ელენა(4)

ჩემმა უფროსმა გადაწყვიტა, მიმტანის როლი ჩემთვის გადმოებარებინა. თან ისე, არც კი უკითხავს, მომწონდა თუ არა ეს გადაწყვეტილება. თუმცა, იმ სამსახურს, რომელსაც ყოველდღიურად ვასრულებდი, ნამდვილად ჯობდა. ახლა მაინც მქონდა რატისთან ხშირი ურთიერთობის შესაძლებლობა.

სამწუხაროდ, წვეულება, რომელშიც მე და რატის უნდა მიგვეღო მონაწილეობა და სახლის დიასახლისს დავხმარებოდით, ანდროსი აღმოჩნდა. ამ ფაქტზე მეტად კი ის გვანაღვლებდა, რომ ამჯერად რატისაც უნდა ენახა ადამიანი, რომელიც ნამდვილად არ ეხატებოდა გულზე.

ანდროს სახლი შორიდანვე ჰგავდა ადგილს, სადაც ადამიანებს პრობლემები არ უნდა ჰქონოდათ.

მაღალი ჭიშკარი, მოვლილი ეზო, უზარმაზარი ფანჯრები და სახლის წინ გაჩერებული ძვირადღირებული მანქანები. ყველაფერი იმდენად მოწესრიგებული იყო, თითქოს ამ კედლებს მიღმა არავის არასოდეს უყვირია, არავის უტირია და არავის უთქვამს ისეთი სიტყვები, რომელთა უკან წაღებაც შეუძლებელი იყო.

მაგრამ მე ვიცოდი, რომ ლამაზი სახლები ადამიანებს უკეთესებად არ აქცევდა.

ზოგჯერ ისინი მხოლოდ იმას ეხმარებოდნენ, რომ საკუთარი სიმახინჯე სხვებისთვის დაემალათ.

— ელენა, გთხოვ, მითხარი, რომ გადაიფიქრე, — ამოიოხრა რატიმ და მანქანიდან გადმოსვლისას მაიკა გაისწორა.

ჭიშკარს შევხედე.

— შენ თვითონ მთხოვე წამოსვლა.

— მე ვთქვი, რომ უნდა წამოვსულიყავით, რადგან ჩემი ყოფილი პარტნიორიც აქ იქნებოდა. არ მითქვამს, რომ ამ სახლთან მისვლისას ჩემი სული სხეულს დატოვებდა.

გამეცინა.

— დრამატული ხარ.

— მე? შენ იმ კაცის სახლში მიდიხარ, რომელმაც სასტუმროს ნომერში შენი ემოციური მდგომარეობა ნაწილებად დაშალა, და დრამატული მე ვარ?

მისმა სიტყვებმა ღიმილი წამართვა.

რამდენიმე წამით ჩუმად ვიდექი.

— თუ გინდა, დავბრუნდეთ, — მითხრა მან უფრო რბილად. — მართლა. არ მინდა, ჩემ გამო თავი ცუდად იგრძნო.

მისკენ შევბრუნდი.

— არა. მოვედით და საქმეს გავაკეთებთ. ეს სამუშაოა, მეტი არაფერი. მე მასთან სასაუბროდ არ მოვსულვარ.

— შესანიშნავია. მეც აქ იმისთვის ვარ, რომ ჩემი ყოფილი ვნახო და დავუმტკიცო, რომ მის გარეშე მშვენივრად ვცხოვრობ.

— და ცხოვრობ?

რატი გაჩუმდა.

— ახლა ამ კითხვებისთვის დრო არ არის, ქალბატონო ფსიქოლოგო.

გავიცინე და ჭიშკრისკენ წავედი.

ზარი დავრეკეთ.

კარი რამდენიმე წამში გაიღო და ზღურბლზე ქალი გამოჩნდა. დაახლოებით ორმოცდაათ წლამდე იქნებოდა, თბილი სახე და მშვიდი თვალები ჰქონდა. თმა უკან შეეკრა, წინსაფარი ეკეთა და ხელში სამზარეულოს პირსახოცი ეჭირა.

— თქვენ ალბათ რატი და ელენა ხართ, — გვითხრა ღიმილით. — მობრძანდით, შვილებო. მე ლალი ვარ.

მის ხმაში ისეთი სითბო იგრძნობოდა, რომ უნებურად გავუღიმე.

— სასიამოვნოა თქვენი გაცნობა.

— ჩემთვისაც, ჩემო კარგო. შემოდით, შემოდით. სტუმრები მალე მოვლენ და ჯერ იმდენი საქმე გვაქვს გასაკეთებელი, რომ მარტო ვერაფერს მოვასწრებ.

სახლში შევედით.

შიგნით ყველაფერი ზუსტად ისეთი იყო, როგორსაც ველოდი — ძვირადღირებული ავეჯი, დიდი კიბე, კედლებზე ჩამოკიდებული ნახატები და ისეთი სისუფთავე, რომ ფეხის ადგმისაც კი მოგერიდებოდა.

რატი ჩემკენ დაიხარა.

— აქ რომ დავეცე, მგონი, ჩემი სამედიცინო დაზღვევა ვერაფერს უშველის.

— გაჩუმდი, — ჩავჩურჩულე და იდაყვი მსუბუქად მივარტყი.

ლალიმ ჩვენი ჩურჩული გაიგონა და გაეცინა.

— ნუ გეშინიათ, შვილებო. ეს სახლი იმაზე ნაკლებად საშიშია, ვიდრე ერთი შეხედვით ჩანს.

მის სიტყვებზე მე და რატიმ ერთმანეთს გადავხედეთ.

ნეტავ იცოდეთ, რამდენად საშიშია აქ ერთი ადამიანი, გავიფიქრე.

ლალი სამზარეულოსკენ გაგვიძღვა.

— ელენა, შენ მაგიდის გაწყობაში დამეხმარები, კარგი? რატი კი ბიჭებთან ერთად სასმელებს მოაწესრიგებს.

— რა თქმა უნდა, — ვუპასუხე.

რატი ჩემსკენ დაიხარა.

— თუ ცოცხალი ვერ გადავრჩი, იცოდე, ჩემი გარდერობი შენ დაგრჩება.

— შენს გარდერობს ჯერ არავინ შეხებია და უკვე მემკვიდრეობას მიტოვებ?

— წინდები არ გადააგდო. ემოციური ღირებულება აქვთ.

ლალიმ ხმამაღლა გადაიხარხარა.

— ღმერთო, როგორი მხიარულები ხართ! მოდი, ელენა, წამოდი. ამ ბიჭს თუ კიდევ ცოტა ხანს მოვუსმენ, მაგიდის ნაცვლად იატაკზე დაგვჭირდება გაშლა.

რატი ხელით დაგვემშვიდობა და სხვა ოთახისკენ წავიდა.

მე კი ლალის გავყევი.

⸻

სამზარეულო სახლის დანარჩენ ნაწილთან შედარებით გაცილებით თბილი იყო.

აქ არ იგრძნობოდა ის ცივი ფუფუნება, რომელიც მისაღებ ოთახში სუფევდა. მაგიდაზე ახალი მწვანილი ეწყო, ღუმელში რაღაც ცხვებოდა, ფანჯრის რაფაზე კი რამდენიმე ქოთნის ყვავილი იდგა.

