?

იმიტომ, რომ დათოსთან მისი სიცილი მაღიზიანებდა.

იმიტომ, რომ ელენა ჩემს დანახვაზე აღარ იღიმოდა.

იმიტომ, რომ მახსოვდა, როგორ მიყურებდა ადრე, სანამ ჩემს ნამდვილ სახეს დაინახავდა.

და ახლა ეს მზერა სხვას ერგებოდა.

— რა გჭირს? — მკითხა მეგობარმა, როცა მაგიდასთან დავჯექი.

— არაფერი.

— სახეზე ისეთი გამომეტყველება გაქვს, თითქოს ვიღაცის მოკვლას აპირებ.

— მაშინ ნუ მომცემ მიზეზს, რომ შენით დავიწყო.

მან გადაიხარხარა, მე კი სასმელი მოვითხოვე.

ვცდილობდი, საუბარში ჩავრთულიყავი. მეგობრები რაღაც ბიზნესგარიგებაზე ლაპარაკობდნენ, მაგრამ მათი სიტყვები ერთმანეთში ირეოდა. ჩემი ყურადღება ყოველ რამდენიმე წამში უნებურად დარბაზისკენ გარბოდა.

ელენა დათოსთან აღარ იდგა. მაგიდებს შორის მოძრაობდა, შეკვეთებს არიგებდა, კლიენტებს ემსახურებოდა.

რამდენიმე წუთში დათოს მაგიდასთან დაბრუნდა.

კაცი რაღაცას ეკითხებოდა. ელენა მის გვერდით გაჩერდა და პასუხისას ოდნავ გაეღიმა.

ჭიქა მაგიდაზე დავდგი.

— ჯანდაბა.

— რა თქვი? — მკითხა გვერდით მჯდომმა.

— არაფერი.

საკუთარ თავს ვეღარ ვიტყუებდი ისე დამაჯერებლად, როგორც მინდოდა.

ეჭვიანობა იყო.

მაგრამ რატომ უნდა მშურდეს კაცის, რომელიც ელენას ესაუბრებოდა?

ელენა ჩემი არ იყო.

არც არასოდეს ყოფილა.

მე თვითონ ვუთხარი, რომ ჩვენს შორის არაფერი არსებობდა. მე თვითონ მოვთხოვე, ჩუმად ყოფილიყო, თითქოს ჩემი სახელი მის გვერდით უხერხულობას მიქმნიდა. მე თვითონ ვაქციე ადამიანი, რომელიც ჩემთან თავს მშვიდად გრძნობდა, ქალად, რომელიც ახლა ჩემს დანახვაზე ზურგს შემაქცევდა.

მაშინ რატომ ვერ ვიტანდი, როცა სხვასთან ბედნიერი ჩანდა?

დათომ რაღაც უთხრა და ელენამ მხარზე მსუბუქად შეეხო, თითქოს პასუხისას ხაზი გაუსვა ნათქვამს.

თითები მუშტად შევკარი.

— ანდრო, გესმის საერთოდ, რას გეუბნები? — მეგობარმა ჭიქა მაგიდაზე დადგა.

— გითხარი, რომ გისმენ.

— მაშინ მითხარი, რას ვფიქრობდი.

— რომ ზედმეტად ბევრს ლაპარაკობ.

მან ხმამაღლა გადაიხარხარა.

მე კი კვლავ ელენას გავხედე.

ამჯერად მანაც შემომხედა.

მხოლოდ ერთი წამით.

მისი მზერა ჩემსას შეხვდა, სახეზე ღიმილი ნელ-ნელა გაუქრა და თვალებში სიცივე ჩაუდგა.

შემდეგ მშვიდად შებრუნდა და დათოს საუბარი გაუგრძელა.

თითქოს იქ საერთოდ არ ვიჯექი.

თითქოს მისთვის ისეთივე უცხო ვიყავი, როგორც ნებისმიერი სხვა კაცი ამ კლუბში.

ეს უნდა ყოფილიყო ის, რაც მინდოდა.

მაშინ რატომ მინდოდა, მისთვის თვალებში შემეხედა და მეკითხა, როგორ ბედავდა ჩემს იგნორირებას?

არა.

დღეს მასთან არ მივიდოდი.

არ ვკითხავდი, რა აკავშირებდა დათოსთან. არ შევაწყვეტინებდი საუბარს. არ მივცემდი უფლებას, ეფიქრა, რომ მისი ყოველი მოძრაობა ჩემთვის მნიშვნელოვანი იყო.

სასმელი მოვსვი და მზერა მეგობრებს მივაპყარი.

რამდენიმე წუთი გავიდა.

შემდეგ კიდევ რამდენიმე.

და მაინც, ყოველ ჯერზე, როცა დარბაზიდან სიცილი მესმოდა, ჩემი მზერა მისკენ გარბოდა.

ყველაზე მეტად კი ის მაღიზიანებდა, რომ ელენა ბედნიერი ჩანდა.

ჩემ გარეშე.

⸻

ელენა

ღამე ნელა მიიწევდა წინ.

დათო კიდევ რამდენჯერმე ვნახე. ერთხელ შეკვეთა მივუტანე, მეორედ კი თავად დამიძახა, რადგან რაღაცის კითხვა სურდა.

— მითხარი, ელენა, — მითხრა მან, როცა მაგიდასთან მივედი, — ყოველთვის ასეთი სერიოზული ხარ სამსახურში?

— თქვენ რატომღაც ხშირად გგონიათ, რომ სერიოზული ვარ.

— იმიტომ, რომ როცა არ იცინი, ისეთი გამომეტყველება გაქვს, თითქოს მთელი სამყარო გაწყენინებს.

— იქნებ ასეც არის.

დათომ რამდენიმე წამით შემომხედა.

— მაშინ იმედი მაქვს, ერთ დღეს მაინც მოგცემთ მიზეზს, რომ სამყაროს მიმართ აზრი შეიცვალო.

მისი სიტყვები სასიამოვნო იყო, თუმცა განსაკუთრებულ მნიშვნელობას არ ვანიჭებდი. დათო კეთილი კაცი ჩანდა და მასთან საუბარი მსიამოვნებდა. ამაზე მეტი არაფერი იყო საჭირო.

მაგრამ ისიც შევამჩნიე, რომ ყოველ ჯერზე, როცა მის მაგიდასთან ვჩერდებოდი, ანდროს მზერა ზურგში მხვდებოდა.

თავიდან თავს ვარწმუნებდი, რომ მეჩვენებოდა.

შემდეგ კი განზრახაც გავხედე.

ანდრო მეგობრებთან ერთად იჯდა, ხელში სასმელი ეჭირა და ისე მიყურებდა, თითქოს რაღაცის თქმას აპირებდა, მაგრამ საკუთარ თავს ამის უფლებას არ აძლევდა.

ღიმილი ტუჩის კუთხეში შემეპარა.

რა მოხდა, ანდრო?

არ მოგწონს, როცა შენს სათამაშოს სხვა ესაუბრება?