ლალიმ თეფშები გამომიწოდა.

— ესენი მაგიდაზე დაალაგე, ჩემო კარგო. მერე ჭიქებსაც მოგაწვდი.

საქმეს შევუდექი.

რამდენიმე წუთი ჩუმად ვმუშაობდით, შემდეგ ლალიმ მკითხა:

— დიდი ხანია, რატის იცნობ?

— რამდენიმე დღეა. კლუბში ერთად ვმუშაობთ.

— კარგი ბიჭია.

— საუკეთესოა.

— შენც კარგი გოგო ჩანხარ.

მის სიტყვებზე ხელები გამიჩერდა.

არ ვიცოდი, რა მეპასუხა.

ასეთ უბრალო წინადადებებს იშვიათად ვისმენდი ისე, რომ მათ უკან რაიმე მოლოდინი არ იმალებოდა. ხშირად კომპლიმენტს მოჰყვებოდა მოთხოვნა, ღიმილს — ვალდებულება, კეთილ სიტყვებს კი ისეთი ფასი ჰქონდა, რომლის გადახდაც ბოლოს მაინც მე მიწევდა.

ლალის უბრალოდ ვუყურებდი.

— რატომ მიყურებ ასე, შვილო? — მკითხა მან ღიმილით.

— არ ვიცი. უბრალოდ… დიდი ხანია, ასე არავის უთქვამს ჩემთვის.

ლალის ღიმილი ნელა გაუქრა.

— როგორ არ უთქვამთ? შენნაირ გოგოს კარგი სიტყვები ხშირად უნდა ესმოდეს.

თავი დავხარე.

— ყოველთვის ასე მარტივად არ არის ყველაფერი.

— ვიცი, ჩემო კარგო. — ლალიმ თეფში დადო და ჩემსკენ შემობრუნდა. — ადამიანებს ხშირად ჰგონიათ, რომ სხვისი ცხოვრება ერთი შეხედვით ესმით. სინამდვილეში კი არ იციან, რამდენი რამის გადატანა უწევს ადამიანს, სანამ დილით ადგომას და გაღიმებას შეძლებს.

ყელში ბურთი გამეჩხირა.

— თქვენ ყოველთვის ასე თბილად ელაპარაკებით ყველას?

ლალიმ მხრები აიჩეჩა.

— არა. ზოგჯერ მეც ვბრაზდები, მეც ვიღლები და მეც ვამბობ ისეთ რამეს, რასაც მერე ვნანობ. მაგრამ ერთ რამეს მივხვდი: როცა ადამიანს უკვე უჭირს, ზედმეტი ტკივილის მიყენება არაფერს აგვარებს.

მის სიტყვებზე უნებურად ანდრო გამახსენდა.

ლალი ამას ვერ შეამჩნევდა, მაგრამ ჩემი სახე ალბათ ყველაფერს ამბობდა.

— ვინმემ გაწყენინა? — მკითხა ფრთხილად.

— ეს ისეთი ამბავია, რომ არ ვიცი, საიდან დავიწყო.

— მაშინ ნუ დაიწყებ. როცა მოგინდება, მომიყვები. ზოგჯერ ადამიანს მხოლოდ ის სჭირდება, რომ ვიღაც მის გვერდით იჯდეს და არ აიძულოს, მაშინვე ყველაფერი ახსნას.

მისი თვალები იმდენად გულწრფელი იყო, რომ პირველად იმ სახლში თავი უცხოდ აღარ ვიგრძენი.

— მადლობა, ლალი.

— რისთვის, შვილო?

— იმისთვის, რომ არაფერი მკითხეთ, რაზეც პასუხის გაცემა არ შემიძლია.

ლალიმ ხელი მხარზე დამადო.

— შენ აქ სამუშაოდ ხარ, მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ ადამიანად ყოფნის უფლება კართან უნდა დატოვო.

მისმა სიტყვებმა გული შემიკუმშა.

რამდენიმე წამით თავი ისე ვიგრძენი, თითქოს დიდი ხნის წინ დაკარგული რაღაც პატარა ნაწილი უკან დამიბრუნდა.

და ზუსტად მაშინ, როცა თეფშებს ვალაგებდი, კარის მხრიდან ნაბიჯების ხმა გავიგონე.

არ მჭირდებოდა შემობრუნება, რომ მცოდნოდა, ვინ იყო.

ანდრო.

მისი ყოფნა ოთახის ჰაერსაც კი ცვლიდა.

ლალი შემობრუნდა.

— ანდრო, შვილო, სტუმრები ჯერ არ მოსულან. ყველაფერი მზად იქნება.

— ვიცი, ლალი.

მისი ხმა ჩვეულებრივად მშვიდი იყო.

მაგრამ მე ვგრძნობდი მის მზერას.

თავი არ ამიწევია.

თეფშს ხელში ვატრიალებდი, თითქოს ჩემი ყურადღება მხოლოდ მის სწორად დალაგებაზე იყო კონცენტრირებული.

— ელენა, — თქვა მან.

სახელი ისე წარმოთქვა, თითქოს ჩვენს შორის არაფერი მომხდარა.

თითქოს სასტუმროს ოთახი არ არსებობდა.

თითქოს დილით მე არ მითქვამს, რომ მძულდა.

თითქოს მისი კარის მიღმა არ დავტოვე ჩემი ცრემლები.

თეფში მაგიდაზე დავდე და მხოლოდ მაშინ გავხედე.

— ბატონო?

მის სახეზე რაღაც შეირხა.

ალბათ ამ სიტყვას არ ელოდა.

— ყველაფერი რიგზეა?

— როგორც ხედავთ.

— თუ რამე დაგჭირდებათ, ლალის უთხარით.

— კარგი.

მეტი არაფერი მითქვამს.

არც ის მიკითხავს, როგორ იყო.

არც ის, რატომ ჰქონდა სახე დაღლილი.

არც ის, ნანობდა თუ არა.

მისთვის მხოლოდ მოკლე, თავაზიანი პასუხები მქონდა — ისეთი, როგორსაც უცხო ადამიანს გასცემდი, რომელსაც შენს ცხოვრებაში არანაირი ადგილი არ ეკავა.

ანდრო კიდევ რამდენიმე წამი იდგა, შემდეგ კი ოთახიდან გავიდა.

ლალიმ ჩემკენ გამოიხედა.

— თქვენ ერთმანეთს იცნობთ?

ხელში ჭიქა გამიჩერდა.

— რატომ მეკითხებით?

— იმიტომ, რომ ერთმანეთს ისე შეხედეთ, თითქოს ბევრი რამ გაქვთ სათქმელი, მაგრამ არც ერთს გინდათ, პირველმა დაიწყოთ.

მწარედ გამეღიმა.

— ზოგჯერ ბევრი სათქმელი არაფერს ცვლის.

ლალიმ აღარაფერი მკითხა.

მაგრამ მის მზერაში ისეთი თანაგრძნობა დავინახე, რომ მივხვდი: რაღაც უკვე შეამჩნია.

⸻

სტუმრები ნელ-ნელა მოდიოდნენ.

სახლი ხმაურით, მუსიკითა და საუბრებით აივსო. რატი თავის მოვალეობას ასრულებდა, თუმცა დროდადრო ჩემსკენ იხედებოდა, თითქოს ამოწმებდა, ისევ კარგად ვიყავი თუ არა.

ერთ მომენტში ის კაცი გამოჩნდა, რომლის გამოც რატი ამ წვეულებაზე წამოსვლას დათანხმდა.

მისი ყოფილი პარტნიორი.

როგორც კი დაინახა, რატის სახეზე ღიმილი გაუშეშდა.

— აი, დაიწყო, — ჩაილაპარაკა მან, როცა ჩემთან ახლოს ჩაიარა.

— გინდა, გარეთ გავიდეთ?

— არა. არავითარ შემთხვევაში. — მხრები გაისწორა. — დღეს მას დავუმტკიცებ, რომ მის გარეშე მშვენივრად ვცხოვრობ.

— დარწმუნებული ხარ?

— აბსოლუტურად.

რამდენიმე წამი გავიდა.

— კარგი, შეიძლება არა აბსოლუტურად, მაგრამ საკმარისად კარგად.

გამეცინა და ხელი მსუბუქად მოვუჭირე.

— თუ რამე დაგჭირდება, აქ ვარ.

— ვიცი. და შენც თუ რამე დაგჭირდება, თვალებით მომანიშნე. სასმელს დავასხამ და ყველას გავაგებინებ, რომ ეს სახლი ხანძრის საშიშროების წინაშეა.

— რატი!

— რა? მე უბრალოდ უსაფრთხოებაზე ვზრუნავ.

მისგან მოშორებით წავედი, რომ მაგიდასთან დარჩენილი ჭიქები შემევსო.

დარბაზის მეორე მხარეს ანდრო სტუმრებს ესაუბრებოდა. მის სახეზე ჩვეული თავდაჯერებულობა დაბრუნებულიყო, ხელში სასმელი ეჭირა და რაღაცაზე იცინოდა.

მაგრამ როცა მე და ლალი სამზარეულოდან ერთად გამოვედით, მისი მზერა მაშინვე ჩემზე გადმოვიდა.

ლალი რაღაცას მიყვებოდა. მე კი მის ნათქვამზე გამეცინა.

ანდროს ღიმილი გაუქრა.

მაშინ საბოლოოდ მივხვდი, რომ ჩემი სიცილი ისევ აღიზიანებდა.

ადრე ალბათ მივიდოდი და განზრახ ვეცდებოდი, კიდევ უფრო გამეღიზიანებინა. ახლა კი უბრალოდ განვაგრძე ლალის მოსმენა.

მისი ეჭვიანობა აღარ იყო ჩემი პასუხისმგებლობა.

მისი სინანული — არც.

თუ მას მართლა აწუხებდა ის, რაც ჩვენს შორის მოხდა, შეეძლო, ჩემთვის ეს ეჩვენებინა არა მზერითა და ჩუმი ბრაზით, არამედ საქციელით.

და ამ საღამოს მე მისგან არაფერს ველოდი.

⸻

შუაღამის შემდეგ სტუმრების რაოდენობა შემცირდა.

ზოგი მეგობრებთან ერთად წავიდა, ზოგმა ტაქსი გამოიძახა, რამდენიმე კი დიდხანს ემშვიდობებოდა მასპინძელს.

რატი ბოლოს ჩემთან მოვიდა და ამოიოხრა.

— თუ კიდევ ერთ ჭიქას მომაწვდიან, მგონი, საკუთარ სახელსაც დავივიწყებ.

— შენ ისედაც ხშირად გავიწყდება, როცა სარკეს დაინახავ.

— ეს იმიტომ, რომ სარკე ძალიან ბევრ ინფორმაციას მაწვდის ერთდროულად.

ლალიმ გაგვიღიმა.

— მოდით, შვილებო. ჯერ კიდევ გვაქვს დასალაგებელი და მერე საჭმელსაც მოგიმზადებთ.

— ლალი, ჩვენ დაგეხმარებით, — ვუთხარი.

— რა თქმა უნდა, დამეხმარებით. მარტო ყველაფერს ვერ მოვასწრებ.

სამივემ ერთად დავიწყეთ მუშაობა.

რატი ჭიქებს აგროვებდა, მე მაგიდიდან თეფშებს ვიღებდი, ლალი კი სამზარეულოში ყველაფერს ალაგებდა. სახლი ნელ-ნელა ჩუმდებოდა.

ანდრო მისაღებში დარჩა.

რამდენჯერმე შევამჩნიე, როგორ გვიყურებდა, მაგრამ ყურადღება არ მიმიქცევია.

როცა ბოლო თეფშიც სამზარეულოში შევიტანე, ლალიმ მითხრა:

— ახლა ყველანი დასხედით. მთელი საღამოა, არაფერი გიჭამიათ.

— ლალი, თქვენც ხომ არ გიჭამიათ? — ვკითხე.

— მე მერე შევჭამ, შვილო. ჯერ თქვენ მიირთვით.

წარბები შევკარი.

— რატომ მერე?

— იმიტომ, რომ…

— იმიტომ, რომ ჩვენ აქ სტუმრები ვართ, თქვენ კი მთელი საღამო ჩვენთვის მუშაობდით? — შევაწყვეტინე. — ლალი, ასე არ შეიძლება. მოდით, ყველამ ერთად ვჭამოთ.

მან გაოცებულმა შემომხედა.

— მე თქვენთან ერთად?

— რა თქმა უნდა. რატომაც არა?

ლალი რამდენიმე წამით ჩუმად იყო. მის სახეზე ისეთი გულწრფელი გაკვირვება გამოისახა, რომ გულში რაღაც ჩამწყდა.

ნუთუ იმდენად იშვიათი იყო, რომ ვინმეს მისთვისაც ეკითხა, როგორ იყო?

— კარგი, შვილო, — თქვა ბოლოს და პატარა ღიმილით სკამი გამოსწია. — თუ ასე გინდა.

— ასე მინდა.

რატი მაგიდასთან ჩამოჯდა.

— მშვენიერია. ახლა უკვე ოფიციალურად შეგვიძლია ვთქვათ, რომ ეს წვეულება წარმატებით დასრულდა. ჩვენ გადავრჩით, საჭმელი გვაქვს და არავინ დაგვიჭერია დანაშაულის ადგილზე.

— შენ ჯერ კიდევ შეგიძლია, რამე გააფუჭო, — ვუთხარი.

— ჩემი ნიჭი მხოლოდ განსაკუთრებულ შემთხვევებში იჩენს თავს.

ლალის გაეცინა.

სამზარეულოში პატარა მაგიდას მივუსხედით და საჭმელი გავინაწილეთ.

იმ წუთას სახლი, რომელიც რამდენიმე საათის წინ ცივი და უცხო მეჩვენებოდა, უცნაურად მყუდრო გახდა.

ანდრო კართან გამოჩნდა.

სამივე ერთად ვისხედით, ვსაუბრობდით და ვიცინოდით. ლალი რატის რაღაც ამბავს უყვებოდა, მე კი საჭმელს ვაწვდიდი.