ეს ფიქრი უსიამოვნოდ მომხვდა გულში.

არ მინდოდა, მისთვის რამე დამემტკიცებინა. არ მინდოდა, მის ყურადღებაზე მეფიქრა.

მაგრამ ვერ უარვყოფდი, რომ მისი გაღიზიანების დანახვა ჩემშიც რაღაც ბნელ, ბავშვურ კმაყოფილებას იწვევდა.

შესაძლოა, იმიტომ, რომ პირველად არ ვიყავი ერთადერთი, ვისაც ამ ურთიერთობაში ტკივილი ჰქონდა.

თუმცა განსხვავება ის იყო, რომ მე ამ ტკივილისგან გათავისუფლება მინდოდა.

მას კი, როგორც ჩანდა, მხოლოდ იმის ატანა არ შეეძლო, რომ ვიღაც სხვა ჩემს გვერდით იდგა.

და ეს ორი რამ ერთი და იგივე არ იყო.

⸻

დაახლოებით ღამის თორმეტი საათი იქნებოდა, როცა ცვლა დასრულდა.

ფეხები მტკიოდა, მხრები დამძიმებული მქონდა და სახლში წასვლაზე მეტად არაფერი მინდოდა.

უკანა ოთახში შევედი, წინსაფარი მოვიხსენი და ჩანთას ხელი დავავლე. რატი ჯერ კიდევ დარბაზში იყო — რამდენიმე შეკვეთა დარჩენოდა და მითხრა, ცოტა ხანში გამოვალო.

უკვე გასვლას ვაპირებდი, როცა უფროსმა დამიძახა.

— ელენა, ერთი წუთით.

შევბრუნდი.

— გისმენთ.

კაბინეტიდან კონვერტი გამოიტანა. მისი სახე ჩვეულებრივზე უფრო სერიოზული იყო.

— დღეს შენთვის დამატებითი სამუშაო გამოჩნდა.

წარბები შევკარი.

— დღეს? ჩემი ცვლა დასრულებულია.

— ვიცი. მაგრამ კლიენტი საკმაოდ დიდ თანხას იხდის. სასტუმროში გელოდება.

სხეულში უცნაურმა დაძაბულობამ გამიარა.

ასეთი შეთავაზებები უცხო არ იყო. ეს სამუშაო ჩემი ცხოვრების ნაწილი იყო, როგორი უსიამოვნოც უნდა ყოფილიყო ამის აღიარება.

— ვინ არის? — ვკითხე.

— სახელი არ უთქვამს. ყველაფერი წინასწარ შეთანხმებულია.

— და მისამართი?

კონვერტიდან პატარა ფურცელი ამოიღო და გამომიწოდა.

— ნომერიც წერია. თუ დათანხმდები, ტაქსის ფულსაც აგინაზღაურებენ.

ფურცელი გამოვართვი.

თვალები მისამართზე დავაჩერე.

შემდეგ სასტუმროს სახელი წავიკითხე.

და კიდევ ერთხელ.

გული უცნაურად ამიჩქარდა.

ეს სასტუმრო ვიცოდი. ქალაქის ერთ-ერთ ყველაზე ძვირადღირებულ უბანში მდებარეობდა. ასეთი ადგილი იაფი არ იყო და არც მისი სტუმრები ირჩევდნენ შემთხვევით.

დათო გამახსენდა.

მისი ღიმილი. მისი ყურადღება. ის, თუ როგორ მიყურებდა მთელი საღამო.

იქნებ მართლაც მასთან იყო დაკავშირებული ეს შეთავაზება?

იქნებ ჩემთვის თანხა წინასწარ გადაეხადა, რადგან პირადად ვერ გაბედა კითხვა?

ეს ფიქრი იმდენად მოულოდნელი იყო, რომ საკუთარ თავს გავუღიმე.

— რამე პრობლემაა? — მკითხა უფროსმა.

— არა, — ვუპასუხე და ფურცელი ჩანთაში ჩავდე. — უბრალოდ, არ ველოდი.

— გადაწყვეტილება შენზეა დამოკიდებული. არავინ გაიძულებს.

მის ნათქვამზე თავი დავუქნიე.

მართლაც, არავინ მაიძულებდა.

შემეძლო, უარი მეთქვა და სახლში წავსულიყავი.

მაგრამ იმ წუთას ფული მჭირდებოდა. თანაც, თუ კლიენტი დათო იყო, მასთან შეხვედრა ალბათ იმაზე ნაკლებად უსიამოვნო იქნებოდა, ვიდრე სხვა კაცთან.

თუმცა რატომღაც გულში ცუდი წინათგრძნობა მრჩებოდა.

— კარგი, წავალ, — ვთქვი ბოლოს.

უფროსმა თავი დამიქნია და თავისი საქმე გააგრძელა.

მე კი ბარისკენ წავედი.

რატი უკვე ჭიქებს ალაგებდა.

— სად გაქრი? — მკითხა. — ვიფიქრე, გაიქეცი და მარტო დამტოვე.

— დამატებითი სამუშაო გამოჩნდა.

მის სახეს ღიმილი ჩამოშორდა.

— ახლა?

— ჰო. სასტუმროში უნდა წავიდე.

რატი რამდენიმე წამით ჩუმად მიყურებდა.

— ელენა, დარწმუნებული ხარ?

მის ხმაში ნამდვილი შეშფოთება იგრძნობოდა.

— რატი, ეს პირველი შემთხვევა არ არის.

— ვიცი. უბრალოდ, გვიანია.

— ყველაფერი კარგად იქნება.

ჩანთა მხარზე გადავიკიდე და მისკენ გავიხედე.

— შენ დაასრულე საქმე და სახლში წადი. დაგელოდები, თუ არ დაგაგვიანდება.

— მომწერე, როცა მიხვალ.

— აუცილებლად.

მან ხელი მომკიდა და თითები მსუბუქად მომიჭირა.

— მართლა, ელენა. თუ რამე არ მოგეწონება, წამოდი. ფული არ ღირს იმად, რომ თავი საფრთხეში ჩაიგდო.

მის სიტყვებზე გამეღიმა.

— ვიცი, დედიკო.

— არ დამცინო, თორემ ახლა ფეხსაცმელს მოგიქნევ.

გავიცინე, ლოყაზე ვაკოცე და გასასვლელისკენ გავემართე.

მაშინ ჯერ კიდევ მეგონა, რომ წინ ჩვეულებრივი ღამე მელოდა.

ჯერ კიდევ მეგონა, რომ რამდენიმე საათში დავბრუნდებოდი, შხაპს მივიღებდი და დავიძინებდი.

ჯერ კიდევ არ ვიცოდი, რომ იმ სასტუმროს კარის მიღმა ადამიანი მელოდა, რომლის დავიწყებასაც მთელი დღე ვცდილობდი.

და რომ ამჯერად გაქცევა იმაზე რთული იქნებოდა, ვიდრე ოდესმე.

კლუბიდან გამოსვლისას ჯერ კიდევ არ ვიცოდი, რატომ დავთანხმდი სასტუმროში წასვლას.

შეიძლებოდა, უარი მეთქვა. შემეძლო, სახლში წავსულიყავი, ცხელი შხაპი მიმეღო და მთელი ღამე რატისთან ერთად მეჩივლა სამყაროზე, კაცებზე და იმაზე, რატომ გვიწევდა ყოველთვის ჩვენ, ქალებს, საკუთარი თავის დაცვა.

მაგრამ ფული მჭირდებოდა.

და, სიმართლე რომ ვთქვა, სადღაც გულის სიღრმეში დათოზეც ვფიქრობდი.

არ ვიცოდი, რატომ უნდა ყოფილიყო ის კაცი, ვინც ჩემთვის დამატებითი თანხა გადაიხადა. იქნებ საერთოდ არ იყო დათო. იქნებ სხვა ადამიანი იყო, რომელსაც უბრალოდ ჩემი ნახვა სურდა. თუმცა სასტუმროს სახელი და ნომერი რომ წავიკითხე, გონებაში მაშინვე მისი სახე ამომიტივტივდა.

სასიამოვნო ღიმილი ჰქონდა. ჩემთან საუბარს ცდილობდა, მაგრამ არასდროს მოქცეულა ისე, თითქოს მისი სურვილები ჩემთვის კანონად უნდა ქცეულიყო.

ანდროსგან განსხვავებით.

ანდროს გახსენებაზე ღიმილი გამიქრა.

— ჯანდაბა, — ჩავილაპარაკე და ტაქსის უკანა სავარძელს თავი მივაყრდენი.

რატომ მახსენდებოდა ის ყოველ ჯერზე, როცა სხვა კაცთან შეხვედრაზე ვფიქრობდი?

რატომ უნდა მქონოდა იმის სურვილი, რომ მისთვის რაღაც დამემტკიცებინა?

მან ხომ თავად გამაგებინა, რამდენად უმნიშვნელო ვიყავი მისთვის.

მაშინ რატომ მტკიოდა ასე ძალიან?

ტელეფონი ამოვიღე და რატის შეტყობინება გავუგზავნე.

მე: გზაში ვარ. მალე მოგწერ.

პასუხი თითქმის მაშინვე მომივიდა.

რატი: თუ რამე არ მოგეწონება, წამოდი. ფული მოიცდის. შენ — არა.

მის სიტყვებზე გამეღიმა.

მე: ვიცი. არ ინერვიულო.

რატი: შენ რომ ასე მეუბნები, უფრო მეტად ვნერვიულობ.

ტელეფონი დავბლოკე და ფანჯრიდან გავიხედე.

ქალაქის განათებული ქუჩები უკან რჩებოდა. ღამე თანდათან უფრო ბნელი ხდებოდა, მე კი იმ უცნაურ შეგრძნებას ვებრძოდი, რომელიც მუცელში ნელა მეძალებოდა.

თითქოს სადღაც მივდიოდი, სადაც საერთოდ არ უნდა წავსულიყავი.

მაგრამ ტაქსი უკვე სასტუმროს შესასვლელთან გაჩერდა.

გადავიხადე, მანქანიდან გადმოვედი და რამდენიმე წამით შენობას შევხედე. ყველაფერი ძვირადღირებული და უსიცოცხლოდ ლამაზი იყო — მინის კარები, მარმარილოს იატაკი, ოქროსფერი განათება და ადამიანები, რომლებსაც ისეთი სახეები ჰქონდათ, თითქოს არასდროს არაფერზე უწევდათ ნერვიულობა.

ჩანთა მხარზე მოვისწორე და შიგნით შევედი.

რეგისტრატურასთან მისვლისას ნომერი ვუთხარი. თანამშრომელმა თავაზიანად გამიღიმა და ლიფტისკენ მიმითითა.

— თქვენი სტუმარი გელოდებათ.

მისი სიტყვები ჩვეულებრივად ჟღერდა.

ჩემთვის კი უცნაურად მძიმე იყო.

ლიფტში მარტო აღმოვჩნდი. სარკეში საკუთარ თავს შევხედე და ტუჩებზე ხელისგული გადავუსვი.

— ყველაფერი კარგად იქნება, ელენა, — ჩუმად ვთქვი.

მაგრამ ჩემი ხმა დამაჯერებლად არ ჟღერდა.

საჭირო სართულზე ავედი, დერეფანს გავუყევი და მითითებული ნომრის წინ გავჩერდი.

კარზე ორჯერ დავაკაკუნე.

პასუხი არ ყოფილა.

კიდევ ერთხელ დავაკაკუნე.

— შემოდით, — გაისმა შიგნიდან მამაკაცის ხმა.

გული შემეკუმშა.

ეს ხმა მეცნობოდა.

არა იმიტომ, რომ ხშირად მომესმინა.

არამედ იმიტომ, რომ მისი დავიწყება მინდოდა და მაინც ვერ ვახერხებდი.

კარის სახელურს ხელი მოვკიდე.

რამდენიმე წამი გაუნძრევლად ვიდექი.

შემდეგ კარი გავაღე.

ოთახში თითქმის ბნელოდა. ფანჯრიდან ქალაქის შუქი შემოდიოდა და ოთახის შუაში მდგარ დივანს მკრთალად ანათებდა. მაგიდაზე ვისკის ბოთლი იდგა, გვერდით კი ნახევრად სავსე ჭიქა.

დივანზე მამაკაცი იჯდა.

შავი პერანგის სახელოები აეკეცა, ერთი ხელი საზურგეზე გადაედო, მეორეში კი ჭიქა ეჭირა.

თავი ნელა ასწია.

ანდრო.

რამდენიმე წამით ვერ გავინძერი.

არც მას უთქვამს რამე.

უბრალოდ მიყურებდა, თითქოს ზუსტად იცოდა, რას ვგრძნობდი იმ მომენტში.

ჩემი პირველი სურვილი გაქცევა იყო.

მეორე — მისთვის სილა გამეწნა.

მესამე კი ყველაზე მეტად მძულდა: მინდოდა, მეკითხა, რატომ.

რატომ იქცეოდა ასე? რატომ მთრგუნავდა, შემდეგ კი ისევ თავისკენ მიზიდავდა? რატომ მეძახდა, როცა თავადვე მარწმუნებდა, რომ ჩემთან არაფერი აკავშირებდა?

— შენ… — ძლივს ამოვთქვი.

ანდრომ ჭიქა მაგიდაზე დადგა.

— საღამო მშვიდობისა, ელენა.

მის ხმაში არც გაკვირვება ყოფილა და არც სითბო.

თითქოს ჩვეულებრივ შეხვედრაზე მოვსულიყავი.

— შენ ხარ კლიენტი?

— როგორც ხედავ.

— არა, არ ვხედავ. იმიტომ, რომ შენს დანახვას აქ არ ველოდი.

— მაგრამ მოხვედი.