ანდრო ზღურბლთან გაჩერდა.

მისი მზერა ჯერ ლალის სახეზე შეჩერდა, შემდეგ ჩემზე.

ალბათ არ ელოდა, რომ ამ სახლში, სადაც ყველაფერი წესებითა და სტატუსით იყო გაყოფილი, მე ასე მარტივად დავჯდებოდი მის დიასახლისთან და მასთან ერთად ვივახშმებდი.

— აქ რა ხდება? — იკითხა მან.

რატი მხიარულად მიუბრუნდა.

— ოჯახური შეკრება. თუ გინდა, შეგიძლია, შემოგვიერთდე, ოღონდ წინასწარ გაფრთხილებ, რომ ცუდ ხასიათზე მყოფ ადამიანებს არ ვემსახურებით.

ანდროს თვალები ჩემკენ გადმოვიდა.

მე კი მშვიდად გავაგრძელე ჭამა.

— ლალი, — თქვა მან, — შენც არ გიჭამია?

— ახლა ვჭამ, შვილო.

— კარგი.

მას კიდევ რაღაცის თქმა უნდოდა, მაგრამ გადაიფიქრა.
როცა ლალიმ გვითხრა, რომ უკვე ძალიან გვიანი იყო და გარეთ გასვლა აღარ ღირდა, საათს შევხედე.

ღამის ორი სრულდებოდა.

ფეხები მტკიოდა, ზურგი დამღლოდა და თვალები თავისით მეხუჭებოდა. მიუხედავად ამისა, სახლში დარჩენის იდეა არ მომწონდა.

აქ ყოველი კუთხე ანდროს მახსენებდა.

მისი ხმა.

მისი მზერა.

მისი დუმილი.

ყველაფერი.

— ტაქსს გამოვიძახებ, — ვთქვი და ტელეფონი ამოვიღე.

რატი დივანზე ჩამოჯდა და თავი საზურგეს მიაყრდნო.

— ელენა, მე უკვე იმდენად დაღლილი ვარ, რომ ტაქსის მძღოლს ალბათ ჩვენს სახლში დავპატიჟებ, თუ მანქანას გააჩერებს.

— მაშინ დაიძინე და დილით წავალთ.

— აქ?

მისი მზერა ოთახში მოავლო.

— ამ სასახლეში? სადაც ერთი არასწორი მოძრაობა და ალბათ ჭაღი თავზე დამეცემა?

ლალიმ გაიცინა.

— ნუ სულელობ, შვილო. ოთახები საკმარისია. ორივეს ცალკე საწოლი ექნება. დილით მშვიდად წახვალთ.

ჩემს პასუხს ელოდა.

მინდოდა, უარი მეთქვა. მინდოდა, გარეთ გავსულიყავი, ტაქსში ჩავმჯდარიყავი და ამ სახლიდან რაც შეიძლება შორს წავსულიყავი.

მაგრამ რატი მართლა დაღლილი იყო. მეც ძლივს ვიდექი ფეხზე.

და ყველაზე მეტად ის არ მინდოდა, ჩემი გადაწყვეტილების გამო მას თავი დამნაშავედ ეგრძნო.

— კარგი, — ვთქვი ბოლოს. — დილით წავალთ.

ლალიმ კმაყოფილად დამიქნია თავი.

— მშვენიერია. ახლა ოთახებს გაჩვენებთ.

ანდრო კიბის დასაწყისში იდგა.

არ ვიცი, რამდენი ხანი გვიყურებდა, მაგრამ ჩვენი გადაწყვეტილების გაგონებისას სახეზე რაღაც დაეტყო. ალბათ შვება იგრძნო, თუმცა მაშინვე სცადა, დაემალა.

— მეორე სართულზე თავისუფალი ოთახებია, — თქვა მან. — ლალი გაჩვენებთ.

— მადლობა, — ვუპასუხე.

მშრალად.

მისი სახე დაიძაბა, მაგრამ აღარაფერი უთქვამს.

ლალის გავყევი.

⸻

ოთახი დიდი და ნათელი იყო. ფანჯრიდან ბაღი ჩანდა, საწოლზე კი სუფთა თეთრეული დაეფინათ.

ლალიმ კარადა გამიხსნა და დამატებითი პირსახოცი გამომიღო.

— თუ რამე დაგჭირდება, ჩემო კარგო, ჩემს ოთახს იპოვი დერეფნის ბოლოში.

— მადლობა ყველაფრისთვის.

— ნუ მიხდი მადლობას. უბრალოდ დაისვენე.

კართან გაჩერდა.

— ელენა?

— გისმენთ.

— არ ვიცი, რა მოხდა შენსა და ანდროს შორის. არც ის ვიცი, რა გითხრა ან რა გააკეთა. მაგრამ ერთი რამ მინდა იცოდე: არ ხარ ვალდებული, ვინმეს დაუმტკიცო, რომ მოწონების ღირსი ხარ.

სუნთქვა შემეკრა.

თვალები დავხარე.

— თქვენ საიდან…

— არაფრიდან, შვილო. — ლალიმ თბილად გამიღიმა. — ზოგჯერ ადამიანს სახეზე აწერია, რომ დიდი ხანია, ცდილობს, ვიღაცის თვალში საკმარისი იყოს.

რამდენიმე წამით ვერაფერი ვთქვი.

შემდეგ მივუახლოვდი და ჩავეხუტე.

ლალი წამით გაკვირვებული დარჩა, შემდეგ კი გულში ჩამიკრა.

მისი ჩახუტება მშვიდი იყო. არაფერს ითხოვდა. არ ცდილობდა, ჩემი ტკივილი შეეცვალა ან აეხსნა.

უბრალოდ მაძლევდა საშუალებას, რამდენიმე წამით აღარ ვყოფილიყავი ძლიერი.

როცა გავუშვი, თვალები მოვიწმინდე.

— ღამე მშვიდობისა.

— მშვიდი ღამე, ჩემო კარგო.

კარი დაიხურა.

ტანსაცმელი გამოვიცვალე, საწოლზე ჩამოვჯექი და ტელეფონს დავხედე. რატისგან შეტყობინება მქონდა.

რატი: თუ ანდრო ღამით კართან მოგადგება, კედელზე სამჯერ დააკაკუნე. მე ჩუსტებით მოვალ და დავაფრთხობ.

გამეღიმა.

მე: დაიძინე, გიჟო.

რატი: შენც დაიძინე. და გახსოვდეს, აქ არავის არაფერი უნდა დაუმტკიცო.

მისი სიტყვები დიდხანს მიტრიალებდა თავში.

მერე შუქი ჩავაქრე და დაწოლა ვცადე.

მაგრამ ძილი არ მოდიოდა.

⸻

არ ვიცი, რამდენი დრო გავიდა.

ოთახში სიბნელე იდგა, ფარდებს მიღმა კი ბაღის განათება სუსტად ანათებდა.

ყელი გამიშრა.

საწოლიდან წამოვდექი, ფეხშიშველმა ჩავიცვი ხალათი და კარი ფრთხილად გავაღე.