მისმა პასუხმა ისე გამაღიზიანა, რომ ჩანთის სამაჯურს თითები ჩავაფრინე.

— არ ვიცოდი, რომ შენ იყავი.

— ახლა ხომ იცი.

— მაშინ წავედი.

შევბრუნდი და კარისკენ გავემართე.

— ელენა.

არ გავჩერებულვარ.

— ელენა, მოიცადე.

— რა გინდა? — შევბრუნდი და პირველად ხმას ავუწიე. — კიდევ რა უნდა მითხრა? რომ აქაც არავის უნდა ვუთხრა, ვინ ხარ? რომ შენთან შეხვედრა საიდუმლოდ უნდა შევინახო? თუ ის, რომ ჩემნაირი ქალი შენს გვერდით არ უნდა გამოჩნდეს?

ანდრო წამოდგა.

— ყოველთვის ასე დრამატულად რატომ აღიქვამ ყველაფერს?

გავიცინე.

მოკლედ, მწარედ, თითქმის დაუჯერებლად.

— დრამატულად? შენ მე დამამცირე, ანდრო. ჩემს სამუშაოს სახეში მესროდი, თითქოს ამით ადამიანობასაც მართმევდი. ახლა კი აქ დამხვდი და ელოდები, რომ მშვიდად დავრჩები?

— შენ თვითონ მოხვედი.

— იმიტომ, რომ არ ვიცოდი, შენ იყავი!

— მაგრამ რომ გაიგე, მაინც არ წასულხარ.

მის სიტყვებზე გავჩუმდი.

იმიტომ, რომ მართალი იყო ერთ რამეში: ჯერ კიდევ ოთახში ვიდექი.

თუმცა ეს არ ნიშნავდა, რომ მასთან დარჩენა მინდოდა.

— კარს გამიღებ? — ვკითხე ჩუმად.

ანდრომ რამდენიმე წამით მიყურა.

შემდეგ კარისკენ გაიხედა და ისევ მე შემომხედა.

— არ მინდა, რომ წახვიდე.

მისი ნათქვამი იმდენად მოულოდნელი იყო, რომ წამით პასუხი ვერ მოვიფიქრე.

— რატომ?

მან ტუჩები ერთმანეთს დააჭირა.

— იმიტომ, რომ მთელი საღამო შენზე ვფიქრობდი.

— ტყუილია.

— როგორც გინდა, ისე იფიქრე.

— შენ თვითონ მასწავლე, რომ შენი სიტყვების არ უნდა მჯეროდეს.

მის სახეზე რაღაც შეიცვალა.

მხოლოდ წამით.

თითქოს ჩემი სიტყვები მოულოდნელად შეეხო იმ ადგილს, რომლის დამალვასაც ცდილობდა.

— დათოსთან ძალიან მხიარულად გამოიყურებოდი, — თქვა ბოლოს.

წარბები შევკარი.

— რა?

— მთელი საღამო იცინოდი. მის გვერდით იდექი. ისე უყურებდი, თითქოს—

— თითქოს რა, ანდრო?

მან პასუხი არ გამცა.

მე კი ნაბიჯი გადავდგი მისკენ.

— თქვი. თითქოს მომწონდა? თითქოს მის გვერდით ყოფნა მსიამოვნებდა? იქნებ იმიტომ, რომ ის ჩემთან ადამიანივით იქცევა!

ანდროს ყბა დაეძაბა.

— არ მომწონს, როცა მასთან ხარ.

— ეს შენი პრობლემაა.

— ელენა…

— არა. მომისმინე. შენ არ გაქვს უფლება, მითხრა, ვისთან ვისაუბრო, ვის გავუღიმო და ვის გვერდით გავატარო დრო. შენ თვითონ მითხარი, რომ ჩვენ შორის არაფერი არსებობს.

— ვიცი, რა გითხარი.

— მაშინ მოიქეცი ისე, თითქოს მართლა გჯერა ამის!

ოთახში სიჩუმე ჩამოვარდა.

ანდრო რამდენიმე ნაბიჯით მომიახლოვდა, მაგრამ ამჯერად ხელი არ უხლია ჩემთვის.

— დარჩი, — თქვა მან.

მის ხმაში პირველად გაისმა რაღაც, რაც ბრძანებას არ ჰგავდა.

თითქოს მთხოვდა.

თუმცა მისი სიახლოვე მაინც მაფრთხობდა.

— რატომ? — ვკითხე. — იმისთვის, რომ ხვალ დილით ისევ ისე მომექცე, თითქოს არც კი მიცნობ?

ანდრომ მზერა წამით ამარიდა.

— არ ვიცი, რას ვიზამ ხვალ.

— რა გულწრფელი ხარ.

— არ გთხოვ, რომ დამიჯერო.

— მაშინ რას მთხოვ?

დიდხანს მიყურებდა.

— ამ ღამეს ნუ წახვალ.

გული უცნაურად ამიჩქარდა.

ვიცოდი, რომ უნდა წავსულიყავი. ვიცოდი, რომ ამ კაცთან დარჩენა კიდევ უფრო გამირთულებდა ყველაფერს. მაგრამ მის თვალებში ისეთი დაღლილობა დავინახე, რომლის დანახვასაც არ ველოდი.

ეს არ ამართლებდა მის საქციელს.

არ შლიდა იმ სიტყვებს, რომლებიც ჩემთვის ეთქვა.

მაგრამ იმ წამს მე ჯერ კიდევ არ შემეძლო, სრულიად უცხოდ მექცია ადამიანი, რომელსაც ოდესღაც ვენდობოდი.

— თუ დავრჩები, — ვთქვი ნელა, — ერთი რამ უნდა იცოდე.

ანდრო გაუნძრევლად იდგა.

— რა?

— არ მომექცე ისე, თითქოს ადამიანი არ ვარ. არ გთხოვ, რომ შემიყვარო. არც იმას გთხოვ, რომ ხვალ დამირეკო ან შენი ცხოვრების ნაწილი გამხადო. უბრალოდ… ნუ დამამცირებ.

ბოლო სიტყვებზე ხმა გამიტყდა.

ეს ყველაზე მეტად მძულდა.

არ მინდოდა, მის წინაშე მეტირა.

არ მინდოდა, დაენახა, რამდენად მტკიოდა.

ანდროს მზერა ჩემს სახეზე შეჩერდა.

— არ დაგამცირებ, — თქვა ჩუმად.

— ამას უკვე ერთხელაც დამპირდი საკუთარი საქციელით.

მან პასუხი ვერ გამცა.

რამდენიმე წამი გავიდა, სანამ თავად გადავწყვეტდი, დავრჩენილიყავი თუ არა.

ბოლოს ჩანთა მაგიდასთან დავდე.

არა იმიტომ, რომ ვაპატიე.

არა იმიტომ, რომ მისი ეჭვიანობა სიყვარულად მივიღე.

უბრალოდ იმიტომ, რომ იმ ღამეს გაქცევის ნაცვლად მინდოდა, ერთხელ მაინც მეთქვა ყველაფერი, რაც გულში მქონდა.

ანდრო ჩემთან ახლოს გაჩერდა.

— შემიძლია ჩაგეხუტო? — მკითხა.

კითხვამ გამაოცა.

მას არასდროს ველოდი ასეთი რამის კითხვას.

დიდხანს ვუყურებდი, შემდეგ კი თავი ოდნავ დავუქნიე.

მისი მკლავები ფრთხილად შემომეხვია.

თავიდან სხეული დაძაბული მქონდა. არ ვიცოდი, როგორ მოვქცეულიყავი. მისი სურნელი ისევ ის იყო, რაც მახსოვდა, და ამან ჩემში ძველი მოგონებები გააღვიძა — ის საღამო, როცა მეგონა, რომ მის გვერდით უსაფრთხოდ ვიყავი.

მინდოდა, ყველაფერი ისევ ისე ყოფილიყო.

მინდოდა, ამ კაცს ერთხელ მაინც გაეგო, რომ სითბო სისუსტე არ იყო.

რომ სინაზის გამოხატვა ადამიანს არ ამცირებდა.

რომ მე არ მჭირდებოდა მისი ფული, სახლი ან დაპირებები.

მჭირდებოდა მხოლოდ ის, რომ ჩემს გვერდით ყოფნისას თავი ზედმეტად არ მეგრძნო.

— ანდრო… — ჩუმად ვთქვი.

— გისმენ.

— რატომ არ შეგიძლია, ერთხელ მაინც ნორმალურად მომექცე?

მისი მკლავები ოდნავ დაიძაბა.

— არ ვიცი.

— მაშინ ისწავლე.

თავი მის მკერდს მოვაშორე და თვალებში შევხედე.

— იმიტომ, რომ მე შენი გასართობი არ ვარ. თუ ჩემთან ყოფნა არ გინდა, წადი. თუ არ მოგწონვარ, მითხარი. მაგრამ ნუ დამიძახებ მხოლოდ მაშინ, როცა ხედავ, რომ სხვასთან შეიძლება ბედნიერი ვიყო.

ანდრო ჩუმად მიყურებდა.

შემდეგ ხელი ნელა მომკიდა, მაგრამ როცა დავიძაბე, მაშინვე გამიშვა.

— არ მინდა, რომ დათოსთან იყო, — თქვა მან.

— ეს უკვე მითხარი.

— როცა მასთან გხედავ, ვბრაზდები.

— ესეც მითხარი.

— იმიტომ, რომ ვერ ვიტან, როცა გეხება.

— და მაინც ვერ ხვდები, რომ პრობლემა შენშია?

მის სახეზე გაღიზიანება კვლავ გამოჩნდა.

— შენ საერთოდ არ გესმის, რას მიკეთებ.

მისმა სიტყვებმა გული მატკინა.

— მე რას გიკეთებ, ანდრო? — ვკითხე ჩუმად. — ვიცინი? ვმუშაობ? ვცდილობ, ცხოვრება გავაგრძელო? ეს გაღიზიანებს?

მან მზერა ამარიდა.

— დაივიწყე.

— არა. ამჯერად შენ მომისმინე. მე არ ვაპირებ, შენს ეჭვიანობას შევწირო ჩემი ცხოვრება. თუ ჩემთან ყოფნა გინდა, პატივისცემა ისწავლე. თუ არა, ნუ დამიბარებ მხოლოდ იმისთვის, რომ დარწმუნდე, ისევ შენზე ვფიქრობ.

ანდრომ არაფერი თქვა.

მისი სიჩუმე პასუხზე უარესი იყო.

მაინც დავრჩი.

ღამე ნელა მიიწევდა წინ. ვსაუბრობდით, ვჩუმდებოდით, ისევ ვსაუბრობდით. ხანდახან მეგონა, რომ რაღაცას ვუახლოვდებოდით, მაგრამ შემდეგ ერთი ცივი სიტყვა საკმარისი ხდებოდა, რომ ჩვენს შორის კედელი კვლავ აღმართულიყო.

როცა ერთმანეთს ვუახლოვდებოდით, ეს ჩემი სურვილით ხდებოდა. როცა უკან დახევა მინდოდა, ანდროს უნდა მიეღო ჩემი გადაწყვეტილება. იმ ღამეს არ მინდოდა, ჩემი სიახლოვე კიდევ ერთ ბრძანებად ან ვალდებულებად ქცეულიყო.

ერთ მომენტში მან სახეზე ხელი ჩამომისვა.

— ლამაზი ხარ, როცა არ ბრაზობ, — მითხრა.

თვალები დავხუჭე.

— მე არ მინდა, მხოლოდ მაშინ ვიყო შენთვის ლამაზი, როცა ჩუმად ვარ.

მისი ხელი გაჩერდა.

— ელენა…

— მინდა, ჩემთან ისე იყო, რომ შენი სიტყვების აღარ მეშინოდეს.

მან შუბლზე მაკოცა.

მაგრამ ამ კოცნამ ის სიცარიელე ვერ შეავსო, რომელიც ჩემში უკვე არსებობდა.

როცა ღამე უფრო ღრმა გახდა, ფანჯარასთან მივედი. ქალაქს დავხედე. შორს მანქანების ფარები მოძრაობდა, ქუჩები კი თითქმის დაცარიელებული იყო.

ანდრო უკან მომიდგა, თუმცა ამჯერად არ შემხებია.

— რას ფიქრობ? — მკითხა.

— იმაზე, რომ ხვალ დილით ისევ მარტო წავალ სახლში.

მისი სუნთქვა წამით შეჩერდა.

— რატომ ფიქრობ ასე?

შემოვბრუნდი.

— იმიტომ, რომ შენ არასდროს მთხოვ, დავრჩე შენს ცხოვრებაში. მხოლოდ ღამეს მთხოვ.

მის თვალებში რაღაც ჩამქრალივით მომეჩვენა.

მაგრამ მე უკვე აღარ ვიცოდი, რომელი მისი გამომეტყველება იყო ნამდვილი.

და იმ ღამეს პირველად მივხვდი, რომ ყველაზე მტკივნეული ის კი არ იყო, როცა ადამიანს არ უყვარხარ.

ყველაზე მტკივნეული ის იყო, როცა იმდენად გჭირდება მისი სითბო, რომ მისგან მიღებულ სიცივესაც კი იმედად ეჭიდები.



დილა ჩუმად შემოიპარა ოთახში.

ფარდებს შორის გაპარული მზის სხივი საწოლის კიდეს ეცემოდა, კედელზე კი ნელა იწელებოდა. სასტუმროს ოთახში სიჩუმე იდგა — ისეთი სიჩუმე, რომელიც მოსვენებას კი არა, უფრო მეტად გაღიზიანებს, რადგან საკუთარ ფიქრებთან მარტო გტოვებს.

თვალები გავახილე.