დერეფანში სიჩუმე იყო.

სამზარეულოში ჩასვლა გადავწყვიტე. წყალი მჭირდებოდა და იმედი მქონდა, რომ გზაში არავის შევხვდებოდი.

კიბეზე ჩასვლისას მისაღებიდან სუსტი სინათლე დავინახე.

გაჩერება მომიხდა.

ვიცოდი, ვისაც დავინახავდი.

მაინც შევედი.

ანდრო დივანზე იჯდა. მის წინ მაგიდაზე ჭიქა იდგა, ხელში კი წყლის ბოთლი ეჭირა. ტელევიზორი გამორთული იყო. ოთახს მხოლოდ კუთხეში მდგარი სანათი ანათებდა.

ისიც არ სვამდა.

უბრალოდ ჭიქას უყურებდა.

ჩემი ნაბიჯების ხმა რომ გაიგონა, თავი ასწია.

ჩვენი მზერა ერთმანეთს შეხვდა.

— ვერ იძინებ? — მკითხა.

მის ხმაში დაღლილობა იგრძნობოდა.

— წყალი მინდა.

თავი დამიქნია , მე სამზარეულოსკენ გავემართე.

წყალი დავისხი, რამდენიმე ყლუპი მოვსვი და ჭიქა ნიჟარაში ჩავდგი. უკან დაბრუნებას ვაპირებდი, როცა მისი ხმა გავიგონე.

— ელენა, შეიძლება, ცოტა ხანს ვისაუბროთ?

თვალები დავხუჭე.

მთელი დღე მისგან შორს ყოფნას ვცდილობდი. ახლა კი, ღამის სიჩუმეში, მისი ხმა ისევ ჩემამდე აღწევდა.

— რაზე?

— იმაზე, რაც უნდა მეთქვა და ვერ გითხარი.

მისკენ შევბრუნდი.

— ანდრო, ძალიან დაღლილი ვარ.

— ვიცი.

— მაშინ რატომ არ მაძლევ საშუალებას, დავიძინო?

მან თავი დახარა.

— იმიტომ, რომ ხვალ დილით რომ წახვალ, შეიძლება ვეღარასოდეს მომეცეს ამის საშუალება.

მისმა სიტყვებმა გამაჩერა.

რამდენიმე წამი ჩუმად ვიდექი.

— შენ თვითონ მიმიყვანე აქამდე, — ვუთხარი ბოლოს.

— ვიცი.

— ნუ ამბობ, რომ იცი, თუ სინამდვილეში არ გესმის.

ანდრომ ხელები ერთმანეთში გადახლართა.

— მაშინ ამიხსენი.

მწარედ გამეცინა.

— კიდევ მე უნდა აგიხსნა, როგორ უნდა მოექცე ადამიანს?

— არა. — მან მაშინვე შემომხედა. — არა, ეს შენი მოვალეობა არ არის. მე უბრალოდ… მინდა, ერთხელ მაინც მომისმინო. არ გთხოვ, რომ მაპატიო. არც იმას გთხოვ, რომ ჩემი ნათქვამი დაიჯერო. მხოლოდ რამდენიმე წუთი.

მის ხმაში არ იყო ის ჩვეული თავდაჯერებულობა, რომელსაც ყოველთვის იყენებდა, როცა სურდა, ყველაფერი მისი სურვილით მომხდარიყო.

ამჯერად არჩევანს მართლა მე მიტოვებდა.

დივნის მოპირდაპირე სავარძელს შევხედე.

— ხუთი წუთი.

ანდრომ თავი დამიქნია.

— კარგი.

დავჯექი.

ჩვენ შორის მაგიდა იდგა. პატარა მანძილი იყო, მაგრამ იმ ღამეს ის უფრო დიდად მეჩვენებოდა, ვიდრე ნებისმიერი გზა, რომელიც აქამდე გამევლო.

ანდრომ რამდენიმე წამი არაფერი თქვა.

შემდეგ ამოისუნთქა.

— ბოდიში.

მის სიტყვებზე გული უცნაურად ამიჩქარდა.

მარტივი სიტყვა იყო.

ორი მარცვალი.

მაგრამ რამდენი ხანი ველოდი მისგან რაღაც მსგავსს.

მაინც არ ვუპასუხე.

მან განაგრძო:

— ბოდიში, რომ დაგამცირე. ბოდიში, რომ კლუბში ისე მოგექეცი, თითქოს შენთან ნაცნობობა ჩემი სახელისთვის საფრთხე იყო. ბოდიში, რომ გელაპარაკებოდი ისე, თითქოს ჩემი ფული ან ჩემი მდგომარეობა უფლებას მაძლევდა, შენზე მაღლა დავმდგარიყავი.

თვალები ამეწვა.

— და სასტუმრო? — ვკითხე. — ისიც ამ ბოდიშში შედის?

ანდრომ მზერა არ ამარიდა.

— დიახ. მე არ მქონდა უფლება, შენი გადაწყვეტილებები ჩემი გადმოსახედის მიხედვით განმესაზღვრა. არ მქონდა უფლება, შენი ურთიერთობა დათოსთან ჩემს პრობლემად მექცია. შენ არ ხარ ჩემი საკუთრება, ელენა.

მისი პირიდან ეს სიტყვები უცნაურად ჟღერდა.

ალბათ იმიტომ, რომ აქამდე მისი ყოველი საქციელი საპირისპიროს მიმტკიცებდა.

— მაშინ რატომ იქცეოდი ისე, თითქოს ვიყავი?

ანდრომ დიდხანს მიყურა.

— იმიტომ, რომ როცა შენთან ვარ, საკუთარ თავს ვერ ვაკონტროლებ ისე, როგორც მიჩვეული ვარ.

— ეს პასუხი არ არის.

— ვიცი. — თავი დახარა. — ეს მხოლოდ მიზეზია, რომელსაც აქამდე საბაბად ვიყენებდი.

პირველად ვიგრძენი, რომ მართლა მისმენდა.

არა იმიტომ, რომ ჩემი სიტყვები მოსწონდა.

არამედ იმიტომ, რომ აღარ ცდილობდა, თითოეული მათგანი გაებათილებინა.

— როცა კლუბში გხედავ, სხვა ადამიანებთან საუბრობ, იცინი… — განაგრძო მან და გაჩერდა. — ვგრძნობ რაღაცას, რასაც ვერ ვაკონტროლებ. არ მომწონს, რომ შენზე ვფიქრობ. არ მომწონს, რომ შენი ერთი მზერა მთელი დღე მახსოვს. არ მომწონს, რომ როცა წახვედი, ოთახი ისეთი ცარიელი გახდა, თითქოს იქ არაფერი დარჩა.

— და ამის გამო მე უნდა დავისაჯო?

— არა.

— მაგრამ ზუსტად ამას აკეთებდი.

— ვიცი.

ამჯერად მისმა პასუხმა აღარ გამაღიზიანა ისე, როგორც ადრე.

ალბათ იმიტომ, რომ პირველად არ ცდილობდა, თავისი საქციელი ჩემთვის დაებრალებინა.

ანდრომ ხელები მუხლებზე დაიდო.