პირველი, რაც დავინახე, თეთრი ჭერი იყო. რამდენიმე წამი გაუნძრევლად ვიწექი და ვერ ვიხსენებდი, რატომ ვიყავი აქ, სანამ წინა ღამის მოგონებები ნელ-ნელა არ დაბრუნდა.

ანდრო.

მისი ხმა.

მისი თვალები, რომლებშიც ერთდროულად იმდენი ბრაზი და რაღაც აუხსნელი ტკივილი დავინახე, რომ წამით საკუთარი თავიც კი შემეცოდა — იმიტომ, რომ ჯერ კიდევ მაინტერესებდა, რას გრძნობდა.

მაშინვე წამოვჯექი.

ანდრო საწოლში არ იყო. ოთახის მეორე მხარეს, ფანჯარასთან მდგარ სავარძელში იჯდა. თეთრი პერანგი ეცვა, სახელოები იდაყვებამდე აეკეცა და ხელში ყავის ფინჯანი ეჭირა. ისე გამოიყურებოდა, თითქოს მთელი ღამე ფხიზლად გაეტარებინა.

ან იქნებ უბრალოდ არ უნდოდა, დაენახვებინა, რომ ეძინა.

როცა ჩემი მოძრაობა გაიგონა, თავი მოაბრუნა.

— გაიღვიძე.

მისი ხმა მშვიდი იყო.

ზედმეტად მშვიდი.

ისეთი, თითქოს წინა ღამეს არაფერი მომხდარა. თითქოს რამდენიმე საათის წინ ერთმანეთისთვის ყველაზე მტკივნეული სიტყვები არ გვითქვამს. თითქოს მე არ ვიყავი ქალი, რომელსაც მისი ყოველი სიტყვა ჯერ კიდევ გულში ჰქონდა ჩარჩენილი.

საწოლიდან წამოვდექი და იატაკზე დაგდებული ჩემი ჩანთა ავიღე.

— ჰო.

მხოლოდ ეს ვუპასუხე.

ანდრომ ფინჯანი მაგიდაზე დადგა.

— ყავა გინდა?

მისკენ გავიხედე.

ერთი წამით მართლა გამეცინა, თუმცა სიცილი იმდენად მწარე იყო, რომ მაშინვე გამიქრა.

— ყავა?

— ელენა…

— არა, მართლა მაინტერესებს. ყავას მთავაზობ? — ხმა ამიკანკალდა. — გუშინ ღამით აქ მომიყვანე, რადგან ვერ აიტანე, რომ სხვა კაცს ვესაუბრებოდი. ახლა კი ყავას მთავაზობ, თითქოს ერთად გავიღვიძეთ და ყველაფერი კარგად არის?

ანდრომ თვალები დახარა.

პირველად დავინახე, რომ პასუხის პოვნა უჭირდა.

მაგრამ ეს აღარ მიხაროდა.

ადრე, როცა მის სახეზე მცირე დაბნეულობას ვამჩნევდი, მაშინვე მიჩნდებოდა სურვილი, მივახლოვებოდი, მეკითხა, რა აწუხებდა, იქნებ დამემშვიდებინა კიდეც. ახლა კი მხოლოდ დაღლილობას ვგრძნობდი.

დაღლილობას მისგან.

საკუთარი თავისგან.

იმისგან, რომ ჯერ კიდევ ვცდილობდი, მის უხეშ სიტყვებს მიღმა დამენახა ადამიანი, რომელიც იქნებ ოდესმე აღარ მატკენდა.

— არ მითქვამს, რომ ყველაფერი კარგად არის, — მიპასუხა ბოლოს.

— არც მე მითქვამს.

აბაზანისკენ წავედი.

— ელენა, უნდა ვისაუბროთ.

კართან გავჩერდი, მაგრამ არ შევბრუნებულვარ.

— რაზე, ანდრო? იმაზე, რომ გუშინ ეჭვიანობდი? იმაზე, რომ არ მოგწონს, როცა სხვასთან ვიცინი? თუ იმაზე, რომ შენთვის ეს ყველაფერი შეიძლება უბრალოდ ახირება იყოს, ჩემთვის კი — კიდევ ერთი მიზეზი, რომ საკუთარი თავი მძულდეს?

— არ მინდა, საკუთარი თავი გძულდეს.

მისმა პასუხმა წამით გამაჩერა.

შემდეგ ნელა შევბრუნდი.

— მაშინ რატომ მექცევი ისე, თითქოს ამის ღირსი ვარ?

ანდრომ პირი გააღო, მაგრამ ხმა არ ამოუღია.

ეს სიჩუმე პასუხზე უარესი აღმოჩნდა.

აბაზანაში შევედი და კარი ჩავკეტე.

⸻

ცხელი წყლის ქვეშ ვიდექი და ვცდილობდი, საკუთარი სუნთქვა გამეკონტროლებინა.

წყალი სახეზე ჩამომდიოდა, თმებს მისველებდა და მხრებზე მეფრქვეოდა, მაგრამ მაინც ვერ ვგრძნობდი, რომ რამე მეშვებოდა.

თვალები დავხუჭე.

არ მინდოდა, მეტირა.

არ მინდოდა, კიდევ ერთხელ მეგრძნო თავი იმ ქალად, რომელიც ვიღაცის ყურადღებას იმდენად ეჭიდება, რომ მზად არის, მისი სისასტიკეც კი აიტანოს.

მაგრამ ცრემლები მაინც წამომივიდა.

ჩუმად ვტიროდი, რომ გარეთ არ გაეგო. ხელისგულები კედელს მივაბჯინე და თავი დავხარე.

ყველაზე მეტად ის მტკიოდა, რომ ანდროსგან სრულყოფილებას არასოდეს ვითხოვდი.

არ მჭირდებოდა ძვირადღირებული საჩუქრები, დაპირებები ან ის სიტყვები, რომლებსაც კაცები ხშირად ამბობენ და შემდეგ ივიწყებენ.

უბრალოდ მინდოდა, ჩემთან ისე ელაპარაკა, როგორც ადამიანს.

მინდოდა, არ შერცხვენოდა ჩემი.

მინდოდა, ერთხელ მაინც არ ეგრძნო, რომ მის გვერდით ყოფნის უფლება უნდა დამემსახურებინა.

მაგრამ მან ყველაზე მარტივი რამ ვერ შეძლო.

პატივისცემა.

წყალი გადავკეტე, პირსახოცში გავეხვიე და სარკესთან მივედი. თვალები გაწითლებული მქონდა, სახე კი ისეთი დაღლილი ჩანდა, თითქოს ერთ ღამეში რამდენიმე წელი მომემატა.

თავს დავაკვირდი.

— შენ მის გამო არ დაიკარგები, — ჩავჩურჩულე საკუთარ თავს. — გესმის, ელენა? მის გამო არ დაიკარგები.

ტანსაცმელი ჩავიცვი, თმა გავიშრე და ჩანთა ავიღე.

როცა აბაზანიდან გამოვედი, ანდრო ისევ ფანჯარასთან იდგა. ყავა აღარ ეჭირა. ხელები ჯიბეებში ჩაეწყო და ქალაქს გაჰყურებდა.