— მთელი ცხოვრება მიჩვეული ვიყავი, რომ თუ რაღაც მინდოდა, მის მისაღებად გზას ვპოულობდი. ადამიანები, საქმეები, გადაწყვეტილებები… ყველაფერს ვაკონტროლებდი. შენთან კი პირველად აღმოვჩნდი სიტუაციაში, სადაც ჩემი სურვილი არაფერს წყვეტდა.

— და ეს გაბრაზებდა.

— დიახ.

— იმიტომ, რომ არ შეგიძლია, აიძულო ადამიანი, შენ აგირჩიოს.

მას სახე შეეცვალა.

— დიახ, — გაიმეორა ჩუმად.

რამდენიმე წამი ჩუმად ვისხედით.

შემდეგ ვკითხე:

— ანდრო, შენ გინდა, რომ მე შენთან ვიყო, თუ უბრალოდ ვერ იტან, რომ შეიძლება სხვასთან ვიყო?

კითხვა ჰაერში დარჩა.

ანდრომ ტუჩები ერთმანეთს მიაჭირა. პირველად ვერ დამიბრუნა პასუხი მაშინვე.

და ამ სიჩუმეში მივხვდი, რომ შესაძლოა, თავადაც არ იცოდა.

— ორივე შეიძლება იყოს, — თქვა ბოლოს.

— შეიძლება. მაგრამ ეს ერთი და იგივე არ არის.

— ვიცი.

— არა, ჯერ არ იცი. თუ გინდა, რომ შენთან ნორმალური ურთიერთობა ავირჩიო, უნდა მომცე ამის საშუალება. არ შეგიძლია, ჯერ დამამცირო, მერე კი ეგოისტობის გამო დამიბრუნო. არ შეგიძლია, ერთ დღეს ისე შემომხედო, თითქოს ჩემთან ყოფნა გრცხვენია, მეორე დღეს კი გაბრაზდე, რადგან სხვა კაცი მიღიმის.

ანდრო ჩუმად მისმენდა.

— მე არ ვარ შენი გამოცდა, — გავაგრძელე. — არ ვარ ქალი, რომელსაც უნდა დაუმტკიცო, რომ ყველაფრის მიღება შეგიძლია. და არ ვარ ვალდებული, დაველოდო იმ დღეს, როცა საბოლოოდ გადაწყვეტ, ღირს თუ არა ჩემთან ნორმალურად მოქცევა.

— არ მინდა, რომ დამელოდო, — თქვა მან.

წარბები შევკარი.

— რა?

— არ მინდა, რომ ჩემი შეცვლის მოლოდინში ცხოვრება გააჩერო. თუ ოდესმე რამე შეიცვლება, ეს იმიტომ უნდა მოხდეს, რომ მე თვითონ შევცვლი საკუთარ თავს. არა იმიტომ, რომ შენ მოთმინება ამოგეწურება ან კიდევ ერთხელ მეტყვი, როგორ უნდა მოვიქცე.

მისი სიტყვები გულწრფელად ჟღერდა.

მაგრამ გულწრფელი სიტყვები ჯერ კიდევ არ ნიშნავდა შეცვლილ ადამიანს.

— კარგი, — ვუთხარი. — მაშინ ეს დაიმახსოვრე: შენი ბოდიში არ ნიშნავს, რომ ყველაფერი დამავიწყდა.

— ვიცი.

— და ისიც არ ნიშნავს, რომ ახლა შეგიძლია, ჩემთან ახლოს მოხვიდე და იფიქრო, რომ ყველაფერი საუკეთესოდ იქნება.

— არ მოვალ, თუ არ გინდა.

მის პასუხზე რამდენიმე წამით შევჩერდი.

ადრე ასეთ რამეს არასოდეს იტყოდა.

ადრე უბრალოდ მოვიდოდა, ჩემს რეაქციას უგულებელყოფდა და დარწმუნებული იქნებოდა, რომ ბოლოს მაინც მისი სიტყვა გაიმარჯვებდა.

ახლა კი ადგილიდან არ დაძრულა.

— მადლობა, — ვთქვი ჩუმად.

ანდრომ თავი ასწია.

— რისთვის?

— იმისთვის, რომ ამჯერად მკითხე.

მის თვალებში დაბნეულობა გამოჩნდა.

— არ უნდა დამჭირვებოდა ამის სწავლა.

— არა, არ უნდა დაგჭირვებოდა.

მერე ორივეს გაგვეღიმა, მაგრამ ეს ღიმილი სიხარულს არ ჰგავდა. უფრო იმ ადამიანების ღიმილი იყო, რომლებმაც იციან, რომ რაღაც ძალიან მნიშვნელოვანი დააზიანეს და ახლა ცდილობენ, ნანგრევებს შორის გზა იპოვონ.

— ელენა, — თქვა მან ცოტა ხნის შემდეგ, — შეიძლება რაღაც გკითხო?

— გააჩნია, რას მკითხავ.

— ოდესმე გეგონა, რომ მართლა კარგი კაცი ვიყავი?

კითხვამ გამაოცა.

რამდენიმე წამი ვფიქრობდი.

— კი.

ანდრომ თვალები დახუჭა.

— როდის?

— თავიდან. როცა ჩემთან რბილად ლაპარაკობდი. როცა ისეთი შეგრძნება მქონდა, რომ შენს გვერდით შემეძლო, ცოტა ხნით მაინც აღარ მეფიქრა ყველაფერზე, რაც ჩემს ცხოვრებაში ხდებოდა. როცა მეგონა, რომ ჩემში მხოლოდ იმას არ ხედავდი, რისთვისაც ხალხი ფულს მიხდის.

მან თავი დახარა.

— და ახლა?

გულში რაღაც მეტკინა.

— ახლა არ ვიცი, რომელი ანდრო იყო ნამდვილი.

— ორივე.

მის პასუხზე გავჩუმდი.

— ალბათ, ორივე ვარ, — დაამატა მან. — და ეს არ მამართლებს. ისიც ჩემი ნაწილია, ვინც გატკინა. ვერ გეტყვი, რომ ის მე არ ვიყავი, რადგან სწორედ მე ვიყავი.

პირველად მომეჩვენა, რომ მისგან სიმართლეს ვისმენდი და არა თავის გადასარჩენად მოფიქრებულ სიტყვებს.

მაგრამ სიმართლე მაინც მტკიოდა.

— მე არ შემიძლია, შენს ნაცვლად გადაწყვიტო, რომელი ნაწილი გაიმარჯვებს, — ვუთხარი.

— არც გთხოვ.

საუბარი რამდენიმე წამით შეწყდა.

გარეთ ქარი ამოძრავდა და ფანჯარას ხის ტოტი მსუბუქად შეეხო.

ანდრომ მაგიდაზე დადებულ წყლის ბოთლს შეხედა.

— წყალი გინდა?

ამჯერად მის შეთავაზებაში არც ირონია იყო და არც უხერხული მცდელობა, საუბარი ყოველდღიურობაზე გადაეტანა.

უბრალოდ მკითხა.

— კი, მადლობა.

მან ბოთლი მომაწოდა, მაგრამ ხელი არ შემხებია. წყალი დავისხი და დავლიე.