ჩემი დანახვისას შემობრუნდა.

— მიდიხარ?

— ჰო.

— საუზმე შეგვიძლია შევუკვეთოთ. ან სადმე წავიდეთ და…

— არ მინდა.

მან ერთი ნაბიჯი გადმოდგა.

— ელენა, გთხოვ, ასე ნუ წახვალ.

მის ხმაში რაღაც შეიცვალა. ის თავდაჯერებული ტონი, რომლითაც ყოველთვის ცდილობდა, საუბარი საკუთარი სურვილის მიხედვით წარემართა, თითქოს სადღაც გამქრალიყო.

მაგრამ მე უკვე აღარ შემეძლო, მხოლოდ მისი ხმის ცვლილებაზე დამეყრდნო.

— როგორ წავიდე, ანდრო? — ვკითხე. — როგორ გინდა, წავიდე? ისე, თითქოს გუშინ არაფერი მითხარი? ისე, თითქოს შენს წინაშე ვალდებული ვარ, რადგან ღამე შენთან დავრჩი?

— ეგ არ მიგულისხმია.

— მაშინ მითხარი, რას გულისხმობდი.

ანდრო გაჩუმდა.

მის თვალებში რაღაცას ვეძებდი. სინანულს, სიმართლეს, თუნდაც ერთ წინადადებას, რომელიც დამანახებდა, რომ ეს საუბარი მხოლოდ ჩემი ტკივილის გამო არ ხდებოდა.

მაგრამ მან მხოლოდ ამოისუნთქა.

— არ ვიცი, როგორ უნდა აგიხსნა.

თავი დავუქნიე.

— აი, სწორედ ეს არის ჩვენი პრობლემა. შენ არ იცი, როგორ ამიხსნა, მე კი აღარ მინდა, მთელი ცხოვრება გამოცანების ამოხსნაში გავატარო.

კარისკენ წავედი.

— ელენა!

მისმა ხმამ ოთახში გაიჟღერა.

გაჩერება მომინდა.

სულ ერთი წამით.

მაგრამ ფეხები არ დამიმორჩილებია.

— მე შენ არ გთხოვ, რომ ახლა ყველაფერი მაპატიო, — თქვა მან. — უბრალოდ… არ მინდა, რომ ასე დამთავრდეს.

ნელა შევბრუნდი.

— და როგორ გინდა, დამთავრდეს? შენს პირობებზე? როცა მოგინდება, მომიახლოვდები, როცა შეგეშინდება, რომ ვინმე სხვას შევიყვარებ, უკან დამაბრუნებ, მერე კი ისევ ისე მომექცევი, თითქოს ჩემთან ყოფნა გაშავებს?

— ასე არ არის.

— მაშინ როგორ არის?

მისი სახე დაიძაბა.

— არ ვიცი, ელენა.

თვალებში ცრემლები ისევ მომაწვა, მაგრამ ამჯერად არ დავმალე.

— იცი, რა არის ყველაზე საშინელი? — ჩუმად ვკითხე. — ის კი არა, რომ ცუდად მექცევი. ის არის, რომ ხანდახან ისეთი ხარ, რომ მავიწყდება, როგორ ცუდად მექცევი. რამდენიმე წუთით მგონია, რომ შეიძლება სხვანაირიც იყო. მერე კი ისევ ყველაფერს ანგრევ და მე მიწევს, თავიდან ვისწავლო, როგორ უნდა მძულდე.

ანდროს სახეზე ტკივილმა გაიელვა.

— ელენა…

— მე შენ მძულხარ, ანდრო.

სიტყვები ძლივს ამოვთქვი.

ალბათ იმიტომ, რომ ბოლომდე სიმართლე არ იყო.

სიძულვილი უფრო მარტივი იქნებოდა. სიძულვილს შეეძლო, ყველა კარი დაეკეტა, ყველა მოგონება დაენგრია და აღარ დაეტოვებინა ადგილი იმ უაზრო იმედისთვის, რომელიც ჯერ კიდევ სადღაც გულში მქონდა დამალული.

მაგრამ მე მას მხოლოდ იმიტომ ვეუბნებოდი, რომ მძულდა, რომ აღარ შემეძლო, მისთვის მეჩვენებინა, რამდენად მტკიოდა.

ანდრო ჩემკენ წამოვიდა, თუმცა რამდენიმე ნაბიჯის მოშორებით გაჩერდა.

— ვიცი, რომ მიზეზი მოგეცი.

— მიზეზი? — გამეღიმა, ცრემლები კი ლოყებზე ჩამომიგორდა. — შენ იმდენი მიზეზი მომეცი, რომ უკვე აღარ ვიცი, რომელი დავიმახსოვრო.

კარის სახელურს ხელი მოვკიდე.

— აღარ დამირეკო იმისთვის, რომ მარტო ხარ. აღარ მომძებნო მხოლოდ იმიტომ, რომ ვიღაცამ გამაცინა. და აღარასოდეს იფიქრო, რომ შეგიძლია, ჩემი გრძნობები მაშინ ჩართო და გამორთო, როცა შენ გინდა.

კარი გავაღე.

— ელენა, გთხოვ…

მის ხმაში პირველად გავიგონე რაღაც, რაც ბრძანებას არ ჰგავდა.

მაგრამ უკან აღარ მიმიხედავს.

კარი დავხურე.

და დერეფანში მდგარს მხოლოდ მაშინ მივეცი თავს ტირილის უფლება, როცა დარწმუნებული ვიყავი, რომ ვეღარ დამინახავდა.

⸻

გარეთ ჰაერი ცივი იყო.

ტაქსი გავაჩერე, მისამართი ვუთხარი და ფანჯარასთან მივჯექი. ქალაქი ჩვეულებრივად ცხოვრობდა — მანქანები მოძრაობდნენ, ადამიანები სამსახურში მიდიოდნენ, ვიღაც ტელეფონზე იცინოდა.

უცნაური იყო, რომ სამყარო არ ჩერდებოდა მაშინაც კი, როცა შენს შიგნით ყველაფერი ინგრეოდა.

ტელეფონი ამოვიღე.

რატისგან რამდენიმე შეტყობინება მქონდა.

რატი: მოხვედი?

რატი: ელენა, მომწერე, გთხოვ.

რატი: თუ არ გინდა ლაპარაკი, უბრალოდ მითხარი, რომ კარგად ხარ.

თვალები ისევ ამეწვა.

მე: ცოცხალი ვარ. შეგიძლია, ყავა მიყიდო და გადამარჩინო.

პასუხი თითქმის მაშინვე მოვიდა.

რატი: ათი წუთი. ყავა, საჭმელი და საჭიროების შემთხვევაში — მკვლელობისთვის განკუთვნილი ალიბი.

პირველად იმ დილით გულწრფელად გამეღიმა.

რატიმ ყოველთვის იცოდა, როგორ მოეცა ჩემთვის სუნთქვის საშუალება მაშინაც კი, როცა მეგონა, რომ ვეღარ შევძლებდი.

⸻

კაფეში რომ მივედი, რატი უკვე მაგიდასთან იჯდა. ორი ყავა ედგა და წინ პატარა ქაღალდის პარკი დაედო.

როგორც კი დამინახა, წამოდგა.

— მოდი აქ.

მის ხმაში ხუმრობის ნასახიც არ იყო.

მივუახლოვდი და მან ჩუმად ჩამიკრა გულში.

თავიდან მეგონა, შევძლებდი, თავი შემეკავებინა. მაგრამ მისი მხრის შეხებისთანავე ყველაფერი, რასაც სასტუმროში ვიკავებდი, ერთიანად გადმომეღვარა.

ვტიროდი ისე, როგორც დიდი ხანია არ მიტირია.

რატი არაფერს მეკითხებოდა. მხოლოდ ზურგზე მისვამდა ხელს და მელოდებოდა.

როცა ცოტათი დავმშვიდდი, სკამზე ჩამოვჯექი. მან ყავა მომაწოდა და პარკი ჩემსკენ გასწია.

— აქ არის კრუასანი. არ მკითხო, რატომ. ემოციურ კრიზისებს კრუასანი უხდება.

ცრემლიანი თვალებით გავხედე.

— შენ მართლა სულელი ხარ.

— ვიცი. მაგრამ შენი საყვარელი სულელი ვარ.

რამდენიმე წამი ჩუმად ვისხედით.

შემდეგ რატი წინ გადაიხარა.

— ახლა მომიყევი, რა მოხდა. იმდენი, რამდენიც შეგიძლია. დანარჩენს მოგვიანებითაც მეტყვი.

ყავა მოვსვი.

და დავიწყე.

მოვუყევი, როგორ მივედი სასტუმროში და როგორ მეგონა, რომ იქ დათო დამხვდებოდა. როგორ შევედი ოთახში და სიბნელეში ანდროს ხმა გავიგონე. როგორ მინდოდა, მაშინვე წამოვსულიყავი. როგორ მითხრა, რომ ვერ იტანდა ჩემსა და დათოს ერთად დანახვას.

მოვუყევი ჩვენს კამათზე, მის ბრაზზე, ჩემს სიტყვებზე.

და იმაზეც, რომ ბოლოს მაინც დავრჩი.

ამ უკანასკნელის თქმა ყველაზე რთული აღმოჩნდა.

რატი ჩუმად მისმენდა. ერთხელაც არ შემაწყვეტინა.

როცა დავასრულე, ხელები მუხლებზე დავიწყვე და თითებს დავხედე.

— ალბათ, ფიქრობ, რომ სულელი ვარ.

— არა.

— რატი…

— არა, ელენა. — ამჯერად უფრო მკაცრად გამიმეორა. — ვფიქრობ, რომ მოგეწონა ადამიანი, რომელსაც ისეთი მხარეც აქვს, რომლის დანახვაც არ გინდოდა. ვფიქრობ, რომ იმედი გქონდა, ის მხარე შეიცვლებოდა. და ვფიქრობ, რომ ახლა ძალიან გტკივა, რადგან იმედი ყოველთვის უფრო ნელა კვდება, ვიდრე სიყვარული.

მის სიტყვებზე ყელში რაღაც გამეჩხირა.

— მაგრამ მე ხომ ვიცოდი, როგორი იყო.

— ცოდნა და შეგუება ერთი და იგივე არ არის. ისიც არ ნიშნავს, რომ თუ ერთხელ ცუდად მოგექცა, შენ ვალდებული ხარ, სამუდამოდ დაივიწყო კარგი მომენტები. მაგრამ არც კარგი მომენტები გაკისრებს ვალდებულებას, რომ ცუდი საქციელი აიტანო.

თავი ავწიე.

— არ ვიცი, რა ვქნა.

რატი მაგიდას გადმოეყრდნო და ხელზე ხელი დამადო.

— დღეს? დღეს ყავა უნდა დალიო, რამე შეჭამო და დაისვენო. ხვალ? ხვალ ისევ შენს ცხოვრებას გააგრძელებ. თუ ანდრო შენს ცხოვრებაში დარჩენას აპირებს, უნდა ისწავლოს, რომ შენთან მოსვლა და წასვლა მისი სურვილის მიხედვით ვერ მოხდება.

— ის არ შეიცვლება.

— შეიძლება არც შეიცვალოს. და შეიძლება შეიცვალოს კიდეც. მაგრამ ეს მისი საქმეა, არა შენი. შენ არ ხარ მისი მასწავლებელი, ექიმი ან სასჯელი. არ ხარ ვალდებული, საკუთარი თავი შესწირო იმის დასამტკიცებლად, რომ მას შეუძლია უკეთესი ადამიანი გახდეს.

თვალები დავხუჭე.

იმ წუთას ყველაზე მეტად სწორედ ამის მოსმენა მჭირდებოდა.

არა ის, რომ ანდრო აუცილებლად შეიცვლებოდა.

არა ის, რომ ყველაფერი კარგად იქნებოდა.

არამედ ის, რომ ჩემი ცხოვრება მხოლოდ მის გადაწყვეტილებაზე არ იყო დამოკიდებული.

— მადლობა, — ჩავიჩურჩულე.

— არაფრის. ოღონდ ერთი პირობა მაქვს.

— რა?

— თუ ის კაცი კიდევ ერთხელ გაგრძნობინებს თავს ისე, თითქოს არაფერი ხარ, ჯერ მე დამირეკე. შეიძლება ჭკვიანური რჩევა ვერ მოგცე, მაგრამ სულ მცირე, ერთად შეგვიძლია, მასზე ძალიან ცუდად ვილაპარაკოთ.

გავიცინე.

— ეს ნამდვილად შეგიძლია.

— პროფესიონალი ვარ.

რამდენიმე წუთში სიცილი ისევ ჩამიწყდა.

ფანჯრის მიღმა გავიხედე.

— რატი,იცი, რის მეშინია ყველაზე მეტად?

— მითხარი.

— იმის, რომ ერთ დღეს აღარ მეტკინება. და მაშინ მივხვდები, რომ საბოლოოდ დავკარგე ის, რაც ოდესღაც ჩემთვის მნიშვნელოვანი იყო.

რატი დიდხანს მიყურებდა.

— ელენა, ტკივილის გაქრობა დანაკარგი არ არის. ზოგჯერ ეს ნიშნავს, რომ საკუთარ თავს უკან იბრუნებ.

მის სიტყვებს პასუხი არ გავეცი.

უბრალოდ ყავა მოვსვი და პირველად დიდი ხნის შემდეგ ვცადე, მომავალზე ანდროს გარეშე მეფიქრა.

არ ვიცოდი, გამომივიდოდა თუ არა.

მაგრამ იმ დილით პირველად აღარ მომეჩვენა, რომ ეს შეუძლებელი იყო.