როცა ჭიქა მაგიდაზე დავდგი, ანდრო ისევ მიყურებდა.

— კიდევ რაღაც მინდა გითხრა.

— გისმენ.

— დღეს, როცა ლალისთან ერთად გხედავდი… — შეჩერდა. — არ ვიცი, რატომ, მაგრამ ძალიან უცნაური გრძნობა მქონდა. შენ ამ სახლში იყავი, ჩემთან ახლოს, მაგრამ ისეთი შთაბეჭდილება მრჩებოდა, თითქოს უკვე ძალიან შორს წასულიყავი.

— იმიტომ, რომ ასეა.

მისი სახე დაიძაბა.

— ვიცი.

— მე აქ სამუშაოდ მოვედი, ანდრო. რატის გამო დავრჩი. ლალისთან იმიტომ დავახლოვდი, რომ კარგი ადამიანია. ეს ყველაფერი შენთან დაბრუნებას არ ნიშნავს.

— ვიცი, — კიდევ ერთხელ გაიმეორა მან.

— მინდა, მართლა იცოდე.

— ვეცდები.

მისი პასუხი არ იყო დიდი დაპირება.

და იქნებ სწორედ ამიტომ მომეჩვენა უფრო რეალისტურად.

მან არ მითხრა, რომ ხვალიდან იდეალური იქნებოდა. არ დამპირებია, რომ არასოდეს დააშავებდა ან აღარასოდეს დაუშვებდა შეცდომას.

უბრალოდ თქვა, რომ ეცდებოდა.

ეს ჯერ საკმარისი არ იყო.

მაგრამ იმ ღამეს, პირველად, არც ტყუილს ჰგავდა.

⸻

არ ვიცი, რამდენ ხანს ვისაუბრეთ.

ხუთი წუთი დიდი ხნის წინ გასულიყო.

ვისაუბრეთ იმაზე, როგორ გვიჭირს ადამიანებს ნდობა, როგორ ვიმალებით ხანდახან სიამაყის უკან და როგორ გვგონია, რომ თუ პირველები არ ვიტყვით სიმართლეს, ნაკლებად დავზიანდებით.

ანდრომ თავის ბავშვობაზე ბევრი არაფერი თქვა, თუმცა პირველად აღიარა, რომ ოჯახში გრძნობებზე საუბარი სისუსტედ მიაჩნდათ.

— თუ გაბრაზებული იყავი, უნდა დაგემალა. თუ გტკიოდა, არ უნდა გეჩვენებინა. თუ ვინმე გიყვარდა, არასოდეს უნდა მიგეცა მისთვის იმის გაგების საშუალება, რამდენად მნიშვნელოვანი იყო შენთვის.

— და ახლა ფიქრობ, რომ თუ ადამიანს ატკენ, ვერასოდეს მიგატოვებს?

მან თავი გააქნია.

— არა. მაგრამ ალბათ ისე მოვიქეცი, თითქოს თუ პირველი დაგაზიანებდი, შენი დაკარგვა ნაკლებად მტკივნეული იქნებოდა.

მისი სიტყვები გულში ჩამრჩა.

— იცი, რა არის ამაში ყველაზე ცუდი? — ვკითხე. — შენ ცდილობდი, თავი დაგეცვა იმ ტკივილისგან, რომელიც ჯერ არც მომეყენებინა, და ამის გამო სწორედ ის ტკივილი მომაყენე, რომლისაც გეშინოდა.

ანდრომ თვალები დახარა.

— ახლა ამას ვხვდები.

— გვიან მიხვდი.

— ვიცი.

არ მინდოდა, მისთვის შემემსუბუქებინა ის, რაც გააკეთა. მაგრამ არც ის მინდოდა, მთელი ღამე მისთვის მეყვირა. სიმართლე უკვე ვთქვით. ახლა ორივეს გვჭირდებოდა, ცოტა ხნით მაინც გვეღიარებინა, რომ ყველაფერი ისე მარტივად ვერ გამოსწორდებოდა, როგორც ერთი ბოდიშით.

სავარძლიდან წამოვდექი.

— უნდა დავიძინო.

ანდრომ მაშინვე თავი დამიქნია.

— რა თქმა უნდა.

რამდენიმე ნაბიჯი გადავდგი, შემდეგ გავჩერდი.

— ანდრო?

— ჰო?

მისკენ შევბრუნდი.

— დღეს რომ მომისმინე, ეს კარგი იყო. მაგრამ ხვალაც უნდა გახსოვდეს, რასაც ახლა მეუბნები. განსაკუთრებით მაშინ, როცა გაბრაზდები.

— ვეცდები, ელენა.

— და თუ ისევ ისე მომექცევი, როგორც ადრე, ამჯერად აღარ დავრჩები, რომ კიდევ ერთხელ აგიხსნა.

მის სახეზე ეჭვმა გაიელვა, მაგრამ თავი დამიქნია.

— მესმის.

არ ვიცოდი, მართლა ესმოდა თუ არა.

მაგრამ პირველად არ ვგრძნობდი, რომ პასუხის მიღება აუცილებლად იმ ღამესვე მჭირდებოდა.

კიბისკენ წავედი.

— ელენა.

გავჩერდი.

ანდრო დივანთან იდგა, ხელები გვერდებზე ჩამოეშვა.

— მადლობა, რომ მომისმინე.

მის სიტყვებზე გული შემეკუმშა.

— ნუ გადამიხდი მადლობას იმისთვის, რომ ადამიანურად გესაუბრე.

— მართალი ხარ.

რამდენიმე წამით ერთმანეთს ვუყურებდით.

შემდეგ მე ავედი ზემოთ.

ამჯერად არ მიტირია.

მაგრამ არც ის მიფიქრია, რომ ყველაფერი კარგად იყო.

უბრალოდ ვიცოდი, რომ იმ ღამეს რაღაც შეიცვალა — არა იმიტომ, რომ ანდრომ ბოდიში მოიხადა, არამედ იმიტომ, რომ პირველად ვუთხარი ყველაფერი, რისი თქმაც მეშინოდა, და ამის შემდეგ საკუთარი თავი არ დამიკარგავს.

⸻

დილით ფანჯრიდან შემოსულმა მზის სხივებმა გამაღვიძა.

რამდენიმე წამით ვერ გავიხსენე, სად ვიყავი. შემდეგ ყველაფერი გამახსენდა — წვეულება, ლალი, რატი და ღამის საუბარი.

ჩავიცვი, ჩანთა ავიღე და დერეფანში გავედი.

რატის კარი უკვე ღია ჰქონდა. ის საწოლზე იჯდა, თმას ისწორებდა და ტელეფონს უყურებდა.

— დილა მშვიდობისა, — ვუთხარი.

თავი მოატრიალა და თვალები მოჭუტა.

— შენ რატომ გამოიყურები ისე, თითქოს სამი საათი გეძინა და მთელი ღამე ფილოსოფიას სწავლობდი?

— იმიტომ, რომ დაახლოებით ეგრე იყო.

რატი ნელა წამოდგა.

— ელენა…

— ვილაპარაკეთ.

მის სახეზე მაშინვე სერიოზულობა გაჩნდა.

— რა თქვით?

— ბოდიში მომიხადა. ბევრი ვისაუბრეთ. არ ვიცი, რას ნიშნავს ეს ყველაფერი, მაგრამ… — ამოვისუნთქე. — პირველად ვიგრძენი, რომ მართლა მისმენდა.

რატი რამდენიმე წამი ჩუმად იყო.

— და ახლა რას გრძნობ?

კითხვამ დამაბნია.


— დაღლილობას, — ვუპასუხე გულწრფელად. — ძალიან დიდ დაღლილობას.

რატი მომიახლოვდა და მხარზე ხელი დამადო.

— მაშინ დღეს არაფრის გადაწყვეტა არ გჭირდება.

— ვიცი.

— არც ის უნდა გადაწყვიტო, აპატიებ თუ არა.

— ვიცი, რატი.

— და არც ის, რომ თუ ბოდიში მოგიხადა, აუცილებლად უნდა მისცე კიდევ ერთი შანსი.

გავუღიმე.

— შენ დღეს ძალიან ჭკვიანი ხარ.

— ვიცი. ძილის ნაკლებობა ჩემს ინტელექტს საოცრად ავითარებს.

ჩანთები ავიღეთ და ქვემოთ ჩავედით.

სამზარეულოში ლალი დაგვხვდა. მაგიდაზე საუზმე ჰქონდა გაწყობილი.

— აი, ჩემი მძინარე სტუმრები! — გაგვიღიმა მან. — მოდით, ჯერ ისაუზმეთ და მერე წადით. ცარიელი კუჭით არსად გაგიშვებთ.

— ლალი, მართლა აღარ შეგაწუხებთ, — ვუთხარი.

— არ მაწუხებთ. პირიქით, მიხარია, როცა სახლში ახალგაზრდების ხმა ისმის.

რატიმ სკამი გამოსწია.

— ამ ქალის წინააღმდეგ კამათი შეუძლებელია. ელენა, დაჯექი. ჩვენ დამარცხებულები ვართ.

საუზმეს შევუდექით.

ლალი გვიყვებოდა, როგორ ემზადებოდა წვეულებისთვის და როგორ ეშინოდა, რომ საჭმელი ყველასთვის საკმარისი არ იქნებოდა. რატი კი ყოველ მეორე წინადადებაში რაღაც სასაცილოს ამატებდა.

რამდენიმე წუთით მართლა მშვიდად ვიგრძენი თავი.

შემდეგ სამზარეულოს კართან ანდრო გამოჩნდა.

სახეზე სუფთად გაპარსული იყო, მუქი შარვალი და ღია ფერის პერანგი ეცვა. სახეზე ჩვეული სერიოზულობა დაბრუნებოდა, თუმცა თვალების ქვეშ დაღლილობა ეტყობოდა.

— დილა მშვიდობისა, — თქვა მან.

— დილა მშვიდობისა, — უპასუხა ლალიმ.

რატი თავაზიანად მიესალმა.

მე კი მხოლოდ თავი დავუქნიე.

ანდრომ მაგიდას შეხედა.

— საუზმეს მიირთმევთ?

— კი, — ვუპასუხე მოკლედ.

— კარგი.

ისიც დაჯდა, თუმცა ჩვენგან მოშორებით.

საუბარი გაგრძელდა, მაგრამ მე მასში აღარ ჩავრთულვარ. რატის ვუსმენდი, ლალის ვეხმარებოდი და მხოლოდ მაშინ ვპასუხობდი ანდროს, როცა პირდაპირ მეკითხებოდა რამეს.

— ყავა გინდა? — მკითხა მან.

— არა, მადლობა.

რამდენიმე წუთის შემდეგ:

— ტაქსი გამოვიძახო თქვენთვის?

— უკვე გამოვიძახეთ.

ანდრომ თავი დამიქნია.

— გასაგებია.

მეტი არაფერი უთქვამს.

როცა საუზმე დავასრულეთ, ლალის ჩავეხუტე.

— ძალიან დიდი მადლობა ყველაფრისთვის.

— კიდევ მოდი, ჩემო კარგო.

მის სიტყვებზე გამეღიმა.

— აუცილებლად.

რატიმაც გადაკოცნა და ჩანთა აიღო.

კარისკენ რომ მივდიოდით, ანდრო შემოგვხვდა.

ერთი წამით მეგონა, რაღაცის თქმას აპირებდა.

მის თვალებში იმ ღამის საუბარი დავინახე. ისიც მახსოვდა, როგორ მიყურებდა, როცა ვუთხარი, რომ აღარ დავრჩებოდი, თუ ისევ ისე მომექცეოდა.

მაგრამ მან გზა დაგვითმო.

— მშვიდობით, ელენა.

გავჩერდი.

— მშვიდობით, ანდრო.

ეს იყო ყველაფერი.

არ ჩავხუტებივარ.

არ გამიღიმია ისე, თითქოს ყველაფერი დამავიწყდა.

არც მისთვის მიმიცია დაპირება, რომ ისევ შევხვდებოდით.

უბრალოდ კარი გავაღე და გარეთ გავედი.

რატი გვერდით მომყვებოდა. ტაქსამდე რამდენიმე ნაბიჯი ჩუმად გავიარეთ.

შემდეგ მან მკითხა:

— როგორ ხარ?

ქალაქს გავხედე.

ჰაერი გრილი იყო, ქუჩა კი დილის ხმაურით ივსებოდა.

— არ ვიცი, — ვუპასუხე. — მაგრამ მგონი, პირველად აღარ მეშინია, რომ რაღაც არ ვიცოდე.

რატიმ გამიღიმა.

— ეს უკვე რაღაცას ნიშნავს.

მან მანქანის კარი გამიღო და შიგნით ჩავჯექი.

სანამ ტაქსი დაიძრებოდა, უკან ერთხელ გავიხედე.

ანდროს სახლი ისევ ისეთი იყო — დიდი, ლამაზი, მდიდრული.

მაგრამ ამჯერად იქიდან წამოსვლისას აღარ მქონდა შეგრძნება, რომ რაღაც ჩემი დავტოვე.

იქ დავტოვე ადამიანი, რომელმაც ჯერ კიდევ ბევრი რამ უნდა ისწავლოს.

და მე აღარ ვიყავი ვალდებული, მის გვერდით დავრჩენილიყავი, სანამ ამას შეძლებდა.

ტაქსი დაიძრა.

ანდროს სახლი ნელ-ნელა გაქრა ჩემს თვალთახედვიდან.

მე კი ფანჯარას მივეყრდენი და თვალები დავხუჭე.

არ ვიცოდი, რა მოხდებოდა შემდეგ.

არ ვიცოდი, კიდევ შევხვდებოდით თუ არა ერთმანეთს.

არც ის ვიცოდი, ოდესმე შევძლებდი თუ არა მის პატიებას.

მაგრამ ერთი რამ ზუსტად ვიცოდი:

თუ ანდროს ჩემს ცხოვრებაში დაბრუნება მოუნდებოდა, ამჯერად ჩემი გული მხოლოდ მის სიტყვებს აღარ მოუსმენდა. ის მის საქციელს დაელოდებოდა.